Quyết định 49/2025/QĐPT-DS — Tranh chấp liên quan đến tài sản bị cưỡng chế để thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự thì thời hiệu yêu

cầu thi hành án là 05 năm, kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật. Ngày 29/11/2016, Chi cục Trưởng chi cục Thi hành án dân sự quận Bình Thạnh ban hành Quyết định số 478/QĐ- CCTHADS về việc thi hành án là đúng trong thời hạn luật định.

người phải thi hành án, người được thi hành án thực hiện các quyền tự nguyện thi hành án, tự thỏa thuận phân chia tài sản chung để thi hành nhưng các đương sự không thực hiện trong thời hạn 30 ngày theo quy định tại đoạn 2 Điều 74 của Luật Thi hành án dân sự; không yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong thời hạn 15 ngày theo quy định tại đoạn 3 Điều 74 của Luật Thi hành án dân sự. Do đó Chấp hành viên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết, đúng theo quy định tại khoản 9 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất của Nguyễn Thái B trong nhà đất số A đường Đ, Phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh.

Căn cứ khoản 1 Điều 74 Luật Thi hành án dân sự (được sửa đổi bổ sung

năm 2014), ông Hồ Tấn L đã nộp đơn yêu cầu yêu cầu giải quyết việc dân sự đến Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh để xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất tại địa chỉ số A Đ, phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh cho người phải thi hành án là ông Nguyễn Thái B –trong khối tài sản chung với bà Văn Thị Ngọc T1 (Theo tờ đăng ký nhà đất ngày 23/12/1999). Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh đã có thông báo thụ lý số 1990/2020/TLST-VDS ngày 02/12/2020. Tại văn bản số 1293/CNBTH ngày 18/4/2017 thì việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu được thực hiện theo quy định tại Điều 101 Luật đất đai năm 2013, Điều 70 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai. Chi cục thi hành án dân sự quận Bình Thạnh đã có bản vẽ hiện trạng nhà đất trên và đã được phòng quản lý đô thị kiểm tra nội nghiệp, căn nhà trên thuộc quy hoạch dân cư hiện hữu. Do vậy, Chấp hành viên đề nghị Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh xác định tài sản của ông Nguyễn Thái B trong khối tài sản chung là căn nhà và đất tại địa chỉ 1 Đ, phường A, quận B, thành phố Hồ Chí Minh để có cơ sở tổ chức thi hành Quyết định số 1916/2016/QĐST-DS ngày 15 tháng 9 năm 2016 của Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh theo thủ tục tố tụng dân sự.

Căn cứ vào Công văn số 365/CNBTH ngày 02/02/2017 của Văn phòng

đăng ký đất đai Thành phố H và xác nhận của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan-ông Nguyễn Thái B thì nhà đất số A đường Đ, phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở. Theo tờ kê khai nhà đất năm 1999 là nhà không số cạnh nhà số E) đường Đ, Phường A, quận B, người kê khai là ông Nguyễn Thái B và bà Văn Thị Ngọc T1.

Căn cứ vào Công văn số 1293/CNBTH ngày 18/4/2017 của Văn phòng

đăng ký đất đai Thành phố H trả lời Chi cục Thi hành án dân sự quận Bình Thạnh thì việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu được thực hiện theo quy định tại Điều 101 Luật đất đai năm 2013, Điều 70 Nghị định số 43/2014/HĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính Phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai.

Tại biên bản làm việc lập ngày 29/8/2023, ông Nguyễn Thái B cho rằng

hiện căn nhà số A đường Đ, phường A, quận B là nhà của ông B và bà Văn Thị Ngọc T1 nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở. Do căn nhà này của ông đang bị cơ quan Thi hành án có quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản số 52/QĐ-CCTHADS ngày 07/12/2016 của Chấp hành viên Chi cục Thi hành án quận Bình Thạnh nên căn nhà nêu trên ông chưa được cấp giấy theo quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Khoản 16 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 thì giấy chứng

nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất. Hiện nay nhà và đất tại địa chỉ số A đường Đ, phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh thì ông Nguyễn Thái B có đăng ký hộ khẩu thường trú nhưng không thực tế cư trú tại địa chỉ nêu trên mà do người khác đang quản lý sử dụng (Theo trả lời xác minh của Công an P, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 23/5/2022). Nhà đất nêu trên chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất. Các đương sự không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh nhà đất tại địa chỉ nêu trên thuộc quyền sở hữu và sự dụng của ông Nguyễn Thái B. Do đó, Tòa cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của bà Triệu Thị Diễm T là có căn cứ.

Ông Hồ Tấn L kháng cáo cho rằng Tòa cấp sơ thẩm không tiến hành thu

thập các tài liệu chứng cứ về quan hệ nhân thân giữa ông Nguyễn Thái B và bà Văn Thị Ngọc T1, không thu thập hồ sơ về nguồn gốc đất, các điều kiện cấp giấy chứng nhận đối với nhà đất số A đương Đ, Phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh hay không để từ đó xác định phần sở hữu của ông B trong khối tài sản là nhà đất nêu trên là vi phạm thủ tục tố tụng.

Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng để có căn cứ xác

định quyền sở hữu của ông B đối với nhà đất chưa được cấp giấy chứng nhận trên thì cần phải xác minh nhà đất trên ông B và bà T1 đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật đất đai hay không. Ông B khai đất do ông tự san lấp và tự khai phá, có thuộc trường hợp đất công hay không, đất có năm trong quy hoạch hay không thì Tòa cấp sơ thẩm chưa xác minh làm rõ chỉ căn cứ vào việc ông B chưa được công nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất để bác yêu cầu của bà T là không có cơ sở. Bên cạnh đó, qua kết quả xác minh thể hiện nhà đất trên còn có hộ bà Nguyễn Thu T2 (chủ hộ), Lê Công Trúc K (con) và Lê Công Thủy T3 (con) đăng ký hộ khẩu tại địa chỉ trên nhưngTòa cấp sơ thẩm không đưa các ông bà này tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là vi phạm thủ tục tố tụng. Từ đó, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông Hồ Tấn L, hủy Quyết định giải quyết việc dân sự của Tòa cấp sơ thẩm.

Hội đồng xét xử nhận thấy: yêu cầu của Chấp hành viên là yêu cầu việc dân

sự. Chấp hành viên Thi hành án quận B chỉ yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất cho người phải thi hành án là ông Nguyễn Thái B trong nhà đất số A đường Đ, Phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong hồ sơ giải quyết việc dân sự, không có đương sự nào (ông B, bà T1, ông L...) tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với nhà đất nêu trên. Tại Công văn số 365/CNBTH ngày 02/02/2017 của Văn phòng đăng ký đất đai Thành phố H và xác nhận của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan-ông Nguyễn Thái B thể hiện nhà đất nêu trên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất mà chỉ có duy nhất tờ khai nhà đất năm 1999 của ông Nguyễn Thái B và bà Văn Thị Ngọc T1 (là nhà không số cạnh nhà số E) đường Đ, Phường A, quận B, người kê khai là ông Nguyễn Thái B và bà Văn Thị Ngọc T1.

Khoản 5 Điều 70 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: Đương sự có nghĩa

vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Chấp hành viên Thi hành án quận B chỉ yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Thái B tại địa chỉ 1 đường Đ, Phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh để thi hành án. Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh thụ lý việc dân sự xem xét đơn yêu cầu của Chấp hành viên là đúng quy định tại Khoản 9 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Yêu cầu của Chấp hành viên chỉ là yêu cầu xác định một sự kiện pháp lý, các đương sự phải có nghĩa vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh nhà đất tại địa chỉ 1 đường Đ, Phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh thuộc quyền sở hữu và sử dụng của ông B, bà T1, từ đó mới có cơ sở xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của ông B trong khối tài sản chung nêu trên để thi hành án, Khi giải quyết việc dân sự, Tòa án chỉ thu thập chứng cứ khi xét thấy cần thiết.

Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Hội đồng phiên

họp phúc thẩm chấp nhận toàn bộ kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan- ông Hồ Tấn L; Hủy Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 1810/2023/QĐST-DS ngày 13/9/2023 của Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh Thành phố Hồ Chí Minh là có không có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.

Tuy nhiên, Tại phần quyết định của Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân

sự số 1810/2023/QĐST-DS, Tòa cấp sơ thẩm đã tuyên: Không chấp nhận đơn yêu cầu của Chấp hành viên Chi cục Thi hành án dân sự quận Bình Thạnh - Bà Triệu Thị Diễm T về xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản để thi hành án của ông Nguyễn Thái B và bà Văn Thị Ngọc T1, là chưa chính xác đối với yêu cầu của người yêu cầu tại Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự nộp ngày 04/9/2020 của Chấp hành viên chi cục thi hành án dân sự quận Bình Thạnh-Bà Triệu Thị Diễm T nên Tòa cấp phúc thẩm sửa lại cho chính xác.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng phiên họp phúc thẩm không chấp

nhận toàn bộ kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan- ông Hồ Tấn L; Giữ nguyên Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 1810/2023/QĐST-DS ngày 13/9/2023 của Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều 11 của nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì Chấp hành viên Chi cục Thi hành án dân sự quận Bình Thạnh không phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

Tấn L phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự phúc thẩm là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng do kháng cáo của ông L không được chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Khoản 2 Điều 269, Khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân

sự;

Căn cứ vào Điều 161 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào Điều 101 Luật đất đai năm 2013, Điều 70 Nghị định số

43/2014/HĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính Phủ;

Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy

ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng ản phí và lệ phí Tòa án;

Căn cứ vào Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (Sửa đổi bổ sung năm

2014);

Tuyên xử:

Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên

quan- ông Hồ Tấn L; Giữ nguyên Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự Số 1810/2023/QĐST-DS ngày 13/9/2023 của Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh Thành phố Hồ Chí Minh.

1. Không chấp nhận yêu cầu của Chấp hành viên Chi cục Thi hành án dân

sự quận Bình Thạnh - Bà Triệu Thị Diễm T về xác định phần quyền sở hữu, quyền sử dụng đất tại nhà đất số A đường Đ, Phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh cho người phải thi hành án là ông Nguyễn Thái B trong khối tài sản chung với bà Văn Thị Ngọc T1 để thi hành án.

2. Lệ phí giải quyết việc dân sự:

2. 1. Lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Chấp hành viên Chi cục Thi

hành án dân sự quận Bình Thạnh không phải nộp lệ phí.

2.2. Lệ phí giải quyết việc dân sự phúc thẩm: Ông Hồ Tân L1 phải chịu lệ

phí giải quyết việc dân sự phúc thẩm là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, được trừ vào số tiền lệ phí tạm ứng việc dân sự phúc thẩm ông L1 đã nộp là 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng theo Biên lai tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số 0028960 ngày 26/8/2024 Chi cục Thi hành án dân sự quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Hồ Tấn L đã nộp đủ lệ phí giải quyết việc dân sự phúc thẩm.

3. Quyết định phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ban hành quyết

định.

4. Trường hợp Quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi

hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

THẨM PHÁN

THẨM PHÁN

THẨM PHÁN

CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Ngọc Tài

Phan Thị Út

Nguyễn Thị Thoa