Quyết định 337/2022/DS-GĐT — Tranh chấp hợp đồng ủy quyền

[1] Theo Biên bản họp ngày 17/9/2018 của Hội đồng thành viên Công ty VT, thì “Công ty TNHH TMDV Dầu Khí VT đồng ý ủy quyền cho bà Mai Thị Đ…được phép dùng tài sản Đất Hưng Phú tọa lạc tại: Khu dân cư HP I (lô số 3A), khu đô thị mới Nam sông Cần Thơ, phường HP, quận CR, Tp Cần Thơ, Giấy chứng nhận QSDĐ số: BA 726189, thửa đất số 218, tờ bản đồ số 36, mua bán, chuyển nhượng, thanh lý, cầm cố, cho thuê, đặt cọc, tặng cho, đứng vay và bảo lãnh thế chấp vay vốn tại các ngân hàng”. Tuy nhiên, cùng ngày, ông Tô Điền Quốc H – Giám đốc, đại diện hợp pháp cho Công ty VT lại ký hợp đồng ủy quyền cho Công ty HB, do bà Mai Thị Đ, Giám đốc Công ty, làm đại diện hợp pháp, thực hiện các quyền của người sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên.

[2] Ngày 30/8/2019, Hội đồng thành viên Công ty VT họp thống nhất đơn phương hủy bỏ Hợp đồng ủy quyền nêu trên (nhưng biên bản ghi nhầm là Hợp đồng ủy quyền ngày 10/9/2018). Công ty HB cho rằng, theo thỏa thuận tại hợp đồng ủy quyền thì Công ty VT không có quyền hủy ngang việc ủy quyền vì bất cứ lý do gì nên yêu cầu Tòa án buộc Công ty VT thực hiện hợp đồng này.

[3] Xét thấy, Hội đồng thành viên của Công ty VT đã họp thống nhất ủy quyền cho cá nhân (bà Mai Thị Đ), nhưng giám đốc Công ty VT lại ký hợp đồng ủy quyền cho pháp nhân (Công ty HB) là không đúng về chủ thể được ủy quyền. Mặt khác, tại thời điểm ký hợp đồng ủy quyền thì thửa đất 218 đã được thế chấp cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (gọi tắt là BIDV) theo Hợp đồng thế chấp số 08/2017/6594213/HĐTC ngày 19/12/2017 (đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 20/12/2017) để bảo đảm cho việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay của Công ty VT đối với BIDV. Như vậy, nội dung ủy quyền nêu trên đã vi phạm điều cấm của luật, và theo quy định tại Điều 123 của Bộ luật Dân sự năm 2015 thì giao dịch giữa các bên bị vô hiệu.

[4] Tòa án cấp sơ thẩm xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty HB, đồng thời chấp nhận yêu cầu phản tố của Công ty VT, tuyên bố vô hiệu hợp đồng ủy quyền ngày 17/9/2018 giữa Công ty VT với Công ty HB là có căn cứ, đúng pháp luật.

[5] Tòa án cấp phúc thẩm nhân định cho rằng, Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, không thể khắc phục được ở cấp phúc thẩm nên hủy bản án sơ thẩm, cụ thể: không đưa BIDV vào tham gia tố tụng; thông báo về việc thay đổi thời gian xét xử có sự khác biệt về thời gian và thư ký phiên tòa không đúng với tên thư ký được ghi trong quyết định đưa vụ án ra xét xử; biên bản nghị án không thể hiện có thảo luận nội dung về khấu trừ án phí vào tiền tạm ứng án phí, không ghi quyền kháng cáo của đương sự và việc thi hành án.

[6] Xét, các lý do Tòa án cấp phúc thẩm nêu ra để hủy bản án sơ thẩm, thấy rằng: Theo quy định tại khoản 4 Điều 68 của Bộ luật Tố tụng dân sự, thì người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Tòa án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Trong vụ án này, các bên tranh chấp hợp đồng ủy quyền giữa Công ty VT với Công ty HB, nếu đưa BIDV vào tham gia tố tụng thì kết quả giải quyết vụ án cũng không ảnh hưởng đến quyền lợi hoặc nghĩa vụ của BIDV, do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không đưa BIDV vào tham gia tố tụng là đúng.

[7] Đối với các sai sót về thông tin thời gian mở phiên tòa, thư ký phiên tòa, và thiếu sót trong biên bản nghị án là có vi phạm thủ tục tố tụng. Tuy nhiên, như nhận định trên, Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết vụ án có căn cứ pháp luật; những vi phạm về tố tụng nêu trên không làm thay đổi bản chất của vụ án.

[8] Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để giải quyết sơ thẩm lại là không đúng với nhận định nêu trên.