Quyết định 372/2021/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về tố tụng:

[1.1] Ông S có đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với bà C1, sinh năm 1944, địa chỉ cư trú cuối cùng số 15, đường số 4, cư xá T, Phường B, Quận C, Thành phố M. Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu ông S thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.

[1.2] Người yêu cầu ông S có đơn xin vắng mặt. Ông V đã được Tòa án tống đạt thông báo thụ lý, giấy triệu tập theo quy định tại Điều 365 Bộ luật Tố tụng dân sự; và Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự nhưng vẫn không đến Tòa án làm việc và dự phiên họp. Xét việc vắng mặt của các đương sự không ảnh hưởng tới việc giải quyết việc dân sự nên Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt ông S và ông V là phù hợp với quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung yêu cầu:

[2.1] Căn cứ văn bản “Tử” về việc chứng thực chữ ký của ông K ngày 15/01/1968 của Tòa hành chính Tỉnh Pleiku thể hiện ông H chết ngày 12/01/1968; Căn cứ giấy chứng tử số 29, quyển số 01 ngày 24/11/2006 của Ủy ban nhân dân phường H, thành phố P, tỉnh L bà C chết năm 2006; Căn cứ trích y bản chánh đề tại phòng lục sự Tòa án Banmethuot ngày 16/4/1958 thể hiện bà C1 sinh ngày 08/4/1944 là con của ông H và C; Căn cứ bản sao giấy khai sinh số 12660 ngày 19/11/1954 của Ủy ban nhân dân Quận 4 thể hiện ông S sinh ngày 14/11/1954 là con của ông H và bà C. Từ những căn cứ trên, căn cứ Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 71 Bộ luật dân sự thì ông S có quyền tuyên bố một người là đã chết đối với bà C.

[2.2] Căn cứ kết quả trả lời xác minh của Công an Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh có nội dung “Căn cứ hồ sơ hộ số: 31020007799 địa chỉ số 231A Lô F đường P-Sài Gòn, khu C, Quận 3, địa chỉ hiện nay là số 15 đường số 4 cư xá T, Phường B, Quận C, Thành phố M…Căn cứ tờ khai nhân số của Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời Quận 3 tháng 9/1975 tại số nhà 231A Lô F đường Phan Đình Phùng, khóm 4, tổ đoàn kết 13 tại số thứ tự số “8” có tên chủ hộ P (sinh năm 1917), con gái C1 (sinh năm 1944)….Căn cứ bản khai danh sách nhân khẩu của hộ P mẫu NK2 ngày 23/9/1976 tại phần B những người có tên trong tờ khai gia đình vắng mặt: con chồng C1 sinh năm 1944, theo chồng sang Hoa Kỳ năm 1973”. Căn cứ kết quả xác minh trên có đủ cơ sở xác định bà Trương Bảo Châu có nơi cư trú cuối cùng tại: 231A Lô F đường P-Sài Gòn, khu C, Quận 3, địa chỉ hiện nay là: số 15 đường số 4 cư xá T, Phường B, Quận C, Thành phố M và đã báo vắng mặt từ năm 1973 cho đến nay không có tin tức.

[2.3] Căn cứ Công văn số 886/TP ngày 21/12/2020 của Phòng tư pháp - Ủy ban nhân dân Quận 3 thì bà C1 có đăng ký kết hôn tại Quận 3 với ông GRB, sinh ngày 16/02/1945 cư trú tại Z15D/5 Chi Lăng, Phú Nhuận Gia Định. Tòa án nhân dân Quận 3 đã gửi Công văn xác minh đến Công an quận Phú Nhuận và Công an quận Tân Bình để xác minh, làm rõ địa chỉ của ông GRB. Căn cứ Công văn số 961/CATB (QLHC) ngày 06/4/2021 của Công an quận Tân Bình thì địa chỉ Z15D/5 Chi Lăng, Phú Nhuận, Gia Định không thuộc địa giới hành chính của quận Tân Bình. Căn cứ kết quả trả lời xác minh của Công an quận Phú Nhuận thì qua rà soát hồ sơ hộ khẩu lưu trữ, hiện Công an quận Phú Nhuận không lưu trữ hồ sơ hộ khẩu của địa chỉ Z15D/5 Chi Lăng, Phú Nhuận, Gia Định. Từ những kết quả trả lời xác minh trên, Tòa án nhân dân Quận 3 không có cơ sở để xác định ông GRB hiện đang cư trú tại đâu.

[2.4] Tòa án nhân dân Quận 3 đã gửi Công văn số 1197/2020/TAQ3 ngày 03/12/2020 đến Phòng quản lý Xuất nhập cảnh Thành phố Hồ Chí Minh và Công văn số 1306/2020/TAQ3 ngày 29/12/2020 đến Cục quản lý xuất nhập – Bộ Công an. Căn cứ Công văn số 7954/QLXNC-Đ2 ngày 14/12/2020 của Phòng quản lý Xuất nhập cảnh Thành phố Hồ Chí Minh không có thông tin cấp hộ chiếu và thông tin xuất nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất của bà C1, sinh năm 1944; Công văn số 111/QLXNC-P5 ngày 13/01/2021 của Cục quản lý Xuất nhập cảnh phúc đáp công văn số 1306 của Tòa án nhân dân Quận 3: “Theo thông tin quý tòa cung cấp, đương sự xuất cảnh năm 1973. Tại thời điểm đó, Cục quản lý xuất nhập cảnh chưa có hệ thống quản lý thông tin xuất nhập cảnh của đương sự”. Vì vậy Tòa án nhân dân Quận 3 không có đủ cơ sở xác định bà C1 có xuất cảnh ra nước ngoài không và xuất cảnh đến nước nào.

[2.5] Sau khi thụ lý, người yêu cầu đã thực hiện thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo Quyết định số 360/2020/QĐ-TA ngày 03/11/2020 của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Tòa án đã đăng thông tin tìm kiếm trên cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đăng trên đài phát thanh và báo trung ương. Đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên nhưng vẫn không có tin tức của bà C1.

[2.6] Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “…d)Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này”.

[2.7] Từ những căn cứ nêu trên và các tài liệu có trong hồ sơ, có đủ cơ sở để xác định: Bà C1 biệt tích vào năm 1973, nơi cư trú cuối cùng của bà Châu tại 231A Lô F đường P-Sài Gòn, khu C, Quận 3, nay là số 15 đường số 4 cư xá T, Phường B, Quận C, Thành phố M. Tại thời điểm ông Sáng nộp đơn yêu cầu thì bà C1 đã biệt tích trên 05 năm. Vì vậy xét yêu cầu của ông S là có cơ sở nên được chấp nhận.

[2.8] Về xác định ngày chết của bà C1. Bà C1 đi biệt tích vào năm 1973 và theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự quy định: “nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.”. Nghĩa là thời hạn 05 năm được tính từ ngày 01/01/1974, nên ngày bà C1 chết được xác định là ngày 01/01/1979.

[3] Về lệ phí dân sự sơ thẩm: 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, ông S là người cao tuổi thuộc đối tượng được miễn nộp lệ phí dân sự theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án và có đơn xin miễn nộp tạm ứng lệ phí, lệ phí dân sự sơ thẩm nên Tòa án chấp nhận. Ông S không phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm.