Quyết định 27/2025/QĐST-HNGĐ — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

[1] Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ pháp luật: Bà H yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa bà và ông Q, yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân theo qui định của pháp luật. Bà H và ông Q đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Bình Định (nay là phường H, tỉnh Gia Lai). Căn cứ khoản 1 Điều 29, Điều 35, điểm g khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025, thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Gia Lai và quan hệ pháp luật được xác định là Yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật và yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân.

[2] Người yêu cầu giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ quy định tại Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt bà H, ông Q.

[3] Về yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật: Việc kết hôn của bà H ông Q là tự nguyện, đăng ký tại đúng cơ quan có thẩm quyền. Theo Chứng nhận kết hôn số 73 quyển số 01 đăng ký ngày 29/12/1989 ghi ông Q sinh năm 1970. Theo Giấy khai sinh của ông Q đăng ký ngày 12/5/1978 tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Nghĩa Bình thì ông Q sinh ngày 25/5/1971 và theo Giấy xác nhận số 788/GXN-PC06 ngày 24/9/2025 của Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh G thì Chứng minh nhân dân 09 số cấp lần đầu cho ông Q vào ngày 18/7/1986 ghi ngày tháng năm sinh 25/5/1971. Như vậy, tại thời điểm đăng ký kết hôn, ông Q đã kê khai không đúng ngày tháng năm sinh của mình và ông Q chưa đủ tuổi kết hôn theo qui định tại Điều 5 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986. Do đó, việc kết hôn giữa bà H và ông Q theo Chứng nhận kết hôn số 73 quyển số 01 đăng ký ngày 29/12/1989 là trái pháp luật. Vì vậy, chấp nhận yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật của bà H.

[4] Về yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân: Vợ chồng bà H ông Q tự nguyện đi đến hôn nhân, từ khi đăng ký kết hôn ngày 29/12/1989 đến nay ông bà chung sống hòa thuận, hạnh phúc. Căn cứ Giấy khai sinh của ông Q thì ngày 25/5/1991 ông Q đủ tuổi kết hôn. Bà H ông Q cùng có yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân kể từ khi ông Q đủ tuổi kết hôn nên theo hướng dẫn tại điểm a khoản 2 Điều 4 của Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, công nhận quan hệ hôn nhân giữa bà H và ông Q kể từ ngày 25/5/1991.

[5] Về lệ phí sơ thẩm việc dân sự: Bà H là người cao tuổi nên được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

[6] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Gia Lai tại phiên họp về việc giải quyết việc dân sự là phù hợp với quy định của pháp luật.