- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của ông Nguyễn Lộc N.
- Căn cứ chính? Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; Luật tố tụng hành chính; Luật Tư pháp người
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - ĐÀ NẴNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 435/2025/QĐST-DS Ngày 25 – 9 - 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v: “Yêu cầu tuyên bố một người
mất năng lực hành vi dân sự”
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - ĐÀ NẴNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Anh Đào.
Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thùy Trâm.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thanh Vân – Kiểm sát viên.
Ngày 25 tháng 9 năm 2025 tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 72/2025/TLST-DS ngày 07 tháng 8 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 14/2025/QĐST-DS ngày 15 tháng 9 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Lộc N – sinh năm 1973. Số CCCD: xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát QLHC về TTXH cấp ngày 27.8.2021. Địa chỉ: *** Trần Phú, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. (có mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
Những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết: Ông Nguyễn Lộc N đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn N1 – sinh ngày 30.8.1930 – địa chỉ: *** Trần Phú, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng là người bị mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp, người yêu cầu là ông Nguyễn Lộc N trình bày: Ông Nguyễn Lộc N là con ruột của ông Nguyễn N1, từ năm 2016 ông Nguyễn N1 bắt đầu xuất hiện các biểu hiện bất thường như đêm ngủ ít, nói nhảm, nói luyên thuyên về những điều trong quá khứ, nghi ngờ con cái lấy tiền của mình, chặn xe người đi đường….Từ đó đến nay bệnh tiến triển ngày càng nặng, trí nhớ giảm sút nhiều, quên tên con cháu, không chú ý vệ sinh cá nhân, đi lại yếu do co rút cơ 2 chân, đại tiểu tiện không tự chủ, mọi sinh hoạt phụ thuộc hoàn toàn vào người thân nên ông Nguyễn Lộc N đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn N1 mất năng lực hành vi dân sự để ông Nguyễn Lộc N và gia đình thực hiện các quyền và nghĩa vụ liên quan đến ông Nguyễn N1.
Tại phiên họp:
Người yêu cầu ông Nguyễn Lộc N giữ nguyên yêu cầu giải quyết việc dân sự và đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn N1 mất năng lực hành vi dân sự.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Đà Nẵng phát biểu:
Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết và tại phiên họp giải quyết việc dân sự, Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Các đương sự đã được đảm bảo các quyền và thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về nội dung: Đề nghị Tòa án căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự và các Điều 376, 377 và 378 Bộ luật tố tụng dân sự. Chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Lộc N, tuyên bố ông Nguyễn N1 mất năng lực hành vi dân sự;
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra phiên họp; ý kiến các đương sự và đại diện Viện kiểm sát nhân dân tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng nhận định:
Về tố tụng:
Về quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Lộc N là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự là ông Nguyễn N1 cư trú tại phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Căn cứ khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Đà Nẵng.
[1.2] Về việc tham gia phiên họp dân sự: Việc dân sự thuộc trường hợp Viện kiểm sát tham gia phiên họp theo khoản 2 Điều 21 và khoản 1 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Về nội dung yêu cầu:
Về khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của ông Nguyễn N1: Ông Nguyễn N1 có biểu hiện mất trí từ năm 2016, tiếp xúc hạn chế, hỏi không trả lời, thờ ơ với xung quanh, suy giảm trí nhớ và tư duy gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, nói nhảm, hoang tưởng bị hại, đêm ngủ ít, đại tiểu tiện không tự chủ, mọi sinh hoạt cá nhân do người nhà trực tiếp chăm sóc... Tại Kết luận giám định pháp y Tâm thần theo trưng cầu số: 1624/KLGĐ ngày 12.9.2025 của Trung tâm pháp y Tâm thần khu vực Miền Trung - Bộ Y tế, kết luận ở thời điểm hiện tại:
- Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Mất trí không biệt định, mức độ nặng (F03 – ICD-10);
- Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất năng lực hành vi dân sự.
Kết luận giám định nói trên được thực hiện theo Quyết định trưng cầu giám định số: 72/2025/QĐTCGĐ ngày 14.8.2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Đà Nẵng. Trình tự, thủ tục giám định đã được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật nên kết luận giám định là chứng cứ để giải quyết việc dân sự. Căn cứ vào Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, ông Nguyễn Lộc N yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn N1 là người mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở, phù hợp với Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 cần được chấp nhận.
Về chi phí giám định: Chi phí giám định năng lực hành vi dân sự đối với ông Nguyễn N1 là 5.850.000đ (Năm triệu tám trăm năm mươi nghìn đồng) theo Hóa đơn số 00000467 và Hóa đơn số 00000468 ngày 09.9.2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền Trung, người yêu cầu là ông Nguyễn Lộc N phải chịu và đã nộp để thực hiện xong thủ tục giám định theo quy định của pháp luật nên không đề cập giải quyết.
Về lệ phí: Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) ông Nguyễn Lộc N phải chịu.
Xét ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng, đề nghị Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Lộc N, tuyên bố ông Nguyễn N1 là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật cần được chấp nhận.
Từ những nhận định trên,
QUYẾT ĐỊNH
- Căn cứ khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149, 161, 361, 367, 371, 372, 376 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Căn cứ khoản 1 Điều 4, Điều 35, 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.
Chấp nhận đơn yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của ông Nguyễn Lộc N.
1. Tuyên bố ông Nguyễn N1 (sinh ngày 30.8.1930); địa chỉ: *** Trần Phú, phường Hải Châu I, quận Hải Châu (nay là phường Hải Châu), thành phố Đà Nẵng; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát QLHC về TTXH cấp ngày 24.6.2022 là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Về lệ phí: Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) ông Nguyễn Lộc N phải chịu nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai thu số 01570 ngày 07.8.2025 của Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng. Ông Nguyễn Lộc N đã nộp đủ lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Đương sự; - VKSND KV 1 – Đà Nẵng; - Thi hành án Dân sự TP Đà Nẵng; - Lưu hồ sơ vụ việc; | THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký) Nguyễn Thị Anh Đào |