Quyết định 364/2018/QĐ-PT — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

[1] Ngày 12/10/2016, ông Nguyễn Phi C có đơn khởi kiện bà Nguyễn Thị M về việc “tranh chấp di sản thừa kế, yêu cầu hủy văn bản công chứng và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Sau khi thụ lý vụ án, ngày 24/01/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương nhận được Quyết định số 6015/QĐ-UBND ngày 24/11/2017 của Ủy ban nhân dân thành phố T (sau đây viết là Quyết định số 6015) có nội dung “Thu hồi Giấy khai sinh mang tên Nguyễn Phi C, có năm sinh 1978 được UBND phường P đăng ký lại khai sinh ngày 27/01/2014, số khai sinh: 48, quyển số 01/2014. Lý do: Giấy khai sinh do UBND phường P cấp không đảm bảo quy định pháp luật hộ tịch”. Căn cứ vào Quyết định số 6015, Tòa án cấp sơ thẩm nhận định: ông C không có giấy tờ chứng minh là con của ông X, để đảm bảo điều kiện khởi kiện tranh chấp thừa kế thì nguyên đơn phải khởi kiện vụ án tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con (xác định ông X là cha của ông C) theo quy định tại khoản 4 Điều 28, khoản 10 Điều 29 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, khoản 2 Điều 101 và khoản 2 Điều 102 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014,… chỉ khi nào ông C có chứng cứ chứng minh là con của ông Xẩm thì khi đó ông C mới đủ điều kiện khởi kiện về vụ việc tranh chấp thừa kế là di sản của ông X. Từ đó, Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng điểm g khoản 1 Điều 217, điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đình chỉ giải quyết vụ án với lý do nguyên đơn chưa đủ điều kiện khởi kiện vì chưa có chứng cứ có giá trị pháp lý để chứng minh ông C là con của ông Nguyễn Văn X, là chưa khách quan, toàn diện, chưa đúng quy định pháp luật.

[2] Quyết định số 6015 của Ủy ban nhân dân thành phố T thu hồi Giấy khai sinh của ông C nH không có nội dung nào khẳng định ông C không phải con ông X, việc thu hồi là do cấp Giấy khai sinh không đảm bảo quy định pháp luật hộ tịch, vì vậy tại Điều 2 Quyết định số 6015, Ủy ban nhân dân Thành phố T đã giao Ủy ban nhân dân phường Phú Thọ H2 hướng dẫn ông C lập thủ tục đăng ký lại khai sinh theo quy định.

[3] Mặt khác, trong vụ án này, ông C khởi kiện tranh chấp di sản thừa kế, yêu cầu hủy văn bản công chứng và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do đó Giấy khai sinh của ông C không phải là chứng cứ duy nhất để xác định ông C có phải là con của ông X hay không, trong hồ sơ vụ án còn có nhiều tài liệu khác có thể làm căn cứ đối chiếu, xác định (như lời trình bày của các đương sự khác, các tài liệu xác minh). Toà án cấp sơ thẩm cũng có thể tiến hành thu thập thêm tài liệu, chứng cứ khác hoặc chờ Ủy ban nhân dân phường Phú Thọ H2 cấp lại giấy khai sinh cho đương sự để củng cố chứng cứ tiếp tục giải quyết vụ án. Trong quá trình giải quyết vụ án, nếu không có cơ sở xác định ông C là con của ông X thì Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của đương sự.

[4] Từ những phân tích trên, thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào Quyết định số 6015, để áp dụng điểm g khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đình chỉ giải quyết vụ án với với lý do ông C không đủ điều kiện khởi kiện là không đúng, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự. Kháng cáo của đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là bà Lê Trần Vân A và kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương là có cơ sở nên được Hội đồng phúc thẩm chấp nhận.

[5] Do được chấp nhận kháng cáo nên bà Lề Trần Vân A không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.