Quyết định 23/2022/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC LINH, TỈNH BÌNH THUẬN

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Văn Quý.

Thư ký phiên họp: Ông Tô Văn Liên là Thư ký Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận tham gia phiên họp: Ông Cao Quốc Thuận - Kiểm sát viên.

Ngày 09 tháng 8 năm 2022, tại Tòa án nhân dân huyện Đức Linh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 89/2022/TLST-VDS, ngày 01 tháng 4 năm 2022; về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 169/2022/QĐST-DS, ngày 26 tháng 7 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Ông Nguyễn Văn Kh, sinh năm 1961; nơi cư trú: Số nhà 72, đường số 48, tổ 5, thôn 8, xã M, huyện Đ, tỉnh Bình Thuận.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Bùi Thị Th, sinh năm 1972; nơi cư trú: Số nhà 72, đường số 48, tổ 5, thôn 8, xã M, huyện Đ, tỉnh Bình Thuận.

2. Ông Bùi Minh Đ, sinh năm 1968; nơi cư trú: Đường số 60, tổ 5, thôn 8, xã M, huyện Đ, tỉnh Bình Thuận.

3. Ông Lại Dương Đình Ng, sinh năm 1984; nơi cư trú: Số nhà 74, đường số 48, tổ 5, thôn 8, xã M, huyện Đ, tỉnh Bình Thuận.

Tại phiên họp có mặt: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Nguyễn Văn Kh; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm có ông Bùi Minh Đ, Lại Dương Đình Ng.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, người yêu cầu giải quyết việc dân sự trình bày: Mẹ ông Nguyễn Văn Kh tên là Dương Thị Th, sinh năm 1930 (Đã chết năm 2019) và cha của bà Bùi Thị Tha là ông Bùi Đ, sinh năm 1932 (Đã chết trước năm 1975); ông Kh với bà Th là anh em cùng mẹ khác cha. Mẹ của ông sinh được 4 người con gồm có ông là Nguyễn Văn Kh, Bùi Minh Đ, Bùi Thị Th, Lại Dương Đình Ng. Trong 4 anh chị em, thì bà Bùi Thị Th bị chậm phát triển từ nhỏ, khi lớn lên thì không thể đi học được. Bà Bùi Thị Th không có chồng, con. Theo Sổ khám bệnh ngày 14/10/2020 của Bệnh viện tâm thần Thành phố Hồ Chí Minh chẩn đoán bà Bùi Thị Th bị tâm thần phân liệt (F20). Nay. ông Nguyễn Văn Kh đề nghị Tòa án tuyên bố bà Bùi Thị Th, sinh năm 1972 (Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục trưởng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự và xã hội cấp ngày 27/12/2021) bị mất năng lực hành vi dân sự, để gia đình cử người giám hộ cho bà Bùi Thị Th, để thực hiện các giao dịch dân sự.

Tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 413/KL-VPYTW ngày 19/7/2022 của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa, đã kết luận như sau:

- Về y học: Hiện nay đương sự bị bệnh Chậm phát triển tâm thần mức độ trung bình (F71 – ICD.10).

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

- Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận:

+ Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Thẩm phán, Thư ký và các đương sự đã chấp hành đúng quy định của pháp luật.

+ Ý kiến về việc giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Văn Kh đề nghị Tòa án tuyên bố bà Bùi Thị Th, sinh năm 1972 (Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục trưởng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự và xã hội cấp ngày 27/12/2021) bị mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐI ̣NH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đức Linh nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về quan hệ pháp luật cần giải quyết: Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, quá trình tố tụng, xác định quan hệ pháp luật cần giải quyết là yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự.

[1.2] Về thẩm quyền: Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đức Linh.

[1.3] Về quyền yêu cầu: Bà Bùi Thị Th không có chồng, con; cha là ông Bùi Đ và mẹ là bà Dương Thị Th đã chết. Ông Nguyễn Văn Kh là anh ruột của bà Bùi Thị Th. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, ông Nguyễn Văn Kh là người có quyền yêu cầu.

[1.4] Về sự có mặt của các đương sự: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên họp. Căn cứ vào khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp.

[2] Về nội dung yêu cầu:

Bà Bùi Thị Th bị chậm phát triển từ nhỏ, khi lớn lên thì không thể đi học được.

Tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 413/KL-VPYTW ngày 19/7/2022 của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa, đã kết luận như sau:

- Về y học: Hiện nay đương sự bị bệnh Chậm phát triển tâm thần mức độ trung bình (F71 – ICD.10).

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Thấy rằng, bà Bùi Thị Th bị bệnh chậm phát triển tâm thần mức độ trung bình (F71 – ICD.10) dẫn đến mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự đủ cơ sở để xác định bà Bùi Thị Th, sinh năm 1972 (Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục trưởng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự và xã hội cấp ngày 27/12/2021) bị mất năng lực hành vi dân sự. Vi vâ ̣y, yêu cầu

̀ của ông Nguyễn Văn Kh là phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

[3] Ý kiến của Kiểm sát viên về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký và của các đương sự trong quá trình giải quyết việc dân sự và phát biểu quan điểm về việc giải quyết việc dân sự là có căn cứ và phù hợp với nội dung vụ việc.

[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Văn Kh thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự; căn cứ quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì ông Nguyễn Văn Kh được miễn nộp tiền lệ phí DSST.