- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cấu tuyên bố một người mất NLHVDS"
- Tòa quyết gì? 39, Điều 149, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376 của Bộ luật Tố
- Căn cứ chính? Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 340 /2025/QĐST-DS | Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 04 tháng 9 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Phương Thảo
Thư ký phiên họp: Bà Đậu Thị Hải Hoài – Thư ký Tòa án nhân dân Khu
vực 2-Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2 - Thành phố Hồ Chí Minh
tham gia phiên họp: Ông Vũ Lê Quang Đạo – Kiểm sát viên.
Ngày 04 tháng 9 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 2 -Thành
phố Hồ Chí Minh mở phiên họp công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số
16/2025/TLST-DS ngày 10 tháng 7 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một
người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải
quyết việc dân sự số 1961/2025/QĐST-DS ngày 20 tháng 8 năm 2025, gồm những
người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Thái Thị Bé C, sinh năm 1977
Nơi cư trú: nhà không số ( cạnh nhà 7C) đường 44, Kp 5, phường P nay là
phường L, Thành phố Hồ Chí Minh.
Người bị yêu cầu: Bé Nguyễn Duy K, sinh ngày 08/8/2010
Nơi cư trú: nhà không số ( cạnh nhà 7C) đường 44, Kp 5, phường P nay là
phường L, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1973
Nơi cư trú: nhà không số ( cạnh nhà 7C) đường 44, Kp 5, phường P nay là
phườg nL, Thành phố Hồ Chí Minh.
( Bà Thái Thị Bé C và ông Nguyễn Văn H đều vắng mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu ngày 17/6/2025 và bản tự khai ngày 15/7/2025, người yêu
cầu – bà Thái Thị Bé C trình bày:
Bà và ông Nguyễn Văn H có 01 người con chung tên là Nguyễn Duy K,
sinh ngày 08/8/2010. Bé K từ nhỏ đã mắc bệnh chậm phát triển trí tuệ và có biểu
hiện rối loạn phổ tự kỷ, không nhận thực được hành vi của mình. Gia đình có đưa
bé K đi khám và điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 – Thành phố Hồ Chí Minh
nhưng không tiến triển gì thêm. Gia đình cũng đưa bé đi điều trị nhiều nơi và áp dụng nhiều phương thức giao tiếp với bé nhưng đều không có kết quả. Hiện bé hoàn toàn không kiểm soát được hành vi của mình, mọi sinh hoạt cá nhân hằng ngày của bé đều không tự thực hiện được, phải có sự trợ giúp từ bà C và gia đình. Nay bà Thái Thị Bé C yêu cầu Tòa án xem xét tuyên bố con trai của bà là bé Nguyễn Duy K mất năng lực hành vi dân sự.
Tại bản tự khai ngày 15/7/2025, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan –
ông Nguyễn Văn H trình bày: ông thống nhất với lời trình bày của bà C về hoàn cảnh gia đình và quá trình bệnh tật của người con Nguyễn Duy K. Nay bà C yêu cầu tuyên bố bé Nguyễn Duy K mất năng lực hành vi dân sự thì ông đồng ý, ông không có ý kiến hay yêu cầu nào khác.
Bà Thái Thị Bé C và ông Nguyễn Văn H có đơn đề ngày 22/8/2025 xin
vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự.
Ngày 30/7/2025, Tòa án nhân dân Khu vực 2-Thành phố Hồ Chí Minh ban
hành Quyết định trưng cầu giám định số 951/2025/QĐ-TCGĐ đối với bé Nguyễn Duy K.
Ngày 14/8/2025, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí
Minh có Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 6233/KLGĐ về việc kết luận bé Nguyễn Duy K mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2-Thành phố Hồ Chí Minh phát
biểu ý kiến:
Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Thẩm phán, Thư ký và các đương sự
đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về việc giải quyết việc dân sự: Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm
thần theo trưng cầu số 6233/KLGĐ ngày 14/8/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Thái Thị Bé C về việc tuyên bố bé Nguyễn Duy K mất năng lực hành vi dân sự.
Về lệ phí: Bà Thái Thị Bé C phải chịu theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự đã
được thẩm tra tại phiên họp; sau khi nghe ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân Khu vực 2 -Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
Về thẩm quyền giải quyết vụ việc: Bà Thái Thị Bé C yêu cầu Tòa án
tuyên bố con trai Nguyễn Duy K, sinh ngày 08/8/2010 mất năng lực hành vi dân sự. Bé Duy Khanh có nơi cư trú tại phường L, Thành phố Hồ Chí Minh. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự xác định đây vụ việc dân sự về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 2- Thành phố Hồ Chí Minh theo thủ tục sơ thẩm.
Về thủ tục tố tụng: Người yêu cầu bà Thái Thị Bé C và người có quyền
lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn H vắng mặt tại phiên họp nhưng có đơn
xin vắng mặt. Do đó, căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân
sự, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt bà C, ông H.
Về yêu cầu của đương sự:
Căn cứ Giấy khai sinh số 154, quyển số 01/2010 của Ủy ban nhân dân
phường Hiệp Tân, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh, có cơ sở xác định bà
ông Nguyễn Văn H và bà Thái Thị Bé C là cha mẹ ruột của bé Nguyễn Duy K.
Do đó, bà C có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố bé Duy K mất năng lực hành vi
dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự và khoản 1 Điều 376 Bộ
Căn cứ vào lời khai của bà Thái Thị Bé C và ông Nguyễn Văn H và tài
liệu, chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện bé Nguyễn Duy K, sinh ngày 08/8/2010 bị
chậm phát triển tâm thần.
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số
6233/KLGĐ ngày 14/8/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố
Hồ Chí Minh đối với bé Nguyễn Duy K đã kết luận:
“1.1. Về y học: Đương sự bị Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72-
ICD10).
1.2. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng
nhận thức và điều khiển hành vi.”
Do đó, xét yêu cầu của bà Thái Thị Bé C về việc tuyên bố bé Nguyễn Duy
K mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 376 của
Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự nên được chấp
nhận.
Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2-Thành phố Hồ
Chí Minh là phù hợp với nhận định của Tòa án nên chấp nhận.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 4 và
Điều 37 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban
Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử
dụng án phí và lệ phí Tòa án, người yêu cầu bà Thái Thị Bé C phải chịu lệ phí sơ
thẩm là 300.000 đồng.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Áp dụng khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều
39, Điều 149, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376 của Bộ luật Tố
tụng dân sự năm 2015;
Áp dụng khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015;
Áp dụng khoản 1 Điều 4 và Điều 37 của Nghị quyết số
326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Thái Thị Bé C.
Tuyên bố bé Nguyễn Duy K (sinh ngày 08/8/2010; nơi cư trú: nhà không
số ( cạnh nhà 7C) đường số 44, Khu phố 5, phường P, thành phố Thủ Đức nay là phường L, Thành phố Hồ Chí Minh) mất năng lực hành vi dân sự.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng, bà Thái Thị Bé
C phải chịu nhưng được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng là tạm ứng lệ phí mà bà C đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng số 0002692 ngày 10/7/2025 của Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 2 -Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Thái Thị Bé C đã nộp đủ lệ phí.
3. Quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân
sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hạn thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017).
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Đương sự vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định giải quyết
việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, tính từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân
sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - VKSND KV2-TP.HCM; - Phòng THADS KV2-TP.HCM; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ, VP. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (đã ký) Nguyễn Thị Phương Thảo |