Quyết định 261/2021/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ pháp luật: Ông Đ là con của ông D yêu cầu tuyên bố ông D là đã chết, đây là Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết theo qui định tại khoản 4 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông D có nơi cư trú cuối cùng tại khu phố T, phường T, thị xã H, tỉnh B. Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn tỉnh Bình Định.

[2] Ông Đ và bà Đ, ông Y, ông A, ông T đề nghị giải quyết vắng mặt. Vì vậy, Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

[3] Việc ông Lê D rời địa phương từ năm 1971 đến nay không về đã được Ban nhân dân khu phố T và Ủy ban nhân dân phường T xác nhận là đúng. Vợ và các con ruột của ông D là bà Đ, ông Đ, ông Y, ông A, ông T cũng thống nhất về việc ông D bị bắt lính từ năm 1971 đến ngày 21/9/1972 bị pháo kích, biệt tích đến nay và gia đình đã lấy ngày 21/9 hàng năm làm ngày giỗ của ông D. Vì vậy, có thể xác định việc ông D biệt tích từ ngày 21/9/1972 là đúng sự thật.

[4] Sau khi thụ lý yêu cầu tuyên bố ông Lê D là đã chết, Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn tỉnh Bình Định đã có Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 264/2021/QĐ-TA ngày 20/4/2021, đối với ông D. Việc thông báo tìm kiếm thông tin về ông D được đăng, phát trên Báo Công lý (các số báo 36, 37, 38 ra các ngày 04, 07, 11/5/2021), trên Đài tiếng nói Việt Nam (trên sóng AM tần số 549KHz tại Hà Nội và 558KHz tại Thành phố Hồ Chí Minh hoặc VOV2 Radio Online; phát vào lúc 17 giờ 30 phút đến 18 giờ 00 phút các ngày 06, 07, 08/5/2021) và trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định. Đến nay, đã hết thời hạn thông báo nhưng vẫn không có tin tức xác thực là ông D còn sống.

[5] Như vậy, ông D biệt tích trong chiến tranh và từ sau khi chiến tranh kết thúc đến nay vẫn không có tin tức là còn sống. Theo qui định tại điểm b khoản 1 Điều 71 của Bộ luật dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp biệt tích trong chiến tranh sau 05 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống. Vì vậy, ông Đ yêu cầu tuyên bố ông D là đã chết là phù hợp thực tế, đúng qui định của pháp luật nên yêu cầu của ông được chấp nhận. Ngày chết của ông D được xác định là ngày 01/5/1980.

[6] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết yêu cầu về dân sự: Ông Đ là người cao tuổi, có đơn đề nghị miễn tạm ứng lệ phí, lệ phí Tòa án nên theo qui định tại khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qui định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án thì ông Đ được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự.

[7] Chi phí cho việc đăng, phát thông báo tìm kiếm ông D trên Báo Công lý và Đài tiếng nói Việt Nam là 3.033.000 đồng, do ông Đ chịu, ông Đ đã nộp xong.

[8] Về đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn tỉnh Bình Định: Việc tuyên bố ông D là đã chết liên quan đến quyền nhân thân và quyền tài sản của ông D nên Tòa án đã đưa những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông D tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Các con của ông H là cháu nội của ông D thuộc hàng thừa kế thứ hai. Mặt khác, theo các điều 72, 611, 614 của Bộ luật Dân sự thì chưa có quyết định có hiệu lực pháp luật tuyên bố ông D là đã chết nên chưa phát sinh quyền và nghĩa vụ của ông H đối với quyền, nghĩa vụ tài sản của ông D. Các đương sự cũng không yêu cầu giải quyết gì về tài sản của ông D. Vì vậy, không cần thiết phải đưa vợ và các con của ông H tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.