Quyết định 530/2025/QĐST-HNGĐ — Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

- Với thành phần giải quyết việc dân sự:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thu Từ

Thư ký phiên tòa: Ông Trương Tấn Hoàng – Thẩm tra viên Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An tham gia phiên họp: Bà Phạm Thị Bằng Giang – Kiểm sát viên.

Ngày 16/9/2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc Hôn nhân gia đình thụ lý số 261a/2025/TLST-HNGĐ ngày 16/4/2025 về “yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật”, theo Quyết định mở phiên họp số 117/2025/QĐST-HNGĐ ngày 05/8/2025, giữa các đương sự:

- Người yêu cầu: Anh Nguyễn Minh H, sinh năm 1979. Địa chỉ: Khối 3, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Số căn cước công dân: 040079011771. Vắng mặt (có đơn xin xét xử vắng mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1982. Địa chỉ trước khi xuất cảnh: Khối 3, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Hiện đang ở Hàn Quốc. Số căn cước công dân: 040182026932. Vắng mặt.

+ Uỷ ban nhân dân phường C, tỉnh Nghệ An. Địa chỉ: Phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Trong đơn yêu cầu anh Nguyễn Minh H trình bày: Anh và chị Nguyễn Thị H kết hôn ngày 10/3/2009 tại UBND phường Nghi Hoà, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, Việt Nam theo Giấy chứng nhận kết hôn số: 17/2009 quyển 01. Vợ chồng sống chung được một thời gian thì chị Nguyễn Thị H tiếp tục đi xuất khẩu lao động tại Hàn Quốc. Chị Nguyễn Thị H có nhiều lần về Việt Nam và có 03 con chung với nhau, là: cháu Nguyễn Khánh L, sinh ngày 24/4/2011; cháu Nguyễn Khánh V, sinh ngày 25/8/2020 và cháu Nguyễn Khánh Th, sinh ngày 15/7/2023. Năm 2024, anh H phát hiện chị Nguyễn Thị H đã từng kết hôn với ông Lee Jeong-woo, Quốc tịch: Hàn Quốc vào năm 2007. Khi trở về Việt Nam, chị H cố tình che giấu thông tin trên để tiếp tục đăng ký kết hôn với anh. Hành vi đăng ký kết hôn với anh H khi đang có chồng là ông L của chị H là vi phạm pháp luật, xâm phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân anh.

Tháng 9/2023, chị Nguyễn Thị H xuất cảnh khỏi Việt Nam, anh và gia đình không thể liên hệ được. Vì vậy đề nghị Toà án nhân dân tỉnh Nghệ An giải quyết những vấn đề sau:

1. Huỷ việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Nguyễn Minh H và chị Nguyễn Thị H theo Giấy chứng nhận kết hôn số 17/2009 ngày 10/3/2009 của UBND phường Nghi Hoà.

2. Về con chung: Hiện các con chung đang ở với anh H. Anh H đề nghị giao cả 03 con cho anh nuôi dưỡng. Về cấp dưỡng nuôi con anh H không yêu cầu Tòa án giải quyết.

3. Về tài sản và nợ chung: Không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Cháu Nguyễn Khánh L trình bày: Cháu là con anh H, chị H từ khi mẹ đi nước ngoài cháu ở với bố. Nay, nếu bố mẹ ly hôn nguyện vọng cháu Linh tiếp tục ở với bố để ổn định việc học tập.

Về phía chị Nguyễn Thị H: Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn không cung cấp được địa chỉ của bị đơn. Tòa án đã ban hành 02 Công văn về việc đề nghị bà Nguyễn Thị Đ (mẹ đ chị Nguyễn Thị H) cung cấp địa chỉ của chị H ở nước ngoài cho Tòa án.

Bà Nguyễn Thị Đ (mẹ đẻ chị H) trình bày: Bà là mẹ đ của chị Nguyễn Thị H. Chị H kết hôn với anh Nguyễn Minh H, có đăng ký kết hôn tại UBND phường Nghi Hòa, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Sau khi kết hôn vợ chồng sinh sống hạnh phúc. Đầu tháng 9/2023, chị H đi Hàn Quốc làm ăn, có liên lạc với bà qua điện thoại. Bà đã nhận được thông báo thụ lý của Tòa án về việc hiện nay anh H làm đơn xin hủy kết hôn trái pháp luật và yêu cầu cung cấp địa chỉ của chị H nhưng bà không biết địa chỉ cụ thể của chị H để cung cấp cho Tòa án, bà cũng đã thông báo cho chị H biết. Quá trình giải quyết vụ án Tòa án cũng đã tiến hành niêm yết Quyết định đưa vụ án ra xét xử tại nơi cư trú cuối cùng của chị H ở Việt Nam 2 lần theo quy định của Bộ Luật tố tụng dân sự.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An phát biểu ý kiến: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án tuân thủ đúng các quy định của pháp luật. Việc thu thập chứng cứ, đương sự tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định, đảm bảo quyền, nghĩa vụ của họ.

Xét thấy quyền yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật là một trong các quyền nhân thân trong hôn nhân và gia đình được pháp luật quy định tại Điều 10 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Trong vụ án này, tuy nguyên đơn anh Nguyễn Minh H chỉ cung cấp được địa chỉ nơi cư trú cuối cùng ở Việt Nam của chị Nguyễn Thị H mà không cung cấp được địa chỉ ở nước ngoài, nhưng thông qua lời khai của bà Nguyễn Thị Đ có căn cứ xác định bị đơn v n có liên lạc về cho gia đình. Gia đình đã thông báo cho bị đơn biết việc Tòa án đang thụ lý giải quyết yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật của anh H nhưng bị đơn v n không gửi lời khai về cho Tòa án. Do đó, cần xác định đây là trường hợp bị đơn cố tình giấu địa chỉ, từ chối khai báo, từ chối cung cấp những tài liệu cần thiết nên có cơ sở xem xét vắng mặt bị đơn.

Về nội dung: Đề nghị chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Minh H hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh H và chị H và giao cả 03 con chung chưa thành niên cho anh H trực tiếp nuôi dưỡng; tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con cho chị H do anh H chưa có yêu cầu; tài sản và nợ chung: dành quyền khởi kiện cho các đương sự khi có yêu cầu. Anh H phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về thủ tục tố tụng: Anh Nguyễn Minh H và chị Nguyễn Thị H có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú tại tỉnh Nghệ An. Theo Công văn số 1795/QLXNC-Đ1 ngày 16/5/2025 của Phòng quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Nghệ An thì chị Nguyễn Thị H đã xuất cảnh ngày 16/9/2023, hiện chưa có thông tin nhập cảnh của công dân. Do đó có cơ sở xác định đây là vụ án tranh chấp hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài nên Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 37, khoản 2 Điều 38, khoản 2 Điều 39, điểm b khoản 1 Điều 470 Bộ luật tố tụng năm 2015.

Chị Nguyễn Thị H và UBND phường C, tỉnh Nghệ An đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai, anh Nguyễn Minh H có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 227; khoản 1, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án tiến hành mở phiên họp vắng mặt các đương sự là đúng quy định của pháp luật.

[2] Về nội dung: Anh Nguyễn Minh H và chị Nguyễn Thị H kết hôn trên cơ sở tự nguyện, có đăng ký kết hôn vào ngày 10/3/2009 tại UBND phường Nghi Hoà, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, Việt Nam theo Giấy chứng nhận kết hôn số: 17/2009 quyển 01. Tuy nhiên, trước đó ngày 07/9/2007, chị Nguyễn Thị H và anh L, sinh ngày 03/10/1962, thường trú tại Hàn Quốc, hộ chiếu số KY003577 đã đăng ký kết hôn tại Hàn Quốc. Ngày 18/10/2007, Sở Tư pháp tỉnh Nghệ An đã cấp Giấy xác nhận số 1089/STP-XN về việc đã ghi chú vào sổ các việc hộ tịch đã đăng ký trước cơ quan có thẩm quyền nước ngoài, thực hiện ghi chú vào Sổ Đăng ký kết hôn số 116, quyển số 01/2007, việc đăng ký kết hôn này là hợp pháp. Tại thời điểm anh H và chị H đăng ký kết hôn, chị Nguyễn Thị H và anh L chưa ly hôn. Xét thấy, thời điểm chị H đăng ký kết hôn với anh H thì hôn nhân hợp pháp giữa chị H và anh L v n còn tồn tại nên việc chị H đăng ký kết hôn với anh H là vi phạm điểm c khoản 2 Điều 5; điểm d khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình. Do đó có cơ sở chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Minh H hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Nguyễn Minh H và chị Nguyễn Thị H.

[3] Về con chung: Anh Nguyễn Minh H và chị Nguyễn Thị H có 03 con chung là cháu Nguyễn Khánh L, sinh ngày 24/4/2011; cháu Nguyễn Khánh V, sinh ngày 25/8/2020 và cháu Nguyễn Khánh Th, sinh ngày 15/7/2023. Các cháu hiện đang sống với anh H. Anh H đề nghị giao 03 con chung cho anh chăm sóc, nuôi dưỡng và không yêu cầu chị H cấp dưỡng nuôi con. Xét hoàn cảnh thực tế của các bên thấy rằng hiện nay chị H đang sống và làm việc tại nước ngoài, chưa thể trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng 03 con chung. Anh H hiện đang sinh sống và làm việc ở Việt Nam cùng các con, anh H cũng có nguyện vọng được nuôi 03 con chung, cháu Nguyễn Khánh L cũng có nguyện vọng được ở với bố. Vì vậy để ổn định việc sinh hoạt và học tập cho các cháu cần chấp nhận yêu cầu của anh H, giao 3 con chung cho anh H trực tiếp nuôi dưỡng.

[4] Về cấp dưỡng nuôi con, anh H không yêu cầu nên miễn xét. Chị H có quyền và nghĩa vụ thăm nom con chung không ai được cản trở.

[5] Về tài sản, nợ chung: Đương sự không yêu cầu nên không xem xét. Dàng quyền khởi kiện cho đương sự khi có yêu cầu.

[6] Về lệ phí: Anh Nguyễn Minh H phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 1 Điều 29, điểm b khoản 1 Điều 37, điểm g khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 369, Điều 370 của Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 6 Điều 3, điểm c khoản 2 Điều 5; Điều 10, 11, 12, 81, 82, 83, 84 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, quy định về án phí, lệ phí Tòa án:

1. Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Minh H: Hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Nguyễn Minh H và chị Nguyễn Thị H.

2. Về con chung: Giao 03 con chung là cháu Nguyễn Khánh L, sinh ngày 24/4/2011; cháu Nguyễn Khánh V, sinh ngày 25/8/2020 và cháu Nguyễn Khánh Th, sinh ngày 15/7/2023 cho anh Nguyễn Minh Hoàn trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi các cháu đủ 18 tuổi, trưởng thành. Chị Nguyễn Thị H có quyền và nghĩa vụ thăm nom con chung không ai được cản trở.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Anh Nguyễn Minh H chưa yêu cầu nên Tòa án chưa xem xét.

Để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt cho các con chưa thành niên, chị Nguyễn Thị H và anh Nguyễn Minh H có thể yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung; cấp dưỡng nuôi con.

3. Về tài sản và nợ chung: Dành quyền khởi kiện cho các đương sự khi có yêu cầu.

4. Về án phí: Anh Nguyễn Minh H phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm nhưng được khấu trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An theo biên lai số 0007665 ngày 09/4/2025.

5. Về quyền kháng cáo: Anh Nguyễn Minh H vắng mặt có quyền kháng cáo lên Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Hà Nội trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết. Chị Nguyễn Thị H đang cư trú ở nước ngoài vắng mặt có quyền kháng cáo lên Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Hà Nội trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày quyết định được tống đạt hợp lệ hoặc niêm yết hợp lệ theo quy định của pháp luật./.