Quyết định 29 — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng nhận định: [1] Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Xuân T yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố ông Lê Nho Xuân T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, đồng thời yêu cầu chỉ định bà T là người giám hộ cho ông T. Ông Lê Nho Xuân T hiện đang cư trú tại Tổ 7, tổ dân phố V, phường B, thành phố Đà Nẵng. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định đây là yêu cầu “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi”, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng. [2] Xét nội dung yêu cầu Tòa án giải quyết: Ông Lê Nho Xuân T từ nhỏ đã có biểu hiện chậm phát triển trí tuệ, nhận thức hạn chế, không kiểm soát được hành vi và lời nói; theo Giấy khuyết tật số hiệu 510/TKY/12-0082 ngày 01/10/2013 của Ủy ban nhân dân xã Tam Thăng xác nhận ông Lê Nho Xuân T (Lê Văn S) là người khuyết tật, dạng khuyết tật: thần kinh, tâm thần, mức độ khuyết tật: nặng; ông Lê Nho Xuân T là đối tượng bảo trợ đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo Quyết định số 961/QĐ-LĐTBXH ngày 22/7/2024 của Phòng Lao động Thương binh và Xã hội thành phố Tam Kỳ. Tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần số 06/KLGĐ ngày 05/01/2026 của Trung tâm Pháp y Tâm thần Khu vực miền Trung kết luận về tình trạng năng lực hành vi dân sự của ông Lê Nho Xuân T: Theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần vừa (F71- ICD-10), về năng lực hành vi dân sự: Có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị Xuân T, tuyên bố ông Lê Nho

Xuân T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; xác định ông Lê Nho Xuân T là đối tượng được giám hộ theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 47 Bộ luật Dân sự năm 2015. [3] Đối với nội dung chỉ định người giám hộ cho ông Lê Nho Xuân T, nhận thấy: Ông Lê Nho Xuân T không có vợ, con. Từ trước đến nay ông T sinh sống cùng gia đình bà Lê Thị Xuân T tại Tổ 7, tổ dân phố V, phường B, thành phố Đà Nẵng. Bà Lê Thị Xuân T có nguyện vọng được làm người giám hộ của ông Lê Nho Xuân T; tại văn bản trình bày, ông Lê Nho T (cha ruột của ông Lê Nho Xuân T) thống nhất để bà Lê Thị Xuân T là người giám hộ hợp pháp của ông Lê Nho Xuân T theo quy định của pháp luật; tại phiên họp, ông Tài yêu cầu bà Thăng làm giám hộ cho ông. Xét thấy, bà Lê Thị Xuân T có đủ các điều kiện làm người giám hộ và chỉ định bà Lê Thị Xuân T làm người giám hộ của ông Lê Nho Xuân T là phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 46, Điều 49, Điều 54 Bộ luật dân sự năm 2015. Bà Lê Thị Xuân T thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 57, 58, 59 Bộ luật dân sự năm 2015. Việc thay đổi người giám hộ, chuyển giao giám hộ, chấm dứt việc giám hộ được thực hiện theo quy định tại các Điều 60, 61, 62 Bộ luật dân sự năm 2015. [4] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Xuân T phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng theo quy định tại Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. [5] Về chi phí tố tụng: Chi phí giám định là 1.850.000 (một triệu tám trăm năm mươi nghìn) đồng, bà Lê Thị Xuân T tự nguyện nhận nộp; bà T đã nộp đủ theo hóa đơn bán hàng số 00000779 ngày 26 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm Pháp y Tâm thần Khu vực Miền Trung.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 46; điểm d khoản 1 Điều 47; Điều 49; khoản 1, khoản 2 Điều 53; khoản 4 Điều 54; Điều 57, Điều 58, Điều 59, Điều 60, Điều 61, Điều 62 của Bộ luật dân sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 1. Chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị Xuân T về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” đối với ông Lê Nho Xuân T, sinh ngày 15/05/1997; địa chỉ nơi cư trú: Tổ 7, tổ dân phố V, phường B, thành phố Đà Nẵng. Tuyên bố ông Lê Nho Xuân T, sinh ngày 15/05/1997; địa chỉ nơi cư trú: Tổ 7, tổ dân phố V, phường B, thành phố Đà Nẵng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. 2. Chỉ định bà Lê Thị Xuân T, sinh năm 1993; địa chỉ nơi cư trú: Tổ 7, tổ dân phố V, phường B, thành phố Đà Nẵng; căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx ngày 13/4/2021 là người giám hộ của ông Lê Nho Xuân T; sinh ngày 15/05/1997; địa chỉ nơi cư trú: Tổ 7, tổ dân phố V, phường B, thành phố Đà Nẵng.

Quyền và nghĩa vụ, quản lý tài sản của người giám hộ và việc thay đổi giám hộ, chuyển giao giám hộ, chấm dứt giám hộ được thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015. 3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Xuân T phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, được trừ hết vào số tiền tạm ứng lệ phí bà Thăng đã nộp tại Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005950 ngày 24 tháng 11 năm 2025 của Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng. Bà Thăng đã nộp đủ tiền lệ phí. 4. Về chi phí tố tụng: Chi phí giám định là 1.850.000 (một triệu tám trăm năm mươi nghìn) đồng, bà Lê Thị Xuân T tự nguyện nhận nộp; bà Thăng đã nộp đủ theo hóa đơn bán hàng số 00000779 ngày 26 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm Pháp y Tâm thần Khu vực Miền Trung. 5. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Bà Lê Thị Xuân T có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định (ngày 20/01/2026). Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 5-Đà Nẵng có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát thành phố Đà Nẵng có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.