Quyết định 41/2021/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về thẩm quyền giải quyết của Toà án:

[1.1] Bà Trần Thị B có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết đối với bà Ngô Thị M, sinh năm 1959; địa chỉ nơi cư trú cuối cùng: Số A, đường Hồng Thập Tự, phường Huyện Sĩ, Quận 2, Đô Thành Sài Gòn (nay là Số A, đường K, phường H, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh). Căn cứ Công văn xác minh thông tin nhân khẩu số 3130/CAQ1(QLHC) ngày 19/11/2020 của Công an Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh và tại phần liên hệ gia đình của Tờ khai gia đình ngày 21/6/1971, Giấy chứng nhận đăng ký nhân khẩu thường trú trong trong hộ ngày 01/10/1976 đính kèm thể hiện người yêu cầu là bà Trần Thị B và bà Ngô Thị M là con của chủ hộ (con ông Trần Văn L) nên có cơ sở xác định bà Trần Thị B là người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Ngô Thị M là đã chết theo quy định tại Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Căn cứ khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

[1.2] Người yêu cầu bà Trần Thị B, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị Bích M và ông Trần Văn H có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt tại phiên họp. Xét đây là sự tự nguyện, không trái pháp luật nên căn cứ khoản 2 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt bà Trần Thị B, bà Trần Thị Bích M và ông Trần Văn H.

[2] Về yêu cầu của đương sự:

[2.1] Theo trình bày của người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Trần Thị B, bà Trần Thị Bích M và ông Trần Văn H là em cùng cha khác mẹ của bà Ngô Thị M, sinh năm 1959. Bà Ngô Thị M có cha là ông Trần Văn L, sinh năm 1921, mất năm 1987 (Giấy chứng tử số 107, quyển số 01/P12 do Ủy ban nhân dân Phường 12, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 09/9/1987) và mẹ là bà Lương Thị B, sinh năm 1932, mất năm 1971 (Giấy khai tử số 491 do Ủy ban nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 18/8/1971). Theo bản khai nhân khẩu thể hiện ông Trần Văn L có các con chung là: Bà Lương Thị N, sinh năm 1956 (Tòa án nhân dân Quận 1 đã chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị B tuyên bố chết đối với bà Lương Thị N theo Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự về việc yêu cầu tuyên bố một người là đã chết số 40/2021/QĐST-DS ngày 18/3/2021); bà Ngô Thị M, sinh năm 1959; ông Trần Mạnh L, sinh năm 1963, mất năm 1971 (Theo Giấy khai tử số 496 do Ủy ban nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 18/8/1971); ông Trần Mạnh L, sinh năm 1964, mất năm 1971 (Theo Giấy khai tử số 493 do Ủy ban nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 18/8/1971); bà Trần Thị B, sinh năm 1965; bà Trần Thị Bích M, sinh năm 1966; ông Trần Văn H, sinh năm 1970; ông Trần Mạnh H, sinh năm 1968, mất năm 2018 (Theo Giấy khải tử số 60 do Ủy ban nhân dân phường Bến Thành, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 05/6/2018). Tuy nhiên, từ năm 1976 đến nay bà M bỏ nhà đi đâu không rõ, không liên lạc với gia đình, không có thông tin chồng con của bà N, không có thông tin xác thực là còn sống. Do đó, bà H, bà M và ông H yêu cầu tuyên bố bà M là đã chết để tiến hành thủ tục kê khai di sản thừa kế theo quy định của pháp luật.

[2.2] Tòa án nhân dân Quận 1 đã ban hành Quyết định thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết và Thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú đối với bà Ngô Thị M. Bà Trần Thị B đã tiến hành thông báo tìm kiếm bà Ngô Thị M trên các báo của Trung ương (Báo Thanh niên) trong ba số liên tiếp vào các ngày 22, 23, 24/10/2020; đăng trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và phát sóng trên Đài phát thanh trung ương (Đài Tiếng nói Việt Nam – Cơ quan thường trú tại Thành phố Hồ Chí Minh) ba lần trong ba ngày liên tiếp vào các ngày 26, 27, 28/10/2020. Căn cứ kết quả xác minh ngày 06/8/2020 tại Phiếu báo thay đổi hộ khẩu nhân khẩu và Công văn xác minh thông tin nhân khẩu số 3130/CAQ1(QLHC) ngày 19/11/2020 của Công an Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện: Theo bản khai nhân khẩu (NK2) của hộ ông Trần Văn L tại địa chỉ A đường H, Phường 12, Quận 1 có thể hiện con gái là Ngô Thị M có tên trong phần B – những người có tên trong tờ khai gia đình hiện vắng, lý do: Từ năm 1976 đi làm công nhân đường sắt, ở đâu không rõ. Căn cứ Đơn xin xác nhận ngày 28/7/2020 có xác nhận của Công an phường Bến Thành, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh thì: “Bà Ngô Thị M, sinh năm 1959 hiện không có hộ khẩu thường trú cũng như không thực tế cư trú tại địa chỉ A, đường K, phường H, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Địa phương không còn tài liệu quản lý về bà M”. Theo Công văn phúc đáp kết quả xác minh số 676/UBND ngày 16/11/2020 của Ủy ban nhân dân phường Bến Thành, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện: “Địa chỉ nhà số A, đường Hồng Thập Tự, phường Huyện Sĩ, Quận 2, Đô Thành Sài Gòn nay đã được đổi thành Số A, đường K, phường H, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh là đúng”. Do đó có cơ sở xác định bà Ngô Thị M đã biệt tích 05 năm liền trở lên (từ năm 1976) và gia đình đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc bà Ngô Thị M còn sống nên việc bà Trần Thị B và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Ngô Thị M, sinh năm 1959 đã chết là phù hợp với quy định tại điểm d, khoản 1, Điều 71 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên có cơ sở chấp nhận.

[2.3] Về xác định ngày chết: Căn cứ kết quả xác minh ngày 06/8/2020 tại Phiếu báo thay đổi hộ khẩu nhân khẩu và Công văn xác minh thông tin nhân khẩu số 3130/CAQ1(QLHC) ngày 19/11/2020 của Công an Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện ngày tháng có tin tức cuối cùng của bà Ngô Thị M là năm 1976. Do đó, căn cứ khoản 1 Điều 68; điểm d khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015, ngày chết của bà Ngô Thị M được xác định là ngày kế tiếp của ngày đầu tiên của năm tiếp theo sau 05 năm tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng của bà Ngô Thị M. Do đó, ngày chết của bà Ngô Thị M được xác định là ngày 02/01/1982.

[3] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: