Quyết định 26/2021/QĐST-HNGĐ — Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN GÒ DẦU, TỈNH TÂY NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Võ Tuấn Anh.

Thư ký phiên họp: Bà Hồ Thị Ngọc Dung – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh tham gia phiên họp: Bà Đặng Ngô Anh Thư – Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 6 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 18/2021/TLST-HNGĐ ngày 20 tháng 4 năm 2021 về việc “Yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 06/2021/QĐST-HNGĐ ngày 03 tháng 6 năm 2021, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Hồ Thị V, sinh năm 1965 (có mặt).

Địa chỉ: Tổ 2, ấp A, xã Đ, huyện G, tỉnh Tây Ninh.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Mang Thị V1, sinh năm 1958 (có mặt).

2. Cháu Nguyễn Minh C, sinh ngày 03-10-2003 (có mặt).

Cùng địa chỉ: Tổ 5, ấp B, xã T, huyện G, tỉnh Tây Ninh.

Người đại diện hợp pháp của cháu Nguyễn Minh C: Bà Mang Thị V1 (mẹ của cháu C).

3. Anh Nguyễn Đa P, sinh năm 1990 (vắng mặt).

Địa chỉ: Tổ 2, ấp A, xã Đ, huyện G, tỉnh Tây Ninh.

4. Ủy ban nhân dân xã Đ, huyện G, tỉnh Tây Ninh.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Bùi Văn T1, chức vụ: Chủ tịch UBND xã Đ (vắng mặt).

5. Ủy ban nhân dân xã T, huyện G, tỉnh Tây Ninh.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Thiện T2, chức vụ: Chủ tịch UBND xã T (vắng mặt).

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Mang Thị V1 và cháu Nguyễn Minh C: Bà Nguyễn Thị Ngọc L – Trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Tây Ninh (có mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Căn cứ đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 08-3-2021 và lời khai trong quá trình giải quyết, người yêu cầu bà Hồ Thị V trình bày:

Bà và ông Nguyễn Văn Đ1 (sinh năm 1965, chết ngày 01-12-2010) bắt đầu chung sống với nhau vào ngày 19-8-1989, có tổ chức lễ cưới và có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân (sau đây viết tắt là UBND) xã Đ, huyện G vào ngày 19-8-1989 theo giấy chứng nhận kết hôn do ông Đỗ Văn N – Phó Chủ tịch UBND xã Đ ký. Theo giấy chứng nhận kết hôn ghi họ và tên người vợ là Hồ Kim V do trước đây bà có tên Hồ Kim V, nhưng sau này bà chỉnh sửa lại tên là Hồ Thị V cho phù hợp với các giấy tờ tùy thân của bà. Sau khi cưới vợ chồng bà về sống tại nhà của cha mẹ bà thuộc ấp A, xã Đ, huyện G.

Vợ chồng bà chung sống hạnh phúc đến năm 1991 phát sinh mâu thuẫn nên ông Đ1 bỏ về nhà cha mẹ ruột tại ấp B, xã P, huyện G, tỉnh Tây Ninh sinh sống từ năm 1991 cho đến khi chết mà không lần nào về thăm mẹ con bà. Quá trình chung sống vợ chồng bà có 01 người con tên Nguyễn Đa P, sinh ngày 18-7-1990 hiện đang sống với bà. Tài sản chung và nợ chung đều không có.

Sau khi ly thân, ông Đ1 bắt đầu chung sống với bà Mang Thị V1 và có đăng ký kết hôn tại UBND xã T, huyện G vào ngày 15-8-2006. Ông Đ1 và bà V1 có 01 người con chung tên Nguyễn Minh C, sinh ngày 03-10-2003 hiện đang sống với bà V1.

Do bà và ông Đ1 chưa được ly hôn nhưng ông Đ1 lại đăng ký kết hôn với bà V1 là trái với quy định của pháp luật về hôn nhân một vợ một chồng, nên bà yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái phát luật này nhằm giải quyết chia thừa kế.

Vì ông Đ1 đã chết nên bà không yêu cầu giải quyết hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đồng thời là người đại diện hợp pháp của cháu Nguyễn Minh C là bà Mang Thị V1 trình bày:

Bà và ông Đ1 chung sống với nhau vào năm 1993, không có tổ chức lễ cưới và có đăng ký kết hôn tại UBND xã T, huyện G vào ngày 15-8-2006 theo giấy chứng nhận kết hôn số 56, quyển số 01. Trước khi chung sống với ông Đ1, bà biết ông Đ1 có vợ là bà V và có 01 con chung tên Nguyễn Đa P nhưng bà không biết họ có đăng ký kết hôn hay không. Trước khi về chung sống bà có nghe ông Đ1 nói lại là ông Đ1 đã ly thân với bà V nhưng chưa được ly hôn tại Tòa án. Quá trình chung sống bà và ông Đ1 có 01 người con chung tên Nguyễn Minh C, sinh ngày 03-10-2003 hiện đang sống với bà. Tài sản chung và nợ chung đều không có.

Nay bà V yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa bà và ông Đ1, bà yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của bà V, bà không yêu cầu giải quyết hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật do ông Đ1 đã chết.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cháu Nguyễn Minh C trình bày: Cháu thống nhất với toàn bộ lời trình bày của mẹ cháu là bà V1 và cháu không yêu cầu gì khác.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Đa P trình bày: Anh thống nhất với toàn bộ lời trình bày của mẹ anh là bà V và anh không yêu cầu gì khác.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan UBND xã Đ, huyện G, tỉnh Tây Ninh do ông Bùi Văn T1 là người đại diện theo pháp luật trình bày:

Tại Văn bản số 96/UBND ngày 05-5-2021 UBND xã Đ xác định: Sổ hộ tịch đăng ký kết hôn năm 1989 và hồ sơ đăng ký hộ tịch đã thất lạc, không còn lưu trữ tại UBND xã Đ. Do đó, UBND xã Đ không thể khẳng định việc cấp giấy chứng nhận kết hôn cho bà V và ông Đ1 ngày 19-8-1989 là có hay không và tên đầy đủ là gì được. Hồ sơ không còn nên không thể xác định được có đúng trình tự, thủ tục hay không. UBND xã Đ đề nghị có thể xem xét giám định chữ ký trong giấy chứng nhận kết hôn. UBND xã Đ yêu cầu Tòa án giải quyết hủy việc kết hôn trái pháp luật như trên theo quy định của pháp luật.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan UBND xã T, huyện G, tỉnh Tây Ninh do ông Nguyễn Thiện T2 là người đại diện theo pháp luật trình bày:

Tại Văn bản số 228/UBND ngày 04-5-2021 UBND xã T xác định: Ngày 15-8-2006 UBND xã T có cấp giấy chứng nhận đăng ký kết hôn cho ông Đ1 và bà V1 theo số thứ tự 56, quyển số 01 do ông Nguyễn Văn Đ2 – Phó Chủ tịch UBND xã ký ngày 15-8-2006. Kể từ năm 2006 – 2010, di dời trụ sở nhiều lần nên trong quá trình lưu trữ đã bị thất lạc tờ khai đăng ký kết hôn, hiện chỉ còn sổ bộ lưu việc đăng ký kết hôn năm 2006 của ông Đ1 và bà V1. Năm 2006 ông Đ1 và bà V1 đến UBND xã T xin đăng ký kết hôn, thì UBND xã T hướng dẫn thủ tục thực hiện đăng ký kết hôn. Trong quá trình cung cấp nội dung thực hiện thủ tục thì ông Đ1 và bà V1 khai là chưa đăng ký kết hôn với ai lần nào, nên UBND xã T hướng dẫn thực hiện việc đăng ký kết hôn cho ông Đ1 và bà V1 là đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Việc ông Đ1 đã đăng ký kết hôn với bà V vào ngày 19-8-1989 tại UBND xã Đ thì UBND xã T không có hồ sơ lưu trữ về tình trạng hôn nhân đối với ông Đ1 (do tại thời điểm này chỉ cấp tờ khai đăng ký kết hôn, không cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, không có sổ bộ lưu), mà chủ yếu là do người dân tự cung cấp thông tin. Vì vậy, UBND xã T không nắm được thông tin ông Đ1 đã kết hôn tại xã Đ nên đã cấp trùng giấy chứng nhận kết hôn cho ông Đ1 và bà V1.

Việc hình thành hôn nhân của ông Đ1 và bà V1 là sau thời điểm của ông Đ1 và bà V1. Do đó, bà V yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn giữa ông Đ1 và bà V1 là đúng quy định. UBND xã PT đồng ý việc hủy kết hôn của ông Đ1 và bà V1.

* Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Mang Thị V1 và cháu Nguyễn Minh C là bà Nguyễn Thị Ngọc L trình bày:

Bà V và ông Đ1 có đăng ký kết hôn vào năm 1989 đến năm 2003 ông Đ1 lại đăng ký kết hôn với bà V1. Việc đăng ký kết hôn của ông Đ1 và bà V1 có sau việc đăng ký kết hôn của ông Đ1 và bà V. Tuy nhiên, bà V đã biết việc ông Đ1 có chung sống và đăng ký kết hôn với bà V1 nhưng không có ý kiến gì, việc này kéo dài cho đến năm 2010 ông Đ1 chết và năm 2021 bà V mới làm đơn yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật. Bà V đã biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm rừ rất lâu nhưng không yêu cầu Tòa án giải quyết và hiện nay bà V yêu cầu cũng không cụ thể, rõ ràng. Mặc dù, hồ sơ đã thể hiện rõ việc đăng ký kết hôn sau là trái pháp luật nhưng bà đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà V1 và cháu C.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh phát biểu:

Về việc chấp hành pháp luật: Thẩm phán, Thư ký và đương sự chấp hành đúng theo các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: Đề nghị Tòa án áp dụng các điều 4, 10 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; các điều 2, 5, 8, 10, 11, 12 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và các điều 2, 3, 4 của Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06-01-2016 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Tư pháp về việc hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình để chấp nhận đơn yêu cầu của bà Vân, hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa ông Đ1 và bà V1.