Quyết định 40/2020/DS-GĐT — Tranh chấp hợp đồng đặt cọc

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện đề ngày 25/9/2018 và quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Phạm Nhật Q trình bày: Ngày 19/01/2018, giữa bà Q và bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình H, ông Nguyễn Đình T ký hợp đồng đặt cọc có nội dung bà Q đặt cọc số tiền 600.000.000 đồng để nhận chuyển nhượng thửa đất số 14, tờ bản đồ số 19 tại thôn Tr, xã Đ, thị xã B, tỉnh Quảng Nam, diện tích 1.000m2, loại đất ở, thời hạn sử dụng lâu dài. Trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày các bên ký hợp đồng đặt cọc, hai bên chuẩn bị tiền và các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất để tiến tới giao kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và hẹn đến ngày 19/3/2018 sẽ tiến hành ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, đến ngày 15/3/2018, bên gia đình bà T thông qua ông Nguyễn Quang H1 (người môi giới) nhắn tin cho bà Q trả lại tiền cọc với nội dung: “Bé Q khỏi cần qua nữa, thứ 2 họ sẽ trả lại tiền cho con, họ không cần bán nữa, ok”, bà Q đồng ý và xem như hai bên đã thỏa thuận thống nhất hủy hợp đồng đặt cọc, nhưng đến ngày 17 và 18 tháng 3 năm 2018 thì ông H1 bất ngờ giảm giá và yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng nhưng không được bà Q đồng ý. Ngoài ra, khi ký hợp đồng, ông H1 cho biết bà T chỉ có hai người con là ông T, ông H, sau này bà Q mới biết ngoài hai người con này ra, bà T còn có một số người con khác mà những người này không thể hiện ý chí trong hợp đồng đặt cọc. Hơn nữa diện tích đất 1.000m2 tại thời điểm nhận cọc chưa làm thủ tục chuyển mục đích từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở nên hợp đồng đặt cọc là không đảm bảo để thực hiện giao dịch chuyển nhượng sau này. Bà Q yêu cầu Tòa án giải quyết hủy hợp đồng đặt cọc ký ngày 19/01/2018, buộc bà T, ông T, ông H trả lại số tiền đặt cọc 600.000.000 đ và phạt cọc 600.000.000 đ.

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Nguyễn Quang H1, đồng thời ông H1 là người có quyền, nghĩa vụ liên quan trình bày: Ông H1 thừa nhận có môi giới cho bà Q nhận chuyển nhượng thửa đất của gia đình bà T và ký hợp đồng đặt cọc cũng như số tiền đặt cọc như bà Q trình bày là đúng. Sau khi hai bên ký hợp đồng đặt cọc và hẹn 60 ngày kể từ ngày ký hợp đồng đặt cọc hai bên sẽ tiến hành ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, đến gần ngày ký hợp đồng chuyển nhượng, ông H1 liên lạc với bà Q nhưng bà Q không nghe điện thoại nên ông H1 nhắn tin cho bà Quyên, bà Q trả lời có nghe thông tin đất của bà T nằm trong khu quy hoạch mở đường không xây dựng được nên không có ý định mua nữa. Sau đó, con trai ông H1 đến gặp bà Q thì bà Q hẹn ngày 19/3/2018 sẽ đến Ủy ban nhân dân xã Đ ký hợp đồng chuyển nhượng. Quá trình trao đổi giữa hai bên, do đất xuống giá nên gia đình bà T giảm giá đất cho bà Q với số tiền 400.000.000 đồng. Tại thời điểm hẹn ký hợp đồng chuyển nhượng, gia đình bà T đã chuyển đổi toàn bộ diện tích đất sang đất ở. Nay bà Q khởi kiện yêu cầu gia đình bà T trả số tiền đặt cọc 600.000.000 đồng và tiền phạt cọc 600.000.000 đồng, gia đình bà T không đồng ý.

- Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2019/DS-ST ngày 20/02/2019, Tòa án nhân dân thị xã B, tỉnh Quảng Nam đã quyết định:

Căn cứ Điều 117, khoản 1 Điều 143, Điều 328 Bộ luật dân sự; khoản 1 Điều 188, khoản 1 Điều 168 Luật đất đai và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Nhật Q về việc buộc bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình T, ông Nguyễn Đình H trả số tiền cọc 600.000.000 đồng và phạt cọc 600.000.000 đồng.

Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về phần án phí và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 11/3/2019, bà Phạm Nhật Q có đơn kháng cáo bản án dân sự sơ thẩm nêu trên.

- Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 47/2019/DS-PT ngày 06/6/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam đã quyết định:

Căn cứ điểm c khoản 1, khoản 3 Điều 289; Điều 295; khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự.

Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của nguyên đơn bà Phạm Nhật Q về yêu cầu buộc bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình T, ông Nguyễn Đình H trả số tiền phạt cọc 600.000.000đ.

Không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Nhật Q. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 05/2019/DS-ST ngày 20/02/2019 của Tòa án nhân dân thị xã B, tỉnh Quảng Nam.

Áp dụng các Điều 117, khoản 1 Điều 143, Điều 328 Bộ luật dân sự; khoản 1 Điều 188, khoản 1 Điều 168 Luật đất đai và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Nhật Q về việc buộc bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình T, ông Nguyễn Đình H trả số tiền cọc 600.000.000 đồng và phạt cọc 600.000.000 đồng.

Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí.

- Ngày 12/9/2019, bà Phạm Nhật Q có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên với lý do: Ông Nguyễn Quang H1 là người duy nhất giao dịch với bà Q về các vấn đề liên quan đến việc đặt cọc và chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Ông H1 là người đại diện cho bà T nên ý chí của ông H1 là ý chí của bà T. Việc ông H1 nhắn tin cho bà Q vào ngày 15/3/2018 là không vượt quá phạm vi ủy quyền. Do đó, việc hai bên không ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là lỗi của bên bà T nhưng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận đơn khởi kiện của bà là không đúng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà.

- Tại Quyết định Kháng nghị số 51/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 08/5/2020, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị Bản dân sự phúc thẩm số 47/2019/DS-PT ngày 06/6/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám đốc thẩm sửa một phần Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo hướng buộc bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình T, ông Nguyễn Đình H trả lại số tiền đặt cọc 600.000.000 đồng cho bà Phạm Nhật Q.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 5 Điều 343, khoản 1 Điều 347 Bộ luật tố tụng dân sự;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 51/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 08/5/2020 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, sửa một phần Bản án dân sự phúc thẩm số 47/2019/DS-PT ngày 06/6/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam.

Áp dụng các Điều 138, 139, 328 Bộ luật dân sự. Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Nhật Q.

Buộc bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình T, ông Nguyễn Đình H trả lại số tiền đặt cọc 600.000.000 đồng (Sáu trăm triệu đồng chẵn) cho bà Phạm Nhật Q.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu người phải thi hành án không chịu trả khoản tiền trên thì hằng tháng còn phải chịu thêm khoản tiền lãi theo mức lãi suất được quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự, tương ứng với thời gian chưa thi hành án.

2. Về án phí: - Bà Phạm Nhật Q phải chịu 28.000.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm; không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Được trừ 24.600.000 đồng bà Q đã nộp tại các biên lai thu tiền số 0001556 ngày 02/10/2018 và số 0001801 ngày 11/3/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã B, tỉnh Quảng Nam, bà Q còn nộp tiếp 3.400.000 đồng.

- Bà Lê Thị T, ông Nguyễn Đình T, ông Nguyễn Đình H phải chịu 28.000.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

3. Những phần quyết định còn lại của bản phúc thẩm có hiệu lực pháp luật.

Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực kể từ ngày Hội đồng giám đốc thẩm ra quyết định.