Quyết định 371/2021/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về tố tụng:

[1.1] Bà T có đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với ông bà V sinh năm1924, K sinh năm 1959, L sinh năm 1962 và B sinh năm 1962, cùng địa chỉ cư trú cuối cùng số 210/9 đường T, Phường B, Quận C, Thành phố M. Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu bà T thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.

[2] Về nội dung yêu cầu:

[2.1] Căn cứ bản sao Giấy chứng tử số 11, quyển số 01/2002 ngày 23/01/2013 của Ủy ban nhân dân Phường B, Quận C thì bà T1 mất ngày 07/4/2002; Căn cứ trả lời xác minh số 2779/CAQ3-QLHC ngày 03/12/2020 của Công an Quận 3 thể hiện tại bản khai nhân khẩu mẫu NK1, ngày 17/9/1969 do công dân T1 khai các con bao gồm T2, P, K, L, B, T. Từ những căn cứ trên, căn cứ Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 71 Bộ luật dân sự thì bà L có quyền tuyên bố một người là đã chết đối với các ông bà V, K, L và B.

[2.2] Căn cứ Công văn số 2779/CAQ3-QLHC ngày 03/12/2020 của Công an Quận 3 có nội dung: “Căn cứ hồ sơ số 31020024967 địa chỉ: 210/9 (số cũ là: 210/5) đường T, Phường B, Quận C, Thành phố M: ông V (năm sinh:19/4/1924), ông K (năm sinh: 05/5/1959), ông B (năm sinh: 03/01/1962) hiện nay không có hộ khẩu thường trú tại địa chỉ trên. Tài liệu thể hiện: Ông V: vắng mặt tại địa chỉ trên từ ngày 15/6/1975 (mẫu NK2 ngày 23/9/1976). Ông K: đăng ký hộ khẩu thường trú ngày 01/10/1976, đến tháng 10/1978 xóa đi nghĩa vụ quân sự (Giấy chứng nhận đăng ký nhân khẩu thường trú trong hộ số 327933 ngày 01/10/1976). Ông B: đăng ký hộ khẩu tại địa chỉ trên từ ngày 01/10/1976, đến 01/4/2003 xóa đăng ký thường trú do “vắng không lý do quá 06 tháng” (sổ hộ khẩu gia đình mẫu NK3a ngày 03/10/1995). Căn cứ kết quả trả lời xác minh của Công an Phường B, Quận C, Thành phố M ngày 10/12/2020 thì “Bà L, sinh năm 1960 có hộ khẩu thường trú tại 210/9 đường T, Phường b, Quận C, Thành phốM. Hiện bà L không còn thực tế cư ngụ tại địa phương, đi đâu không rõ từ năm 2004. Công an Phường không có thông tin về chồng và con của bà L. Qua thăm hỏi tổ trưởng tổ dân phố và những người sống lâu năm, bà L không có chồng, con, hiện không ai rõ đi đâu, làm gì không liên lạc được”. Từ những căn cứ xác minh trên, có đủ cơ sở xác định ông bà V, K, L và B có nơi cư trú cuối cùng tại 210/9 (số cũ là: 210/5) đường T, Phường B, Quận C, Thành phố M.

[2.3] Căn cứ đơn xin xác nhận có kê khai vắng mặt trong tờ khai gia đình năm 1976 để làm giấy chứng tử cho cha ngày 20/02/2013 của bà T, có xác nhận của Đội quản lý hành chính trật tự xã hội Công an Quận 3, xác nhận ông V sinh năm 1924 vắng mặt từ năm 1976 lý do đi học tập cải tạo. Ngày 09/11/2020 Tòa án nhân dân Quận 3 gửi công văn số: 1082/TAQ3 đến Ban Quản lý nghĩa trang Gò Dưa để làm rõ phần mộ của ông V tại nghĩa trang Gò Dưa, nhưng đến nay Tòa án nhân dân Quận 3 vẫn chưa nhận được kết quả trả lời của Ban Quản lý nghĩa trang Gò Dưa. Ngoài ra gia đình có cung cấp hình chụp phần mộ của ông V sinh ngày 19/4/1924, mất ngày 18/11/1978 và hình chụp ảnh của ông K sinh năm 1959, từ trần: 16/01/2013, nhưng vì cả hai ông Việt và ông K đã bị xóa hộ khẩu thường trú nên gia đình không thể làm giấy khai tử cho ông V và ông K. Xét thấy không cần thiết phải có kết quả trả lời của Ban Quản lý nghĩa trang Gò Dưa, đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập giao nộp chứng cứ cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp, đây cũng là tình tiết, sự kiện rõ ràng không cần phải chứng minh phù hợp với quy định tại Điều 6, điểm a khoản 1 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự, nên có đủ cơ sở xác định ông V sinh ngày 19/4/1924, mất ngày 18/11/1978; ông K sinh năm 1959, mất ngày 16/01/2013, xét yêu cầu của bà L là có cơ sở chấp nhận.

[2.4] Sau khi thụ lý, người yêu cầu đã thực hiện thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo Quyết định số 369/2020/QĐ-TA ngày 04/11/2020 của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Tòa án đã đăng thông tin tìm kiếm trên cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đăng trên đài phát thanh và báo trung ương. Đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên nhưng vẫn không có tin tức của các ông bà V, K, L và B.

[2.6] Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “…d)Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này”. Tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự quy định: “nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.”

[2.7] Từ những căn cứ nêu trên và các tài liệu có trong hồ sơ, có đủ cơ sở để xác định: Ông B, sinh năm 1962, đến ngày 01/4/2003 đã bị xóa đăng ký thường trú do “vắng không lý do quá 06 tháng”. Bà L không còn thực tế cư ngụ tại địa phương, đi đâu không rõ từ năm 2004 và không liên lạc được. Tại thời điểm bà T nộp đơn yêu cầu thì ông B, bà L đã biệt tích trên 05 năm. Vì vậy xét yêu cầu của bà T là có cơ sở nên được chấp nhận.

[2.8] Về xác định ngày chết của bà L và ông B. Bà L đi biệt tích vào năm 2004, ông B đã bị xóa hộ khẩu ngày 01/4/2003. Theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự quy định: “..thời hạn tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng của người đó; ….nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.”. Ngày biết được tin túc cuối cùng của ông B là ngày 01/4/2003, nên ngày chết của ông B được xác định là ngày 02/4/2008. Đối với bà L biệt tích từ năm 2004 thì thời hạn 05 năm được tính từ ngày 01/01/2005, nên ngày bà L chết được xác định là ngày 01/01/2010.

[3] Về lệ phí dân sự sơ thẩm: 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, bà T phải chịu.