- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Lại Q.
- Căn cứ chính? Điều 23 Bộ luật Dân sự; Điều 47 Bộ luật Dân sự; Điều 53 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN NINH KIỀU THÀNH PHỐ CẦN THƠ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 26/2022/QĐST-DS Ngày: 16/11/2022 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
- Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
+ Chủ tọa phiên họp: Ông Văn Hứng – Thẩm phán
+ Thư ký phiên họp: Bà Trần Thùy Mỵ – Thư ký Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
+ Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Xuân Lộc – Kiểm sát viên.
Trong ngày 16 tháng 11 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 481/2022/TLST-VDS ngày 19 tháng 10 năm 2022 về việc “Yêu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”, theo Quyết định mở phiên họp số: 868/2022/QĐXHST-VDS ngày 08 tháng 11 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Bà Lại Q, sinh năm 1955 (Có mặt).
Địa chỉ: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1/ Ông Hồ T, sinh năm 1985 (Đề nghị giải quyết vắng mặt).
2/ Ông Hồ P, sinh năm 1979 (Đề nghị giải quyết vắng mặt).
3/ Bà Hồ K, sinh năm 1978 (Đề nghị giải quyết vắng mặt).
Cùng địa chỉ: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
4/ Bà Hồ T, sinh năm 1976 (Có mặt).
Địa chỉ: khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
5/ Bà Hồ N, sinh năm 1980 (Đề nghị giải quyết vắng mặt).
Địa chỉ: đường L, Phường X, Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
* Theo đơn yêu cầu ngày 10/10/2022 và bản tự khai ngày 19/10/2022, người yêu cầu bà Lại Q trình bày: Bà và chồng bà là ông Hồ B (sinh năm 1955) có 06 người con là Hồ K, Hồ P, Hồ T3 (chết năm 2021), Hồ T, Hồ T và Hồ N. Cha mẹ chồng bà là ông Hồ Đ (sinh năm 1919, chết năm 1991) và bà Hà T2 (sinh năm 1921, chết năm 2022). Ông Hồ B bị bệnh nặng khoảng gần 05 năm nay, có những biểu hiện hay quên, tinh thần không minh mẫn. Khoảng tháng 6/2022, ông Bình bị bệnh nặng phải nhập viện và được bác sĩ chẩn đoán là bị rối loại tâm thần do hành vi sử dụng rượu.
Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 288/2022/KLGĐYC ngày 15/9/2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đã kết luận ông Hồ B về y học rơi vào dạng rối loại nhân cách, hành vi do sử dụng rượu, về năng lực có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Vì vậy, bà yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hồ B, sinh năm 1955 – Địa chỉ: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Đồng thời, xác định bà là người giám hộ đương nhiên cho ông Hồ B theo quy định của pháp luật.
* Theo các bản tự khai người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Hồ P, Hồ T và bà Hồ T cùng trình bày: Cha mẹ các ông bà là ông Hồ B và bà Lại Q có có 06 người con là Hồ K, Hồ P, Hồ T3 (chết năm 2021), Hồ T, Hồ T và Hồ N. Ông Hồ B bị bệnh nặng khoảng gần 05 năm nay, có những biểu hiện hay quên, tinh thần không minh mẫn. Vào khoảng tháng 6/2022, ông Bình bị bệnh nặng phải nhập viện và được bác sĩ chẩn đoán là bị rối loại tâm thần do hành vi sử dụng rượu.
Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 288/2022/KLGĐYC ngày 15/9/2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đã kết luận ông Hồ B về y học rơi vào dạng rối loại nhân cách, hành vi do sử dụng rượu, về năng lực có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Vì vậy, các ông bà thống nhất với yêu cầu của bà Lại Q đề nghị Tòa án tuyên bố ông Hồ B, sinh năm 1955 – Địa chỉ: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Công nhận bà Lại Q là người giám hộ đương nhiên cho ông Hồ B theo quy định của pháp luật.
Tại phiên họp:
- Người yêu cầu bà Lại Q trình bày: Giữ nguyên yêu cầu, đề nghị Tòa án tuyên bố ông Hồ B, sinh năm 1955 – Địa chỉ: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Công nhận bà là người giám hộ đương nhiên cho ông Hồ B theo quy định của pháp luật.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông bà Hồ T trình bày: Đồng ý với yêu cầu của bà Lại Q, đề nghị Tòa án tuyên bố ông Hồ B, sinh năm 1955 – Địa chỉ: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Đồng thời, xác định bà Lại Q là người giám hộ đương nhiên cho ông Hồ B và bà là người giám sát giám hộ theo quy định của pháp luật.
- Kiểm sát viên phát biểu quan điểm:
+ Về tố tụng: Thẩm phán và Thư ký phiên họp trong quá trình giải quyết việc dân sự đã tuân theo đúng quy định của pháp luật; việc thụ lý giải quyết việc dân sự là đúng thẩm quyền; việc thu thập chứng cứ của Tòa án, việc cung cấp chứng cứ của đương sự đúng quy định của pháp luật. Các đương sự thực hiện đúng về quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
+ Về nội dung: Đề nghị Tòa án áp dụng các Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 23, Điều 47, Điều 48, Điều 49, Điều 53, Điều 57, Điều 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015 quyết định chấp nhận yêu cầu của bà Lại Q.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều nhận định:
Về quan hệ pháp luật: Bà Lại Q yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hồ B có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, quan hệ pháp luật được xác định là “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”. Yêu cầu của đương sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều theo khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Về tố tụng: Ông Hồ P, Hồ T, bà Hồ K và bà Hồ N có văn bản đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt nên Tòa án vẫn tiến hành xét họp theo khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Về nội dung yêu cầu:
Xét yêu cầu tuyên bố Hồ B có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 288/2022/KLGĐYC ngày 15/9/2022 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đã kết luận:
“- Về y học: Hiện tại: Rối loạn nhân cách, hành vi do sử dụng rượu (F10.71 – ICD10).
- Về năng lực: Hiện tại: Đương sự có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi”.
Như vậy, căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015 yêu cầu tuyên bố ông Hồ B có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Lại Q là có cơ sở để chấp nhận.
Đối với yêu cầu xác định người giám hộ.
Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện ông Hồ B có vợ là bà Lại Q, sinh năm 1955 nên bà Quýt được xác định là người giám hộ đương nhiên theo quy định tại khoản 1 Điều 53, khoản 4 Điều 54 Bộ luật Dân sự năm 2015. Hơn nữa, căn cứ các quy định tại điểm d khoản 1 Điều 47, Điều 48 và Điều 49 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì bà Lại Q Mai đủ các điều kiện của người giám hộ cho ông Hồ B nên yêu cầu này là có cơ sở để chấp nhận.
Với tư cách là người giám hộ cho ông Hồ B thì bà Lại Q có các quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 57, Điều 58 và khoản 2 Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015. Mọi giao dịch liên quan đến tài sản của ông Hồ B sẽ do bà Lại Q thực hiện với tư cách đại diện theo pháp luật.
Về lệ phí xét việc dân sự: Xét bà Lại Q là người cao tuổi nên thuộc đối tượng được miễn nộp án phí theo khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
Đối với ý kiến của đại diện Viện kiểm sát:
+ Việc tuân thủ theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp cũng như đương sự là phù hợp với quy định của pháp luật.
+ Nội dung giải quyết: Với những phân tích nêu trên về yêu cầu của bà Lại Q nên đề nghị tuyên bố ông Hồ B có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của Kiểm sát viên là phù hợp.
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ vào:
- Khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Khoản 1 Điều 23, điểm d khoản 1 Điều 47, Điều 48, Điều 49, khoản 1 Điều 53, khoản 4 Điều 54, Điều 57, Điều 58 và khoản 2 Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Lại Q.
- Tuyên bố: Ông Hồ B (Giới tính: Nam), sinh năm 1955 - Cư trú tại: Khu vực 3, phường K, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
2. Bà Lại Q là người giám hộ đương nhiên cho ông Hồ B.
Bà Lại Q có quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật. Mọi giao dịch liên quan đến tài sản của Hồ B sẽ do bà Lại Q thực hiện với tư cách đại diện theo pháp luật.
3. Đề nghị Ủy ban nhân dân phường An Khánh, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ xem xét yêu cầu của bà Hồ T về việc cử người giám sát giám hộ và đăng ký theo quy định của pháp luật.
4. Lệ phí xét việc dân sự: Bà Lại Q được miễn lệ phí việc dân sự sơ thẩm.
5. Đương sự có quyền kháng cáo quyết định này trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định (đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết). Viện kiểm sát có quyền kháng nghị theo khoản 2 Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
6. Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án theo quy định của Luật Thi hành án dân sự đối với những quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 482 Bộ luật Tố tụng dân sự.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
| Nơi nhận: - Đương sự; - VKSND Q.Ninh Kiều; - Chi cục THADS Q. Ninh Kiều; - TAND TP.Cần Thơ; - UBND P.An Khánh; - Lưu hồ sơ. | Văn Hứng |