Quyết định 35/2020/HNGĐST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa nguyên đơn anh Hà Trung K trình bày:

Năm 2010 anh Hà Trung K xây dựng gia đình với chị Ngô Thị Ngọc H, hai bên tự do tìm hiểu tự nguyện, làm thủ tục đăng ký kết hôn tại UBND xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Quá trình chung sống giữa anh K và chị H có 01 con chung là cháu Hà Hương G, sinh ngày 10/02/2011. Do mâu thuẫn vợ chồng trầm trọng, hôn nhân không đem lại hạnh phúc nên vợ chồng đã ly hôn vào tháng 02 năm 2018 tại Tòa án nhân dân huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Tại bản án số: 06/2018/HNGĐ-ST ngày 06/02/2018 Tòa án nhân dân huyện Thanh Thủy đã quyết định giao cháu Hà Hương G cho chị H được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng kể từ tháng 02 năm 2018 đến khi thành niên, chị H không yêu cầu cấp dưỡng nuôi con, tuy nhiên sau khi ly hôn cháu G vẫn tiếp tục chung sống cùng với anh K một thời gian nữa vì cháu đang học dở dang lớp 1 tại xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy. Đến ngày 03/8/2018 theo yêu cầu của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thanh Thủy anh K đã giao cháu Giang cho chị H trực tiếp nuôi dưỡng theo quyết định của bản án. Sau khi ly hôn chị H đã đi lấy chồng, chuyển khẩu về ở cùng nhà chồng tại khu Cầu, xã Thạch Khoán, huyện Thanh Sơn, chị H chuẩn bị sinh thêm con chung với chồng mới, cháu G đang ở cùng ông bà ngoại tại khu Phố, thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy không ở cùng với chị H nên thiếu quan tâm đến cháu G và khó có điều kiện chăm sóc tốt cho cháu, lý do nữa là khi anh K muốn đón cháu G về nhà anh chơi thì chị H, gia đình bố mẹ chị H tìm mọi lý do để cản trở, gây khó khăn cho việc thăm nom con chung của anh K, bản thân cháu G thì muốn được ở với bố, bố con tình cảm gắn bó, lần nào về nhà anh K chơi thì cháu rất vui và không muốn quay trở lại nhà chị H, cháu G cũng đã viết lên nguyện vọng của mình, suy nghĩ của mình mỗi khi nhớ đến bố vào từng tờ giấy nhỏ, anh K đã nộp cho Tòa án. Vì vậy anh K xin được thay đổi là người trực tiếp được nuôi cháu G đến khi thành niên, anh không yêu cầu chị H cấp dưỡng nuôi con chung. Hiện nay anh K đang làm cán bộ của Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam tại Hà Nội, thu nhập bình quân 12.000.000đồng/tháng, anh Kiên có nhà riêng tại khu trung cư Ecohome 2, đường Tân Xuân, Phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Nếu được nuôi cháu G anh K sẽ đón cháu G xuống ở cùng anh dưới Hà Nội, anh sẽ đón bà nội cháu xuống ở cùng để phụ giúp việc chăm sóc, đưa đón cháu đi học. Anh K cam đoan sẽ đảm bảo được cuộc sống và sự phát triển bình thường của cháu Giang.

Tại bản tự khai, biên bản hòa giải tại Tòa án bị đơn chị Ngô Thị Ngọc H trình bày:

Do hôn nhân không hạnh phúc nên chị H và anh K đã ly hôn tại Tòa án nhân dân huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ vào năm 2018, tại bản án số: 06/2018/HNGĐ-ST ngày 06/02/2018 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Thủy đã giao cho chị H được quyền nuôi cháu Hà Hương G kể từ tháng 02 năm 2018 đến khi cháu thành niên. Sau khi ly hôn chị H và cháu G vẫn ở cùng với bố mẹ đẻ chị H tại khu Phố, thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Gia đình chị H có hai chị em, hiện em trai chị H đã có gia đình, có nhà riêng sinh sống tại Hà Nội, nên gia đình chỉ còn bà ngoại và bố mẹ đẻ chị H. Bố mẹ đẻ chị H là cán bộ Ngân hàng đã về nghỉ hưu nên phụ giúp chị H chăm sóc cháu G. Tháng 12 năm 2019 chị Huệ có xây dựng gia đình với anh Đinh Công H. Sau đó hai mẹ con chị H cắt khẩu về cùng nhà anh H ở khu Cầu, xã Thạch Khoán, huyện Thanh Sơn. Nhưng vì đang dở năm học nên cháu G vẫn ở nhà ông bà ngoại cho thuận tiện việc đi học, hàng ngày chị H vẫn qua lại thăm nom cháu G, vì anh H đi làm ở Hà Nội nên hai mẹ con vẫn chủ yếu ở nhà bố mẹ đẻ chị ở thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy. Dự định của chị H là sinh em bé xong sẽ xây nhà tại thị trấn Thanh Thủy để tiện cho công việc của chị H và việc học tập của cháu G. Chị H đã có đất riêng tại thị trấn Thanh Thủy. Hiện nay chị H đang công tác tại Ngân hàng NN và PTNT phòng giao dịch xã Hoàng Xá, chi nhánh huyện Thanh Thủy, thu nhập hàng tháng 14.000.000 đồng. Anh H chồng chị H và gia đình nhà chồng rất ủng hộ việc chị H và anh H tiếp tục chăm sóc và nuôi dạy cháu G. Cháu G hiện nay đang học tại trường tiểu học La Phù, thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy. Cháu luôn đạt thành tích là học sinh giỏi, được đánh giá là đạo đức tốt. Chị H khẳng định từ khi ly hôn với anh K đến nay cháu G luôn ở với chị, được chị chăm sóc, nuôi dưỡng, yêu thương, tạo mọi điều kiện về vật chất, môi trường sống tốt nhất để cháu phát triển toàn diện, cháu vẫn khỏe mạnh, học hành giỏi giang, bản thân chị H và gia đình chị không ai có hành vi cản trở việc anh K thăm nom con chung, tạo điều kiện tốt nhất để anh K thực hiện quyền và nghĩa vụ của người bố sau khi ly hôn. Nếu được tiếp tục trực tiếp chăm sóc và nuôi dạy cháu G chị H cam đoan được cuộc sống và sự phát triển bình thường của cháu G.

Tại phiên tòa ngày 10/9/2020 anh Hà Trung K đề nghị Hội đồng xét xử làm rõ tính hợp pháp bản tự khai của cháu Hà Hương G ngày 07/7/2020, đề nghị Trưng cầu giám định chữ viết, chữ ký của cháu G tại bản tự khai trên và đề nghị Hội đồng xét xử cho cháu Hà Hương G được tham gia phiên tòa để trình bày quan điểm. Do vậy Hội đồng xét xử đã ra Quyết định tạm ngừng phiên tòa số 04/2020/QĐST- HNGĐ ngày 10/9/2020.

Ngày 11/9/2020 anh Hà Trung K cung cấp cho Tòa án 02 đĩa CD ( 01 đĩa ghi hình nói chuyện với cháu Hà Hương G; 01 đĩa bản ghi tiếng cháu Hà Hương G ngày 6/9/2020 về việc trao đổi với đại diện Trường tiểu học La Phù, thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy); 01 quyển vở ô ly, 01 đơn đề nghị ngày 27/02/2020, 01 tờ lịch, 02 tờ giấy ô ly (01 tờ viết mực chữ xanh và 01 tờ viết mực bút chì) để làm tài liệu giám định.

Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát:

Về việc tuân theo pháp luật: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên tòa Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng quy định của pháp luật, không có vi phạm gì. Các đương sự: Nguyên đơn, bị đơn đã chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, bị đơn có đơn xin giải quyết vắng mặt ghi ngày 14/8/2020 nên Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt bị đơn là đúng theo quy định của pháp luật.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết bác đơn yêu cầu thay đổi về người trực tiếp nuôi con sau ly hôn của anh Hà Trung K. Về con chung: Giao cháu Hà Hương G, sinh ngày 10/02/2011 cho chị H được tiếp tục nuôi dưỡng đến khi cháu G thành niên. Anh K không phải cấp dưỡng nuôi con chung vì chị H tự nguyện không yêu cầu. Về án phí và chi phí giám định: Do yêu cầu của anh K không được Tòa án chấp nhận nên anh K phải chịu án phí Hôn nhân gia đình sơ thẩm và chi phí giám định theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã tiến hành thu thập tài liệu chứng cứ tại trường tiểu học La Phù, thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Tại bản tự khai ngày 07/7/2020 của cháu Hà Hương G thể hiện nguyện vọng của cháu G xin được ở với mẹ và qua kết quả xác minh của nhà trường về điều kiện học tập cũng như việc học hành của cháu G thấy rằng nơi cháu G đang học là ngôi trường khang trang, với nhiều thiết bị học tập hiện đại, môi trường sống lành mạnh, cháu G có sức khỏe tốt, ngoan ngoãn, kết quả học tập rất tốt, đi học đều, cháu được gia đình đặc biệt là ông, bà ngoại và mẹ rất quan tâm, đóng góp các khoản thu cho nhà trường đầy đủ. Từ những nhận định trên Hội đồng xét xử xét thấy lời trình bày của chị H cũng như căn cứ vào tình hình thực tế Tòa án đi thu thập chứng cứ và nguyện vọng của cháu G là có căn cứ. Trong quá trình làm việc và tại phiên tòa anh K cũng không đưa ra được chứng cứ gì chứng minh cho rằng chị H có hành vi cản trở anh thăm nom con, bỏ bê con cái, học hành không đến nơi đến trốn. Tại các buổi làm việc tại Tòa án anh K có cung cấp cho Tòa án 01 đơn đề nghị của cháu G viết ngày 27/02/2020 và nhiều mảnh giấy nhỏ thể hiện nội dung cháu G mong muốn được ở với bố. Tuy nhiên khi Tòa án làm việc với cháu G thì cháu đều không thừa nhận đó là nguyện vọng, suy nghĩ của cháu viết ra, mà do bà nội hướng dẫn bảo cháu viết, do vậy các tài liệu chứng cứ anh K cung cấp là không đúng sự thật, không khách quan.Việc anh K cho rằng tại bản tự khai của cháu G ngày 07/7/2020 tại Trường tiểu học La Phù, thị trấn Thanh Thủy là không phải chữ viết, chữ ký và nguyện vọng của cháu G. Việc xác nhận của nhà trường trong bản tự khai trên là không đúng quy định, không có xác nhận của đại diện Tòa án đến làm việc trong bản tự khai. Do vậy anh đề nghị Tòa án trưng cầu giám định chữ viết, chữ ký của cháu G trong bản tự khai trên. Ngày 14/9/2020 Tòa án đã ra Quyết định trưng cầu giám định số 03/2020/QĐ-TCGĐ ngày 14/9/2020. Tại bản Kết luận giám định số 960/KLGĐ ngày 18/9/2020 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Phú Thọ kết luận:

Đối với chữ viết trên “ Bản tự khai” ghi họ tên Hà Hương G, đề ngày 07/7/2020 ( tài liệu cần giám định ký hiệu A) so với chữ viết trên “ Đơn đề nghị” đứng tên hà Hương G đề ngày 27/02/2020; chữ viết bằng mực xanh trên 02 bài thi môn Văn, môn Toán, ghi họ và tên thí sinh: Hà Hương G ( tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M1, M2, M3 là do cùng một người viết ra.

Đối với chữ ký dạng chữ viết “ G” trên “ Bản tự khai” ghi họ tên: Hà Hương G, đề ngày 07/7/2020 ( tài liệu cần giám định A) so với chữ ký dạng chữ viết “ G” dưới mục “ Người đề nghị” trên “ Đơn đề nghị”, đứng tên Hà Hương G đề ngày 27/02/2020 ( tài liệu mẫu so sánh ký tên M1) là do cùng một người ký ra.

Theo quy định tại Điều 93 và Điều 97 Bộ luật tố tụng dân sự quy định “ Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình thu thập, tài liệu chứng cứ”. Tòa án đến Trường tiểu học La Phù, thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy để thu thập tài liệu chứng cứ là đúng trình tự thủ tục pháp luật quy định. Việc xác nhận trong bản tự khai của Hiệu trưởng Trường tiểu học La Phù là căn cứ khi cơ quan, tổ chức làm việc ngoài trụ sở Tòa án phải có xác nhận của nhà trường nơi mình đến làm việc, nhà trường không xác nhận nội dung trong bản tự khai của cháu G khi Tòa án làm việc. Vì vậy việc anh K cho rằng bản tự khai ngày 07/7/2020 không phải chữ viết, chữ ký của cháu Hà Hương G là không đúng và anh Kiên cung cấp 02 đĩa CD thể hiện cuộc nói chuyện của cháu G cho rằng cháu không được viết bản tự khai ngày 07/7/2020 và trao đổi với nhà trường việc xác nhận bản tự khai cho Tòa án là hoàn toàn không có căn cứ.

Đối với các tài liệu chứng cứ anh Kiên thu thập nộp cho Tòa án ngày 11/9/2020 để làm tài liệu giám định, những chứng cứ này hoàn toàn không khách quan. Tại đơn đề nghị ngày 27/2/2020 của cháu G ( bản gốc), anh K có nộp cho Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án. Ngày 11/9/2020 anh K có nộp cho Tòa án cũng 01 đơn đề nghị (bản gốc) của cháu G viết ngày 27/02/2020 nội dung đơn giống đơn đề nghị ngày 27/02/2020 mà anh K đã nộp trước đó (tuy nhiên chữ viết khác nhau). Như vậy việc làm trên của anh K đã có sự chuẩn bị từ trước để đem nộp cho Tòa án làm tài liệu giám định nên không được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Xét về điều kiện nuôi con của anh K và chị H: Tại biên bản xác minh ngày 07/7/2020 của trưởng khu hành chính xã Đào xá, huyện Thanh Thủy; Tại biên bản lấy lời khai ngày 13/7/2020 của bà Đặng Thị Hồng D là mẹ đẻ chị H (bà ngoại của cháu G); Tại biên bản lấy lời khai ngày 13/7/2020 của anh Đinh Công H là chồng hiện tại của chị H thì cả anh K, chị H đều có điều kiện và khả năng đảm bảo việc nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục con chung. Tại bản tự khai ngày 07/7/2020 của cháu Hà Hương G thể hiện nguyện vọng của cháu tha thiết xin được ở với mẹ và cũng từ khi anh K và chị H ly hôn cháu G vẫn ở với mẹ cho đến nay cuộc sống của cháu vẫn rất tốt và ổn định. Theo quy định tại khoản 3 Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình thì “ Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ 7 tuổi trở lên”. Cháu G hiện tại 10 tuổi, trong quá trình làm việc và tại phiên tòa cháu Giang vẫn có nguyện vọng tha thiết xin được ở với mẹ. Để đảm bảo sự phát triển bình thường của con chung, có điều kiện ăn học tốt nhất tránh được sự sáo trộn về tâm lý cũng như ảnh hưởng đến việc học tập của cháu G cần giao cháu G cho chị H trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng.

Từ những phân tích nhận định trên Hội đồng xét xử xét thấy lời trình bày của anh K là không đúng, không có căn cứ thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 84 Luật hôn nhân gia đình. Vì vậy yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đối với cháu Hà Hương G của anh Hà Trung K là không có cơ sở không được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào: Điều 81, Điều 82, Điều 83 và Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Khoản 2 Điều 102; Khoản 1 Điều 147; Khoản 1 Điều 161; Điều 227, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Khoản 3 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đối với cháu Hà Hương G, sinh ngày 10/02/2011 của anh Hà Trung K. Giao cho chị H tiếp tục được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Hà Hương G, sinh ngày 10/02/2011 cho đến khi cháu thành niên, anh K không phải cấp dưỡng nuôi con chung vì chị H không có yêu cầu.

2. Về chi phí giám định: Anh Hà Trung K phải chịu toàn bộ chi phí giám định là 2.000.000đồng ( Hai triệu đồng) đã được chi phí theo quy định.

3. Về án phí: Anh Hà Trung K phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm. Xác nhận anh K đã nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí theo Biên lai thu số: AA/2018/0002108 ngày 20/5/2020 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nay chuyển thành án phí.

4. Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết tại trụ sở UBND xã, thị trấn nơi thường trú để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ xét xử phúc thẩm.