Quyết định 43/2023/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có: Thẩm phán- Chủ tọa phiên tòa: Bà Đồng Thị Lai. Thư ký phiên họp: Ông Phạm Quang Huy - Thư ký Tòa án. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Ba Đình tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy - Kiểm sát viên. Ngày 10 tháng 4 năm 2023 tại Trụ sở Tòa án nhân dân quận Ba Đình mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 304/2022/TLST-VDS ngày 08 tháng 12 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 75/2023/QĐST-VDS ngày 31/ 3/2023 gồm những người tham gia tố tụng sau đây: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Hồng C, sinh năm 1961; HKTT: Số 23 phố Phạm Hồng Thái, phường Trúc Bạch, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Phạm Kiên C, sinh năm 1963; HKTT: Số 17 ngách 157/6 Đức Giang, Tổ 18 phường Thượng Thanh, quận Long Biên, thành phố Hà Nội. Ông Phạm Kiên T1, sinh năm 1966; HKTT: Số 24 phố Đặng Dung, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội. Ông Phạm Kiên T, sinh năm 1970; HKTT: Số 24 phố Đặng Dung, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.

(Bà C có mặt, ông C, ông T1, ông T vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 18 tháng 11 năm 2022 và các bản tự khai trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên họp, người yêu cầu là bà Phạm Hồng C trình bày: Bố mẹ bà là ông Phạm Anh Kiệt (tức Nguyễn Cường) và bà Phan Thị Yến có 04 người con gồm. Bà Phạm Hồng C, sinh năm 1961. Ông Phạm Kiên C, sinh năm 1963. Ông Phạm Kiên T1, sinh năm 1966. Ông Phạm Kiên T, sinh năm 1970. Ông Phạm Kiên T là em trai út của bà từ khi sinh ra đã bị bệnh, cụ thể là chậm phát triển, tâm thần bẩm sinh mức độ vừa không đủ khả năng lao động tự túc. Trước đây, khi bố mẹ bà còn sống ông T sống cùng với bố mẹ bà tại 24 Đặng Dung, Quán Thánh, Ba Đình, Hà Nội. Năm 2001, bố bà mất. Tháng 10 năm 2022 mẹ bà cũng mất. Hiện nay, ông T đang sinh sống tại địa chỉ trên cùng với ông Phạm Kiên T1. Ông T không có vợ con, hàng ngày chị em chúng tôi chia nhau qua lại chăm sóc ông T. Năm nay ông T đã 52 tuổi nhưng từ nhỏ đến nay ông T chậm nói, không làm được gì, mọi sinh hoạt hàng ngày đều phải có người hỗ trợ vì không có khả năng lao động. Năm 2016 anh T được nhận trợ cấp của UBND phường Quán Thánh, số tiền 700.000 đồng. Hiện nay tình trạng bệnh của anh T là: Tự ăn uống, tự về sinh cá nhân nhưng phải có người nhắc nhở mới ăn và đi vệ sinh, tắm rửa. Nói chậm, nói khó nghe. Các biểu hiện bất thường hàng ngày của ông T: Ít giao tiếp với mọi người, không ra ngoài, chỉ ăn và ngủ ở nhà, không đập phá gì, không lập gia đình. Những biểu hiện này xuất hiện từ nhỏ đến nay. Tiền sử 3 đời gia đình bà có chú họ bị tâm thần, thần kinh. Gia đình bà chưa đưa ông T đi khám bệnh tại bệnh viện nào. Chỉ có duy nhất 1 lần khoảng tháng 5 năm 2001 gia đình bà cho ông T đi khám bệnh tại Hội đồng giám định y khoa và được Hội đồng giám định y khoa kết luận là tỷ lệ mất sức lao động là 81%, được UBND phường Quán Thánh cấp giấy xác nhận khuyết tật, được hưởng 700.000 đồng/tháng. Gia đình không lấy thuốc cho ông T uống. Ngoài ra gia đình bà không đưa ông T đi khám bệnh ở đâu, cũng không điều trị bệnh tại bệnh viện tâm thần nào, gia đình chỉ để ông T ở nhà chăm sóc và phục vụ ông T. Gia đình bà đã tổ chức cuộc họp gia đình và thống nhất cử bà làm người đại diện giám hộ hợp pháp cho ông T. Bà đề nghị Tòa án tuyên bố ông Phạm Kiên T là người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi để giải quyết việc gia đình. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Phạm Kiên C và ông Phạm Kiên T1 thống nhất với lời trình bày của bà Phạm Hồng C đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Ông C và ông T1 xin được vắng mặt tại tất cả các buổi làm việc, các phiên họp và không có yêu cầu nào khác. Tại phiên họp: Bà C vẫn giữ yêu cầu như đã trình bày. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Ba Đình tham gia phiên họp phát biểu: Về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký Tòa án trong quá trình giải quyết việc dân sự cũng như tại phiên họp đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Người tham gia tố tụng đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng của họ theo quy định của pháp luật. Về việc giải quyết việc dân sự: Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, căn cứ các Điều 23, 46, 47, 48, 49, 51, 57, 58, 59, 136; khoản 2 Điều 141 của Bộ luật dân sự năm 2015. Đề nghị Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của bà C, tuyên bố ông T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đề nghị cử bà C làm giám hộ cho ông T.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và Đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận Ba Đình nhận định: [1]. Xét yêu cầu của bà Phạm Hồng C yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Phạm Kiên T là có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do bà C cung cấp và do Tòa án thu thập nên ngày 09 tháng 12 năm 2022 Tòa án có quyết định trưng cầu giám định yêu cầu Viện pháp y Tâm thần T1 ương giám định sức khỏe tâm thần đối với ông Đỗ Kiên T. Tại kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 54 /KLGĐ ngày 30 tháng 03 năm 2023 của Viện pháp y Tâm thần T1 ương kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Phạm Kiên T bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi”. Như vậy, có căn cứ để chấp nhận đơn yêu cầu của bà C, tuyên bố ông Phạm Kiên T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định tại Điều 23 của Bộ luật dân sự năm 2015. [2]. Ông T chưa có vợ, con. Bố mẹ của ông T đã mất, bà C là chị cả của ông T nên bà C là người giám hộ của ông T theo quy định tại khoản 4 Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015 và bà C có quyền xác lập, thực hiện mọi giao dịch dân sự vì lợi ích của ông T, trừ T hợp pháp luật có quy định khác. [3]. Về lệ phí: Bà C là người cao tuổi và có đơn xin miễn lệ phí nên miễn lệ phí cho bà C. [4]. Lời phát biểu của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp phù hợp với nhận định của Tòa án nên được chấp nhận. Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 27, 35, 39, 361, 370, 371, 372, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự. Căn cứ các Điều 23, 46, 47, 48, 49, 51, 54, 57, 58, 59, 136; khoản 2 Điều 141 Bộ luật dân sự năm 2015. Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 5 Điều 15 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án. 1, Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Phạm Hồng C đối với ông Phạm Kiên T. 2, Tuyên bố ông Phạm Kiên T, sinh năm 1970, đăng ký hộ khẩu thường trú: Số 24 phố Đặng Dung, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. 3, Bà Phạm Hồng C, sinh năm 1961, đăng ký hộ khẩu thường trú: số 23 phố Phạm Hồng Thái, phường Trúc Bạch, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội là người giám hộ của ông Phạm Kiên T kể từ ngày 10 tháng 4 năm 2023 cho đến khi có sự thay đổi khác. Bà Phạm Hồng C có các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 57, 58, 59 của Bộ luật dân sự năm 2015. 4, Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Hồng C được miễn lệ phí. 5, Về quyền kháng cáo: Bà Phạm Hồng C có mặt có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày 10 tháng 4 năm 2023. Ông Phạm Kiên C, ông Phạm Kiên T1, ông Phạm Kiên T vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định.