Quyết định 24/2021/HNGĐ-GĐT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Đơn khởi kiện và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn là chị Võ Thị D trình bày: Chị kết hôn với anh Phạm Văn H ngày 20/3/2017 tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Hà Tĩnh. Do mâu thuẫn nên chị và anh H ly thân từ năm 2018. Chị đề nghị Tòa án giải quyết cho ly hôn với anh H.

Về con chung: Vợ chồng không có con chung.

Về tài sản chung: Không có.

Bị đơn là anh Phạm Văn H vắng mặt tại nơi cư trú. Tại hồ sơ vụ án không thể hiện có lời khai của anh H.

Tại Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 04/2020/QĐST-DS ngày 10/7/2020 Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh quyết định: Đình chỉ giải quyết vụ án dân sự thụ lý số 47/2020/TLST-DS ngày 19/6/2020 về việc “Xin ly hôn” giữa nguyên đơn là chị Võ Thị D với bị đơn là anh Phạm Văn H. Hậu quả của việc đình chỉ giải quyết vụ án: Chị D có quyền khởi kiện lại vụ án khi có đủ điều kiện khởi kiện và được trả lại 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí.

Ngoài ra Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí, quyền kháng cáo, quyền kháng nghị.

Ngày 16/7/2020, chị Võ Thị D kháng cáo.

Tại Quyết định giải quyết việc kháng cáo đối với Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 01/2020/QĐPT-HNGĐ ngày 31/8/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh quyết định: Không chấp nhận nội dung đơn kháng cáo của chị Võ Thị D; Giữ nguyên Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 04/2020/QĐST-DS ngày 10/7/2020 của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Quyết định có hiệu lực pháp luật.

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí.

Ngày 09/10/2020, chị Võ Thị D có đơn đề nghị giám đốc thẩm đối với Quyết định nêu trên của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh.

Tại Quyết định kháng nghị số 30/QĐGĐT-VKS-DS ngày 30/6/2021, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội kháng nghị đối với Quyết định giải quyết việc kháng cáo đối với Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 01/2020/QĐPT-HNGĐ ngày 31/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh; Đề nghị Uỷ ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm hủy Quyết định giải quyết việc kháng cáo đối với Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 01/2020/QĐPT-HNGĐ ngày 31/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh và Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 04/2020/QĐST-DS ngày 10/7/2020 của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh để giải quyết lại theo quy định của pháp luật.

Tại phiên toà giám đốc thẩm, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Ủy ban Thẩm phán Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Chị Võ Thị D đăng ký kết hôn với anh Phạm Văn H ngày 20/3/2017 tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Hà Tĩnh. Do mâu thuẫn nên chị D và anh H ly thân từ đầu năm 2018. Đầu năm 2019, chị D đã có nguyện vọng xin ly hôn với anh H và đề nghị Ủy ban nhân dân xã HH xác nhận nơi cư trú của anh H để xin ly hôn. Ngày 19/3/2019 Công an xã Hòa Hải đã xác nhận: anh H không có mặt tại địa phương, không xin tạm vắng, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét hướng dẫn cho công dân thực hiện theo Luật Hôn nhân và gia đình.

Ngày 10/02/2020 chị D tiếp tục có đơn đề nghị Ban công an xã HH, huyện H, tỉnh Hà Tĩnh xác nhận anh H có đăng ký hộ khẩu tại địa chỉ xóm 10, xã HH, huyện H, tỉnh Hà Tĩnh và thường xuyên có mặt ở nhà tại địa chỉ này. Công an xã HH đã xác nhận là: anh H thường trú và thường xuyên có mặt tại nhà ở địa chỉ xóm 10, xã HH và tại thời điểm kiểm tra vẫn đang có mặt.

Theo chị D trình bày thì ngày 17/02/2020 chị D có đến Tòa án nhân dân huyện H nộp Đơn khởi kiện xin ly hôn anh H. Thư ký Mai Văn Đạt của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê đã lập Biên bản nhận Đơn xin ly hôn và các tài liệu kèm theo do chị D xuất trình ( có ký nhận và gửi lại chị D “Biên bản giao nhận”). Trong hồ sơ vụ án không thể hiện có Đơn xin ly hôn của chị D ngày 17/02/2020 và các tài liệu kèm theo, mà chỉ thể hiện có Đơn khởi kiện xin ly hôn của chị D đề ngày 04/6/2020.

Như vậy, chị D đã ly thân và có nguyện vọng ly hôn với anh H từ đầu năm 2019, đã đề nghị Công an xã HH xác nhận nơi cư trú của anh H. Ngày 10/02/2020 khi Công an xã HH đến kiểm tra tại nơi cư trú của anh H theo đề nghị của chị D để làm căn cứ cho chị D xin ly hôn thì anh H đang có mặt và thường xuyên có mặt tại nhà. Như vậy anh H cố tình trốn tránh, dấu địa chỉ, gây khó khăn cho việc giải quyết ly hôn. Lẽ ra Tòa án cấp sơ thẩm phải tiến hành các thủ tục niêm yết công khai, thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định tại Điều 179, Điều 180 Bộ luật tố tụng dân sự. Nếu anh H vẫn không có mặt thì xét xử vắng mặt theo quy định. Khi chưa thực hiện các thủ tục theo quy định pháp luật nêu trên, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại ban hành Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 04/2020/QĐST-DS ngày 10/7/2020 với lý do anh H vắng mặt tại nơi cư trú từ tháng 02/2020 (trước khi Tòa án thụ lý giải quyết vụ án) và cho rằng chị D không xác định được địa chỉ mới của anh H là không đúng pháp luật.

Sau đó, chị D kháng cáo, trong đó có nội dung: sau khi có xác nhận anh H có hộ khẩu và thường xuyên sinh sống tại thôn 10, xã Hòa Hải, huyện H, tỉnh Hà Tĩnh ngày 10/02/2020 của Công an xã HH thì ngày 17/02/2020 chị D đã nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân huyện H và được Thư ký Mai Văn Đạt ký nhận.

Lẽ ra trong trường hợp này, Tòa án cấp phúc thẩm phải thu thập chứng cứ để làm rõ có việc chị D nộp đơn khởi kiện ngày 17/02/2020 do Thư ký Mai Văn Đạt nhận hay không? Nếu có thì lý do tại sao Tòa án nhân dân huyện H không xử lý đơn theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự? (thời điểm này anh H sinh sống tại địa chỉ mà chị D cung cấp, có Công an xã xác nhận). Trong trường hợp có việc nhận đơn, nhưng không giải quyết (khi rõ ràng có địa chỉ và thường xuyên có mặt của anh H) thì Tòa án cấp phúc thẩm phải hủy Quyết định sơ thẩm, giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo đúng quy định của pháp luật. Tòa án cấp phúc thẩm cũng không thu thập chứng cứ này và ban hành Quyết định không chấp nhận kháng cáo của chị D là không đúng quy định của pháp luật.

Từ phân tích nêu trên, Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội thấy kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội là có căn cứ cần chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 337, Điều 342, khoản 3 Điều 343, Điều 345 Bộ luật Tố tụng dân sự.

1. Hủy toàn bộ Quyết định giải quyết việc kháng cáo đối với quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 01/2020/QĐPT-HNGĐ ngày 31/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh và hủy toàn bộ Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 04/2020/QĐST-DS ngày 10/7/2020 của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.

2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh giải quyết sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật.