Quyết định 440/2025/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 4 - H nhận định:

Để có cơ sở giải quyết yêu cầu của chị Nguyễn Thị H đề nghị Tòa án tuyên bố cháu Nguyễn Anh K mất năng lực hành vi dân sự, Tòa án nhân dân Khu vực 4 – H đã ra Quyết định trưng cầu giám định số 08/QĐ - TCGĐ ngày 14/4/2025 trưng cầu Viện pháp y tâm thần Trung ương giám định khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của cháu Nguyễn Anh K.

Căn cứ vào Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 189/KLGĐ ngày 05/9/2025 của Viện pháp y tâm thần Trung ương đã tóm tắt tình trạng bệnh lý của cháu Nguyễn Anh K như sau:

- Đối tượng nam, 16 tuổi, là con thứ 2/2 trong gia đình, tiền sử sản khoa bình thường, phát triển thể chất và tâm thần chậm hơn so với các bạn cùng trang lứa, không nói được, không học được lớp nào, không làm được việc gì, mọi sinh hoạt cá nhân hoản toàn do người thân giúp đỡ. Từ năm 2015, cháu Khoa đã được hưởng chế độ khuyết tật “Thần kinh, tâm thần, trí tuệ", mức độ nặng, đang được hưởng số tiền 1 triệu đồng/tháng. Gia đình ông Nguyễn Thanh Tùng (đã chết) và bà Nguyễn Thị H sinh được 02 người con, trong đó có cháu Nguyễn Anh K hiện bị bệnh, không làm được việc gì. Để đảm bảo quyền lợi cho cháu Nguyễn Anh K, được sự thống nhất của các thành viên trong gia đình, ngày 03/3/2025 bà Nguyễn Thị H đã viết Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, yêu cầu TAND quận Bắc Từ Liêm tuyên bố cháu Nguyễn Anh K là người mất năng lực hành vi dân sự và cử người giám hộ.

- Xét tính chất vụ việc, hoàn cảnh gia đình và đặc điểm bệnh lý của cháu Nguyễn Anh K, ngày 19/8/2025, Viện Pháp y tâm thần Trung ương có công văn tiếp nhận giám định cháu Nguyễn Anh K với hình thức Giám định tại phòng khám. Ngày 20/8/2025, tại Khoa khám bệnh - Viện Pháp y tâm thần Trung ương, các Giám định viên đã tiến hành hỏi bệnh, thăm khám đảm bảo theo Quy chế chuyên môn thấy rằng: Cháu Nguyễn Anh K tỉnh, tiếp xúc kém hợp tác, thể trạng trung bình, da, niêm mạc bình thường; Các năng lực định hướng không xác định được, Cảm xúc: Thờ ơ, không ổn định; Tư duy: Hình thức không nói được, nội dung nghèo nàn; Trì giác: Nhận biết thực tại khách quan rất hạn chế; Trí nhớ: Không duy trì được; Trí tuệ: Không có khả năng phân tích, tổng hợp kiến thức, hiểu biết xã hội; Chú ý: Kém tập trung chủ ý; Hoạt động có ý chỉ: Rối loạn, hai tay thường xuyên vẫy vào mặt mình, thường xuyên đi lang thang không có mục đích, không tự chăm sóc phục vụ bản thân, mọi sinh hoạt đều do người thân hỗ trợ, giúp đỡ, Hoạt động bản năng: Ăn, ngủ thất thường. Phang Ice Kết quả các xét nghiệm cận lâm sàng có giá trị chẩn đoán: Điện não đổ: Sóng cơ bản a xuất hiện kém; Sóng ẞ xuất hiện lan toản 2 bên bán cầu, tần số 18-20 ck/s, biên độ 6-12 µv, nhiễu điện cực; Nghiệm pháp Berger và thở sâu không xác định do hợp tác kém; Trong kích thích ánh sáng không xuất hiện sóng chậm. Test tâm lý: Nguyễn Anh K không phối hợp thực hiện được.

- Tại thời điểm giám định (hiện tại), cháu Nguyễn Anh K bị bệnh Chậm phát triển tâm thần nặng, có tật chứng về tác phong đáng kể đòi hỏi theo dõi hoặc điều trị; theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10), có mã bệnh là: F72.1.

- Tại thời điểm đã nêu, cháu Nguyễn Anh K mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.

Do vậy yêu cầu của chị Nguyễn Thị H yêu cầu Tòa án tuyên bố cháu Nguyễn Anh K mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ pháp luật cần được chấp nhận.

Chị Nguyễn Thùy L là chị ruột của cháu Nguyễn Anh K, chị Linh đồng ý để chị Nguyễn Thị H làm thủ tục tuyên bố cháu Nguyễn Anh K mất năng lực hành vi dân sự. Do đó theo quy định tại Điều 22, Điều 53 Bộ luật Dân sự Tòa án xác định chị Nguyễn Thị H là người giám hộ của cháu Nguyễn Anh K.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ: - Điều 22, 48, 49, 53, 57, 58 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Khoản 1 Điều 27; điểm a Khoản 2 Điều 35; Điều 149; Điều 150; Điều 371; Điều 372; Điều 376; Điều 377; Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Nghị quyết số 326 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1- Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của chị Nguyễn Thị H đối với cháu Nguyễn Anh K.

2- Tuyên bố cháu Nguyễn Anh K, sinh năm 2009; Địa chỉ: TT Đại học Mỏ Địa Chất, TDP số 7, phường Đông Ngạc, Thành phố H mất năng lực hành vi dân sự.

3- Lệ phí giải quyết việc dân sự: Chị Nguyễn Thị H phải nộp 300.000 VND (Ba trăm nghìn đồng) lệ phí giải quyết việc dân sự, được đối trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí chị đã nộp theo biên lai số BTLU/23 số 0075689 ngày 19/3/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận B (nay là Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 4 – H). Ghi nhận chị Nguyễn Thị H đã nộp đủ lệ phí.

4- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.