Quyết định 378/2022/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về tố tụng:

[1.1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết:

[1.2] Về việc giải quyết vắng mặt đương sự:

[2] Về nội dung yêu cầu tuyên bố bà Trần Thị Tuyết M đã chết, xét thấy:

[2.1] Căn cứ Trích lục khai sinh (Bản sao) của bà Trần Thị Tuyết M số 884/TLKS-BS ngày 19/4/2019 do U, Thành phố Hồ Chí Minh cấp và Trích lục khai sinh (Bản sao) của Trần Văn T số 1647/TLKS-BS ngày 25/4/2019 do Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh cấp cùng với lời khai thống nhất của các đương sự có cơ sở xác định bà Trần Thị Tuyết M là con của ông Trần Văn Q và bà Trần Thị K. Ông Trần Văn T là anh ruột của bà M nên có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Trần Thị Tuyết M là đã chết.

[2.2] Theo lời khai của ông Trần Văn T và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì bà Trần Thị Tuyết M là con của ông Trần Văn Q và bà Trần Thị K. Năm 1988 bà M bỏ nhà đi, từ năm 1988 đến nay không có tin tức xác thực là bà M còn sống hay đã chết. Bà Trần Thị Tuyết M chưa kết hôn, không có con. Địa chỉ cư trú cuối cùng tại số A T, phường A, Quận D, thành phố Hồ Chí Minh. Mặc dù gia đình đã tìm kiếm nhưng không xác định được tin tức xác thực của bà là còn sống. Gia đình đã đăng báo và có thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng vẫn không biết tin tức gì về bà M.

[2.3] Theo xác nhận ngày 26/4/2021 của Công an phường A, Quận D, Thành phố Hồ Chí Minh thì bà Trần Thị Tuyết M, sinh ngày 20/5/1957 cư ngụ tại địa chỉ A T, phường A, Quận D, thành phố Hồ Chí Minh, từ năm 1988 bà M bỏ đi đâu không rõ.

[2.4] Ngày 26/7/2019, Tòa án nhân dân Quận 4 thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 299/2019/QĐ-TA thông báo tìm kiếm người bị tuyên bố là đã chết đối với bà Trần Thị Tuyết M và thực hiện thông báo tìm kiếm thông tin đối với bà Trần Thị Tuyết M theo quy định tại khoản 2 Điều 388 và Điều 292 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cụ thể: Đăng tin trên B2 trong ba số liên tiếp gồm số 180, 181, 182 vào các ngày 06, 07 và 08/8/2019; phát sóng trên Đài tiếng nói Việt Nam ba ngày liên tiếp từ ngày 19/8/2019 đến ngày 21/8/2019.

[2.5] Đã hết thời hạn bốn tháng thực hiện thông báo trên nhưng vẫn không có tin tức, thông tin nào liên quan đến bà Trần Thị Tuyết M còn sống và bà M cũng không liên lạc với gia đình và người thân dù đã thực hiện các biện pháp tìm kiếm trên các phương tiện truyền thông theo quy định pháp luật.

[2.6] Từ những căn cứ trên, có cơ sở xác định bà Trần Thị Tuyết M đã biệt tích 05 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo tìm kiếm theo quy định của pháp luật nhưng vẫn không có tin tức xác thực là còn sống hay đã chết. Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp người đó biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống. Do đó, ông Trần Văn T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Trần Thị Tuyết M đã chết là có cơ sở chấp nhận.

[3] Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự năm 2015 do không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng của bà M nên thời hạn 05 năm được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng. Công an A, quận D, Thành phố Hồ Chí Minh xác nhận từ năm 1988 đến nay bà M đi đâu không rõ nên ngày có tin tức cuối cùng của bà M được xác định là ngày 01/01/1989; nơi cư trú cuối cùng là số A T, phường A, Quận D, thành phố Hồ Chí Minh; Ngày chết được xác định là 05 năm sau kể từ ngày có tin tức cuối cùng, nên ngày chết của bà Trần Thị Tuyết M được xác định là ngày 01/01/1994.

[4] Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Trần Văn T, tuyên bố bà Trần Thị Tuyết M là đã chết. Ngày chết được xác định là ngày 01/01/1994. Như đã phân tích trên, đề nghị này của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh là có cơ sở chấp nhận.

[5] Lệ phí dân sự sơ thẩm: Ông Trần Văn T là người cao tuổi và có đơn xin miễn tiền lệ phí sơ thẩm nên được miễn tiền lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 13/12/2016 của Ủy Ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.