Quyết định 356/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 8 nhận định: [1] Về tố tụng:

- Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Xét đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị H, xác định đây là việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”. Người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết có nơi cư trú cuối cùng tại Quận H, Thành phố Hồ Chí Minh nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 8 được quy định tại khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết: Bà Nguyễn Thị H là vợ của ông Phạm Ngọc N (theo Giấy chứng nhận kết hôn số 91/TH, quyển số 1/1996 ngày 07/02/1996 của Ủy ban nhân dân Quận H1, Thành phố Hồ Chí Minh) nên có quyền yêu cầu tuyên bố ông Phạm Ngọc N là đã chết theo quy định tại Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về thủ tục mở phiên họp vắng mặt người yêu cầu: Tòa án đã tống đạt Quyết định mở phiên họp và triệu tập bà Nguyễn Thị H, ông Phạm Ngọc Lam S tham gia phiên họp nhưng các đương sự đều vắng mặt và có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Xét thấy các đương sự đã có bản khai đầy đủ, việc các đương sự vắng mặt không ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự, do đó quyết định tiến hành mở phiên họp vắng mặt các đương sự theo quy định tại khoản 2 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về quan hệ nhân thân: Xét lời khai của bà Nguyễn Thị H và ông Phạm Ngọc Lam S thể hiện cha của ông Phạm Ngọc N là ông Phạm Ngọc T đã chết năm 1986, mẹ của ông Phạm Ngọc N là bà Vũ Thị S1 đã chết năm 2018.

Ông Phạm Ngọc N chỉ có duy nhất một người con là ông Phạm Ngọc Lam S.

Bà Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Phạm Ngọc N là đã chết để bổ túc hồ sơ hành chính.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là ông Phạm Ngọc Lam S có cùng ý kiến với bà Nguyễn Thị H, yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Phạm Ngọc N là đã chết.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chấp nhận yêu cầu của đương sự.

Tòa án nhân dân Quận 8 đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 04/2024/QĐ-TA ngày 23/4/2024 và thực hiện việc công bố thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo quy định tại các Điều 392, khoản 2 Điều 388, Điều 384, Điều 385 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Cụ thể, thông báo tìm kiếm ông Phạm Ngọc N được đăng trên B các số 124 ngày 03/5/2024, số 125 ngày 04/5/2024, số 126 ngày 05/5/2024; phát sóng trên Đ Việt Nam vào các ngày 06, 07 và 08/5/2024. Hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo đầu tiên nhưng Tòa án vẫn không nhận được tin tức gì về ông Phạm Ngọc N.

Theo lời khai của bà Nguyễn Thị H thì ông Phạm Ngọc N bỏ nhà ra đi từ năm 2015 đến nay, gia đình không có tin tức gì của ông Phạm Ngọc N mặc dù đã tìm kiếm nhiều lần.

Căn cứ xác nhận của Công an P, Quận H, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 16/4/2024 có nội dung “ Ông Phạm Ngọc N, sinh năm 1957 có hộ khẩu thường trú tại A C, Phường D, Quận H, Thành phố Hồ Chí Minh. Hiện đi đâu không rõ từ năm 2015 đến nay”.

Như vậy, việc bà Nguyễn Thị H khai ông Phạm Ngọc N biệt tích từ năm 2015 là có cơ sở chấp nhận.

Theo quy định tại điểm d, khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra Quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật này”

Theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự “…nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng”

Từ những căn cứ nêu trên xác định năm có tin tức cuối cùng của ông Phạm Ngọc N là năm 2015. Ngày bà Nguyễn Thị H làm đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là ngày 30/01/2024, như vậy tính đến thời điểm nộp đơn yêu cầu thì ông Phạm Ngọc N đã biệt tích được trên 05 năm.

Do đó, có cơ sở tuyên bố ông Phạm Ngọc N là đã chết theo quy định tại điểm d khoản 1 điều 71, khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự. Ngày chết của ông Phạm Ngọc N là ngày 02/01/2021. Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 72 Bộ luật dân sự. Toà án thống nhất với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8, chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị H.

- Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H được miễn nộp lệ phí theo quy định.

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 48, khoản 4 điều 143; Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372; khoản 2 Điều 388; Điều 384, Điều 385, Điều 391, Điều 392 và Điều 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu bà Nguyễn Thị H:

Tuyên bố ông Phạm Ngọc N, sinh ngày 25/4/1957, nơi cư trú cuối cùng: A C, Phường D, Quận H, Thành phố Hồ Chí Minh là đã chết.

Ngày chết của ông Phạm Ngọc N là ngày 02 tháng 01 năm 2021.

Khi quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết; Quan hệ tài sản của người bị Toà án tuyên bố chết được giải quyết như đối với người đã chết, tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H được miễn nộp lệ phí theo quy định.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị :

Bà Nguyễn Thị H và ông Phạm Ngọc Lam S có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.

Viện Kiểm sát nhân dân Quận 8 có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định./.