Quyết định 22/2026/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Đ-Đ mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của Bà Lê Thị Đ.
Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 37 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 1 - ĐỒNG NAI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 22/2026/QĐST-VDS

Đồng Nai, ngày 16 tháng 6 năm 2026

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - ĐỒNG NAI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Thị Tám

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Tấn Thành – Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai tham gia phiên họp: bà Trần Thị Thủy - Kiểm sát viên.

Ngày 16 tháng 6 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 664/2026/TLST-VDS ngày 21 tháng 4 năm 2026 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 1889/2026/QĐST-VDS ngày 02 tháng 6 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Đ, sinh năm 1970; Địa chỉ: Tổ 43, khu phố 4C, phường T, thành phố Đ; Đại diện theo uỷ quyền bà Đ : Ông Võ Thành Tài, sinh năm 1999; Địa chỉ liên hệ: 7C, Nguyễn Văn Tiết, phường Lái thiêu, thành phố Hồ Chí Minh.

(Người yêu cầu có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Ngày 21 tháng 4 năm 2026, Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai đã thụ lý việc dân sự về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của Bà Lê Thị Đ. Bà Lê Thị Đ yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố ông Hà Văn Đ, sinh năm 1965; Địa chỉ thường trú: Tổ 5, khu phố 4A, phường T, thành phố Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.

Lý do: Bà Lê Thị Đ là vợ của ông Hà Văn Đ theo Giấy chứng nhận kết hôn số 61, quyển số 01, do Ủy ban nhân dân xã T, huyện B, tỉnh Đ cấp ngày 20/11/1998.

Từ nhỏ đến trước khi bị tại nạn, ông Đ là người bình thường, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, minh mẫn, tỉnh táo, không có bệnh lý về thần kinh.

Tuy nhiên, vào năm 2021, ông Hà Văn Đ bị Covid, sau đó bị tai biến dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, trong đó có tình trạng liệt nửa người. Kể từ sau tai nạn, tình trạng sức khỏe của ông ngày càng suy giảm. Hiện nay, bệnh tình của ông Đ ngày càng nghiêm trọng thường xuyên rơi vào trạng thái lú lẫn, không thể nhận thức được xung quanh, ông Đ gần như không còn khả năng tự sinh hoạt, mọi hoạt động hằng ngày như ăn uống, đi lại, vệ sinh cá nhân… đều phải phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của người thân trong gia đình. Ông Đ bị liệt nửa người, mức độ thương tật nặng. Hiện nay, ông Đ đang trong tình trạng người thực vật, mất ý thức toàn bộ.

Từ những biểu hiện nêu trên cho thấy ông Đ không còn khả năng làm chủ hành vi, không thể tự đưa ra quyết định liên quan đến bản thân hay tài sản của mình. Vấn đề này tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân ông, cũng như các quyền và lợi ích hợp pháp của ông nếu không có người đại diện hợp pháp đứng ra thay mặt. Do đó, bà Đ yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố ông Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.

Ý kiến của Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai về việc giải quyết việc dân sự: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng giải quyết việc dân sự, Thư ký phiên họp: Thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Xét yêu cầu của Bà Lê Thị Đ về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Hà Văn Đ có đủ căn cứ, đề nghị Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai nhận định:

Về tố tụng: ông Hà Văn Đ có địa chỉ nơi cư trú tại phường T, thành phố Đ nên yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của Bà Lê Thị Đ đối với ông Hà Văn Đ thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân Khu vực 1- Đồng Nai theo quy định tại Điều 27, 35, 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

Ông Hà Văn Đ là chồng của Bà Lê Thị Đ. Theo lời khai của bà Đ , hai người con của ông bà là chị Hà G và chị Hà Thị Ánh L , nhận xét của những người hàng xóm và chính quyền địa phương nơi ông Đ sinh sống: Từ nhỏ đến trước khi bị tại nạn, ông Đ là người bình thường, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, minh mẫn, tỉnh táo, không có bệnh lý về thần kinh. Tuy nhiên, vào năm 2021, ông Hà Văn Đ bị Covid, sau đó bị tai biến dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, trong đó có tình trạng liệt nửa người. Kể từ sau tai nạn, tình trạng sức khỏe của ông ngày càng suy giảm. Hiện nay, bệnh tình của ông Đ ngày càng nghiêm trọng thường xuyên rơi vào trạng thái lú lẫn, không thể nhận thức được xung quanh, ông Đ gần như không còn khả năng tự sinh hoạt, mọi hoạt động hằng ngày như ăn uống, đi lại, vệ sinh cá nhân… đều phải phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của người thân trong gia đình. Ông Đ bị liệt nửa người, mức độ thương tật nặng. Hiện nay, ông Đ đang trong tình trạng người thực vật, mất ý thức toàn bộ.

Tại Tóm tắt hồ sơ bệnh án của Bệnh viện đa khoa Đồng Nai ngày 22/5/2026 chẩn đoán ông Đ bị đột quỵ không xác định do xuất huyết hay nhồi máu Tai biến mạch máu não) (164) – xuất huyết não bán cầu (T

Do đó, bà Đ làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đ là người mất năng lực hành vi dân sự để bổ sung hồ sơ nhận trợ cấp bảo trợ xã hội

Vào ngày 15 tháng 5 năm 2026, Toà án nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai đã ra Quyết định Trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông Hà Văn Đ, sinh năm 1965 tại Viện Pháp y Tâm Trung ương Biên Hoà. Theo Kết luận Giám định pháp y tâm thần số 287/KL-VPYTW ngày 27/5/2026 của Viện Pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa: Tại thời điểm giám định, ông Hà Văn Đ bị bệnh mất trí do bệnh mạch máu. Theo Bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F01, mất trí mức độ nặng. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Theo quy đinh tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chů được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở giám định pháp y tâm thần”.

Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hoà đối với ông Đ như trên, xét thấy việc bà Đ yêu cầu tuyên bố ông Đ là người mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở nên chấp nhận.

Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Căn cứ vào khoản 1 Điều 149 của Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Bà Lê Thị Đ phải chịu lệ phí việc dân sự theo quy định pháp luật.

Quan điểm của Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Đồng Nai tham gia phiên họp phù hợp với nhận định trên nên được chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, các Điều 371, 372, 376, 377, 378 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự.

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

1. Chấp nhận yêu cầu của Bà Lê Thị Đ.

Tuyên bố ông Hà Văn Đ, sinh năm 1965; Địa chỉ: Tổ 5, khu phố 4A, phường T, thành phố Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Đ phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự, được khấu trừ vào 300.000đ tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo Biên lai thu số 0008139 ngày 09 tháng 4 năm 2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai. Bà Lê Thị Đ đã nộp đủ lệ phí.

3. Các đương sự được quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.