- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ đối với bà Nguyễn Thị V"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Q:
- Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 23 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 5- ĐÀ NẴNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 27/2026/QĐST-DS | Đà Nẵng, ngày 19 tháng 01 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức,
làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 5 – ĐÀ NẴNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Ninh Minh Tân.
Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Đức Hiệp – Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng tham gia phiên họp: Bà Phạm Thị Việt Hà – Kiểm sát viên.
Ngày 19 tháng 01 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 203/2025/TLST-VDS ngày 28/11/2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 32/2025/QĐST-DS ngày 29/12/2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Q, sinh năm 1977; địa chỉ: Khối phố A, phường Q, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Ông Nguyễn Q, sinh năm 1973; địa chỉ: 6.20 C/c B.T.Đ.B, phường B, quận B, thành phố Hồ Chí Minh (cũ).
+ Ông Nguyễn Văn Q, sinh năm 1979; địa chỉ: 273/27/2A, tổ 85, khu phố 6, phường P, thành phố Hồ Chí Minh.
Ông Nguyễn Q và ông Nguyễn Văn Q có đơn xin vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại phiên họp người yêu cầu bà Nguyễn Thị Q trình bày: Ông Nguyễn Thanh P và bà Huỳnh Thị T sinh thời được 04 người con gồm: Nguyễn Q, Nguyễn Thị V, Nguyễn Thị Q và Nguyễn Văn Q. Trong đó bà Nguyễn Thị V là chị ruột của tôi có dấu hiệu không bình thường, hay bỏ nhà đi lang thang, hiện đang được nuôi dưỡng, chăm sóc và điều trị tại Trung tâm Điều dưỡng người tâm thần Quảng Nam từ ngày 21/4/2023 đến nay. Vì vậy, tôi đại diện cho các anh em trong gia đình yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị V mất năng lực hành vi dân sự.
Ngày 26/12/2025, bà Nguyễn Thị Q có đơn xin thay đổi yêu cầu giải quyết việc dân sự, yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị V là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định bà Nguyễn Thị Q là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị V.
Tại văn bản nêu ý kiến ngày 31/12/2025, ông Nguyễn Q và ông Nguyễn Văn Q thống nhất với các yêu cầu của bà Nguyễn Thị Q, yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị V là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định bà Nguyễn Thị Q là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị V.
Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự: Thẩm phán, Thư ký đã tuân theo đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về việc mở phiên họp sơ thẩm việc dân sự. Các đương sự đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về nội dung: Đề nghị chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị Q, tuyên bố bà Nguyễn Thị V là người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi; chỉ định bà Nguyễn Thị Q làm người giám hộ cho bà Nguyễn Thị V theo quy định.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng nhận định:
Bà Nguyễn Thị Q yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị V là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, đồng thời yêu cầu chỉ định bà Q là người giám hộ cho bà V. Bà Q, bà V hiện nay đang cư trú tại khối phố A, phường Q, thành phố Đà Nẵng nên Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền.
Xét yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị V là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì thấy: Bà Nguyễn Thị V là đối tượng khuyết tật tâm thần, thần kinh, mức độ đặc biệt nặng, hiện đang được nuôi dưỡng, chăm sóc và điều trị tại Trung tâm Điều dưỡng người tâm thần Quảng Nam từ ngày 21/4/2023 theo nội dung Quyết định số 63/QĐ-TTĐDNTT ngày 19/4/2023 và Giấy xác nhận ngày 17/11/2025 của Trung tâm điều dưỡng người tâm thần Quảng Nam. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 48/KLGĐ ngày 07/01/2026 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền Trung kết luận về tình trạng năng lực hành vi dân sự của bà V: Theo tiêu chuẩn y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, giai đoạn bệnh thuyên giảm (F20.3-ICD-10); về năng lực hành vi dân sự: Có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Q, tuyên bố bà V là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Đối với yêu cầu chỉ định người giám hộ cho bà V thì thấy: Bà V không có chồng, con. Từ trước đến nay bà V sinh sống cùng mẹ là bà Huỳnh Thị T tại khối phố A, phường Q, thành phố Đà Nẵng. Sau khi bà Huỳnh Thị T mất, bà V sinh sống cùng gia đình bà Nguyễn Thị Q tại khối phố A, phường Q, thành phố Đà Nẵng. Tại văn bản nêu ý kiến của các anh, em ruột trong gia đình bà Q thống nhất để bà Q là người giám hộ hợp pháp của bà V theo quy định của pháp luật. Xét thấy, bà Q có đủ các điều kiện là người giám hộ cho bà V và chỉ định bà Q làm người giám hộ cho bà V là phù hợp. Bà Q thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.
Xét ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng tại phiên họp là phù hợp với các nhận định nêu trên nên chấp nhận.
Bà Nguyễn Thị Q phải chịu tiền lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ các Điều 23, 46, 54, 57, 58, 59 của Bộ luật dân sự; khoản 1 Điều 27, các Điều 35, 149, 376, 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;
1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Q:
Tuyên bố bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1975; địa chỉ nơi cư trú: Khối phố A, phường Q, thành phố Đà Nẵng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
2. Về giám hộ: Chỉ định bà Nguyễn Thị Q, sinh năm 1977; địa chỉ nơi cư trú: Khối phố A, phường Q, thành phố Đà Nẵng là người giám hộ của bà Nguyễn Thị V.
Bà Nguyễn Thị Q có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 57, 58, 59 Bộ luật dân sự, cụ thể:
Người giám hộ có các quyền: Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ; được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ; đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
Người giám hộ có các nghĩa vụ: Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ; đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự; quản lý tài sản của người được giám hộ; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Căn cứ Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng bà Nguyễn Thị Q phải chịu, được trừ vào số tiền lệ phí đã nộp là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0006262 ngày 28/11/2025 của Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng.
- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Bà Nguyễn Thị Q có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định (ngày 19/01/2026). Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - TAND thành phố Đà Nẵng; - VKSND khu vực 5- Đà Nẵng; - THADS thành phố Đà Nẵng; - Lưu hồ sơ việc dân sự. | TM.HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Ninh Minh Tân |