Quyết định 294/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1] Về tố tụng: Bà Lê Thị B yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Bà Lê Thị B và bà Lê Thị L cùng có nơi cư trú tại phường P, thành phố T, tỉnh B nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 và điểm a khoản 2 Điều 40 Bộ luật tố tụng dân sự. Người đại diện hợp pháp của người yêu cầu vắng mặt và có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt, bà Lê Thị L vắng mặt. Căn cứ Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành mở phiên họp.

[2] Về nội dung: Bà Lê Thị L bị mắc bệnh từ nhỏ, chỉ có khả năng tự ăn uống, làm vệ sinh, chậm nói, không thể đi học, không có nhận thức đầy đủ, không có khả năng tự lao động nên việc bà Lê Thị B yêu cầu tuyên bố bà L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Xét thấy, tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 275/KL-VPYTW ngày 04/6/2019 của Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa đối với bà Lê Thị L xác định: “Về y học: Đương sự bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa (F71-ICD.10); về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”. Do đó, căn cứ quy định tại Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015, yêu cầu của bà Lê Thị B là có căn cứ chấp nhận.

[3] Về người giám hộ cho bà Lê Thị L: Xét việc bà Lê Thị B yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mục đích là để thực hiện việc khai nhận di sản thừa kế do cha mẹ để lại theo quy định của pháp luật. Do bà Lê Thị L sức khỏe yếu, thường xuyên bị bệnh, đi lại khó khăn nên không thể hiện ý chí của mình về việc ai là người giám hộ cho bà. Cha mẹ của bà Lê Thị L là ông Lê Văn D và bà Chung Đ đã chết, bà L cũng không có chồng, con. Mặt khác, bà Lê Thị B cũng tự nguyện yêu cầu Tòa án chỉ định bà làm người giám hộ cho bà L. Hiện tại, bà B đang chung sống, chăm sóc cho bà L, bà B có đủ các điều kiện để làm người giám hộ cho bà L theo Điều 49 của Bộ luật Dân sự. Do đó, Tòa án chỉ định bà Lê Thị B làm người giám hộ cho bà Lê Thị L là phù hợp theo quy định tại Điều 48, 49 và 54 Bộ luật dân sự. Bà Lê Thị B thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với bà Lê Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo đúng quy định tại Điều 57, Điều 58 và Điều 59 Bộ luật dân sự.

[4] Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên họp về tố tụng và quan điểm giải quyết việc dân sự là có cơ sở.

[5] Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Bà Lê Thị B là người cao tuổi nên thuộc trường hợp được miễn nộp lệ phí Tòa án theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.