Quyết định 41/2023/QĐ-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Cụ Lê Thị T có đơn khởi kiện ngày 22/11/2018 và đơn khởi kiện ngày 04/3/2019 yêu cầu ông Lê Văn H (là con của cụ Lê Thị T) trả lại quyền sử dụng đất của cụ Lê Thị T thuộc thửa đất số 57, tờ bản đồ số 11, có diện tích 225m2 đất tại thôn V, xã Đ, huyện P, thành phố Hà Nội. Theo Giấy ủy quyền lập tại Văn phòng Công chứng H4 (địa chỉ tại Khu đô thị T4, huyện P, thành phố Hà Nội) ngày 22/11/2018, cụ Lê Thị T ủy quyền cho bà Lê Thị E (là con của cụ Lê Thị T) và ông Trần Xuân H5 giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất nêu trên.

[2] Ngày 12/9/2022, nguyên đơn là cụ Lê Thị T có đơn xin rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện. Ngày 11/9/2022, cụ Lê Thị T có “Thông báo về việc chấm dứt thực hiện ủy quyền” đối với bà Lê Thị E và ông Trần Xuân H5.

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 30/9/2022, bà Lê Thị E và ông Trần Xuân H5 cho rằng: Việc cụ T rút đơn khởi kiện là không tự nguyện, bị ép buộc và việc cụ Tình có “Thông báo về việc chấm dứt thực hiện ủy quyền” chỉ có chứng thực của UBND xã Đ, huyện P, thành phố Hà Nội là không đúng quy định của pháp luật. Theo quy định tại Điều 51 Luật Công chứng thì việc ủy quyền được công chứng tại Văn phòng Công chứng H4 thì việc chấm dứt ủy quyền phải do Văn phòng Công chứng H4 thực hiện, nên văn bản “Thông báo về việc chấm dứt thực hiện ủy quyền” không có giá trị pháp lý. Vì vậy, Hội đồng xét xử sơ thẩm đã tạm ngừng phiên tòa sơ thẩm để xác minh, thu thập bổ sung tài liệu, chứng cứ để giải quyết vụ án. Việc tạm ngừng phiên tòa đảm bảo đúng quy định tại điểm c khoản 1 Điều 279 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Ngày 06/10/2022, Tòa án cấp sơ thẩm đã đến chỗ ở và trực tiếp làm việc với cụ Lê Thị T, có sự tham gia của Trưởng thôn V, xã Đ và Công an xã Đ. Tòa án cấp sơ thẩm đã công bố cho cụ Lê Thị T nghe toàn bộ nội dung Đơn xin rút đơn khởi kiện ghi ngày 12/9/2022 và Thông báo về việc chấm dứt ủy quyền ghi ngày 11/9/2022 của cụ Lê Thị T. Sau khi nghe Tòa án cấp sơ thẩm công bố nội dung các văn bản này, cụ Lê Thị T có ý kiến là việc cụ Lê Thị T có các văn bản rút đơn khởi kiện và chấm dứt ủy quyền cho bà Lê Thị E, ông Trần Xuân H5 đã gửi đến Tòa án cấp sơ thẩm là hoàn toàn tự nguyện, không bị ai ép buộc.

[5] Ngày 06/10/2022, Tòa án cấp sơ thẩm đã làm việc với Ủy ban nhân dân xã Đ. Tại biên bản làm việc, ông Lê Văn V2 là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đ xác nhận nội dung là: Trước khi Ủy ban nhân dân xã Đ chứng thực điểm chỉ của cụ Lê Thị T tại Đơn xin rút đơn khởi kiện ghi ngày 12/9/2022 và Thông báo về việc chấm dứt ủy quyền ghi ngày 11/9/2022 của cụ Lê Thị T, cán bộ Tư pháp xã Đ đã công bố cho cụ Lê Thị T nghe toàn bộ nội dung Đơn xin rút đơn khởi kiện ghi ngày 12/9/2022, Thông báo về việc chấm dứt ủy quyền ghi ngày 11/9/2022 của cụ Lê Thị T và cụ Lê Thị T hoàn toàn đồng ý với nội dung các văn bản mà cán bộ Tư pháp xã Đ đã công bố, sau đó cụ Lê Thị T tự nguyện điểm chỉ vào hai văn bản này trước sự chứng kiến của lãnh đạo, cán bộ Tư pháp Ủy ban nhân dân xã Đ và lãnh đạo UBND xã Đ đã chứng thực điểm chỉ của cụ Lê Thị T tại các văn bản này.

[5] Cùng ngày 06/10/2022, Tòa án cấp sơ thẩm đã làm việc với Văn phòng Công chứng H4. Tại biên bản làm việc, Văn phòng Công chứng H4 cho biết: Ngày 22/11/2018, Văn phòng Công chứng H4 có “chứng thực” Giấy ủy quyền của cụ Lê Thị T (không phải là “công chứng” theo quy định tại Điều 51 Luật Công chứng). Theo quy định của pháp luật thì “Thông báo về việc chấm dứt thực hiện ủy quyền” không bắt buộc phải làm tại Văn phòng Công chứng.

[6] Như vậy, việc cụ Lê Thị T rút đơn khởi kiện và chấm dứt ủy quyền với bà Lê Thị E, ông Trần Xuân H5 là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, đúng ý chí của cụ Lê Thị T và không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

[7] Ngày 30/9/2022 và ngày 18/10/2022, ông Trần Xuân H5 có “Đơn đề nghị rút đơn về việc rút đơn xin rút đơn khởi kiện ngày 12/9/2022” của cụ Lê Thị T. Tuy nhiên, cụ Lê Thị T đã chấm dứt ủy quyền cho ông Trần Xuân H5, bà Lê Thị E từ ngày 11/9/2022 nên kể từ ngày 11/9/2022 ông Trần Xuân H5, bà Lê Thị E không phải là người đại diện theo ủy quyền của cụ Lê Thị T. Mặt khác, như đã nêu trên, việc rút đơn khởi kiện và chấm dứt ủy quyền của cụ Lê Thị T là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, đúng ý chí của cụ Lê Thị T và không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận “Đơn đề nghị rút đơn về việc rút đơn xin rút đơn khởi kiện ngày 12/9/2022” của ông Trần Xuân H5 là đúng quy định pháp luật.

[8] Đối với “Đơn yêu cầu độc lập” của bà Lê Thị E gửi Tòa án cấp sơ thẩm ngày 03/10/2022: Theo quy định tại Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự thì bà Lê Thị E là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án và có quyền có yêu cầu độc lập và theo quy định tại khoản 2 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự thì “người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền đưa ra yêu cầu độc lập trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải”. Ngày 03/10/2022, bà Lê Thị E có “Đơn yêu cầu độc lập” gửi đến Tòa án cấp sơ thẩm. Tuy nhiên, thời điểm này là sau khi vụ án đã được đưa ra xét xử (vụ án đã được Tòa án cấp sơ thẩm mở phiên tòa xét xử sơ thẩm lần thứ nhất vào ngày 20/9/2022 và đã hoãn phiên tòa, phiên tòa xét xử sơ thẩm được mở lại vào ngày 30/9/2022). Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không thụ lý, giải quyết yêu cầu độc lập của bà Lê Thị E trong vụ án này là đúng quy định pháp luật nêu trên. Bà Lê Thị E có quyền làm đơn khởi kiện vụ án dân sự khác theo quy định của pháp luật.

[9] Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định đình chỉ giải quyết vụ án là đúng quy định tại điểm c khoản 1 Điều 217 và khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[10] Vì vậy, kháng cáo của bà Lê Thị E là không có căn cứ để chấp nhận, cần giữ nguyên quyết định sơ thẩm.

[11] Bà Lê Thị E là người cao tuổi (bà Lê Thị E sinh năm 1962) nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.