- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người đã chết"
- Tòa quyết gì? Điểm d khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật dân sự;
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; Điều 392 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3 - HÀ TĨNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 24/2026/QĐST-DS | Hà Tĩnh, ngày 02 tháng 03 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3 - TỈNH HÀ TĨNH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Phạm Huy Bình
Thư ký phiên họp: Bà Phan Thị Ngọc Bích – Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 3 – Hà Tĩnh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Hà Tĩnh tham gia phiên họp: bà Nguyễn Thị Lê Na - Kiểm sát viên.
Ngày 02 tháng 3 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 3 - Hà Tĩnh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 03/2026/TLST-DS ngày 15 tháng 10 năm 2026 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 05/2026/QĐST-DS ngày 13 tháng 02 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Hoàng Thị L, sinh ngày 20/3/1976 - Địa chỉ: Thôn B, xã C, tỉnh Hà Tĩnh; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx. “Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt”
- Người bị yêu cầu: Ông Nguyễn Văn T, sinh ngày 12/5/1965; Số CMND: xxxxxxxxx - Nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: xã C, huyện Ng, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã C, tỉnh Hà Tĩnh); “Vắng mặt”
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Nguyễn Văn L, sinh ngày 23/5/1994; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx; Địa chỉ: Thôn B, xã C, tỉnh Hà Tĩnh; Vắng mặt”
+ Nguyễn Văn D, sinh ngày 15/4/1996; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx; Địa chỉ: Thôn B, xã C, tỉnh Hà Tĩnh “Vắng mặt”
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 01/10/2025 và Bản tự khai ngày 23/02/2026, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là bà Hoàng Thị L trình bày:
Bà và ông Nguyễn Văn T được tự do tìm hiểu tự nguyện đến với nhau là vợ chồng chung sống với nhau từ năm 1993 có tổ chức đám cưới ngày 10/02/1993 (Âm lịch) nhưng không đăng ký kết hôn. Vợ chồng sinh sống đến tháng 10 năm 1996 do hoàn cảnh gia đình khó khăn ông Nguyễn Văn T ra đi kiếm việc làm. Từ tháng 1 năm 1997 ông Nguyễn Văn T mất liên lạc kể từ đó đến nay ông Tặn biệt vô âm tín không ai biết tin tức. Đến nay, ông Tặn đã biệt tích trên 05 năm liền trở lên mà không có tin tức xác thực về việc còn sống hoặc đã chết. Vì vậy, bà yêu cầu Toà án giải quyết việc tuyên bố ông Nguyễn Văn T là đã chết.
Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan xác nhận nội dung ông Nguyễn Văn T biệt tích như người yêu cầu trình bày, không có ý kiến khác và không có yêu cầu gì và vắng mặt, có văn bản ủy quyền cho bà Hoàng Thị L thay mặt tại Tòa án giải quyết vụ án.
Tài liệu xác minh tại địa phương là UBND xã C, tỉnh Hà Tĩnh cho thấy nơi cư trú cuối cùng của ông Nguyễn Văn T là xã C, huyện Ng, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã C, tỉnh Hà Tĩnh), nhưng đã đi khỏi địa phương từ tháng 01/1997 đến nay, không có tin tức.
Ngày 15/10/2025, Tòa án thụ lý yêu cầu tuyên bố một người đã chết theo đơn của bà Hoàng Thị L, ngày 15/10/2025 ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết, thông báo trên các phương tiện thông tin là Đài tiếng nói Việt Nam ra ngày đầu tiên 18 và các ngày 19, 20/10/2025 và Báo Công lý các số 85, 86, 87 các ngày 22, 24 và 29/10/2025. Đã qua thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng tin lần đầu tiên nhưng không có tin tức gì của ông Nguyễn Văn T.
Tại phiên họp giải quyết việc dân sự ngày 02/3/2026, sau khi nhận xét về việc chấp hành tố tụng của tòa án, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Hà Tĩnh đề nghị áp dụng khoản 4 Điều 27, Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 48, khoản 1 Điều 149, Điều 150, Điều 361, Điều 362, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 391, khoản 1, 2, 4 Điều 392, Điều 393 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điểm d khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật dân sự; Khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của bà Hoàng Thị L về việc tuyên bố ông Nguyễn Văn T là đã chết. Bà Hoàng Thị L phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 3 - Hà Tĩnh nhận định:
[1]. Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” là loại việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy định tại khoản 4 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Người bị yêu cầu là ông Nguyễn Văn T có nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích tại xã C, huyện Ng, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã C, tỉnh Hà Tĩnh). Căn cứ Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Hà Tĩnh.
Tại phiên họp người yêu cầu và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có đơn xin giải quyết vắng mặt, nên phiên họp tiến hành theo quy định tại Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự.
. Xét yêu cầu của đương sự và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát:
Bà Hoàng Thị L và ông Nguyễn Văn T có quan hệ vợ chồng thực tế, có con chung và tài sản chung, do thời gian kết hôn đã lâu không cung cấp được tài liệu đăng ký kết hôn nhưng bà Hoàng Thị L là người có quyền lợi ích liên quan với ông Nguyễn Văn T nên có quyền yêu cầu theo quy định tại khoản 1 Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ do người yêu cầu, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan cung cấp tại hồ sơ việc dân sự và Biên bản xác minh của Tòa án tại chính quyền địa phương, thì ông Nguyễn Văn T đã biệt tích trên 05 năm (tháng 01/1997 đến nay).
Sau khi thụ lý yêu cầu, Tòa án đã thực hiện các thủ tục thông báo tìm kiếm theo quy định của pháp luật, nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc ông Nguyễn Văn T đang ở đâu, làm gì, còn sống hay đã chết.
Do đó, việc tuyên bố ông Nguyễn Văn T đã chết theo yêu cầu của bà Hoàng Thị L và theo đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Hà Tĩnh tham gia phiên họp là có cơ sở, phù hợp điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật dân sự và Điều 393 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Về xác định ngày chết: Căn cứ các tài liệu, chứng cứ tại hồ sơ việc dân sự thì ông Nguyễn Văn T có tin tức cuối cùng là tháng 01/1997 nên ngày chết của ông Nguyễn Văn T là ngày 01/02/2002 theo điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 71 của Bộ luật dân sự.
Về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của người bị tòa án tuyên bố là đã chết, không có yêu cầu nên miễn xét.
. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu phải nộp án phí theo quy định của pháp luật.
. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được kháng cáo theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 4 Điều 27, Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 48, khoản 1 Điều 149, Điều 150, Điều 361, Điều 362, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 391, khoản 1, 2, 4 Điều 392, Điều 393 của Bộ luật tố tụng dân sự;
Điểm d khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật dân sự;
Khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
[1]. Chấp nhận yêu cầu của bà Hoàng Thị L.
[2]. Tuyên bố ông Nguyễn Văn T, sinh ngày 12/5/1965; Số CMND: xxxxxxxxx - Nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: xã C, huyện Ng, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã C, tỉnh Hà Tĩnh) là đã chết.
Ngày chết của ông Nguyễn Văn T là ngày 01/02/2002.
[3]. Quan hệ nhân thân của người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đã chết và tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
[4]. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Hoàng Thị L phải nộp 300.000 (Ba trăm ngàn) đồng lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền 300.000 (Ba trăm ngàn) đồng đã nộp tại Cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh Hà Tĩnh theo biên lai tạm ứng án phí, lệ phí số 0000281 ngày 15/10/2025.
[5]. Quyền kháng cáo: Người yêu cầu, người bị yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Hà Tĩnh; - VKSND khu vực 3 – Hà Tĩnh; - THADS tỉnh Hà Tĩnh; - UBND xã C; - Đương sự; - Lưu hồ sơ vụ án. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký) Phạm Huy Bình |