Quyết định 22/2025/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Trị T2.
Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
THỊ XÃ HOÀI NHƠN
TỈNH BÌNH ĐỊNH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 22/2025/QĐST-DS

Hoài Nhơn, ngày 31 tháng 3 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Hồng Hoàng.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Trần Tuyết Mai - Thư ký Tòa án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng Quang - Kiểm sát viên.

Ngày 31 tháng 3 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 11/2025/TLST-DS ngày 25 tháng 02 năm 2025 về việc Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 87/2025/QĐST-DS ngày 25 tháng 3 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Thị T, sinh năm 1953, địa chỉ: Khu phố T, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định. (Đề nghị giải quyết vắng mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Bùi Văn T1, sinh năm 1945, địa chỉ: Khu phố T, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định. (Đề nghị giải quyết vắng mặt).

- Những người tham gia tố tụng khác: Không có.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Theo đơn yêu cầu, lời trình bày của người yêu cầu bà T trong quá trình giải quyết: Con của bà là Bùi Thị G, sinh ngày 01/01/1975, trú tại: Khu phố T, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định, từ khi sinh ra đã không được bình thường. Lớn lên không đi học, việc vệ sinh, ăn uống phải có người nhà nhắc nhở, trợ giúp. Hiện bà G đang được hưởng trợ cấp xã hội theo qui định. Bà G không có chồng con. Nay bà T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà G là người mất năng lực hành vi dân sự.

- Tại Bản tự khai, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông T1 trình bày: Con của ông là Bùi Thị G, sinh năm 1975, từ nhỏ không nhận thức được, không tự chăm sóc bản thân, đã được nhận trợ cấp hàng tháng. Bà G không có chồng con. Nay bà T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà G là người mất năng lực hành vi dân sự thì ông đồng ý.

- Ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định về việc giải quyết việc dân sự: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký Tòa án trong thời gian chuẩn bị xét đơn yêu cầu và tại phiên họp; việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng đúng theo qui định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà T, tuyên bố bà G là người mất năng lực hành vi dân sự; bà T phải chịu lệ phí lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định nhận định:

Về thẩm quyền giải quyết: Bà T yêu cầu tuyên bố bà G là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà G cư trú tại khu phố T, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định. Theo điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định có thẩm quyền giải quyết.

Về sự vắng mặt của đương sự: Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ quy định tại Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt bà T, ông T1.

Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 354/KLGĐYC ngày 18/3/2025 của Trung tâm P thì bà G chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72), mất năng lực hành vi dân sự. Như vậy, có đủ căn cứ để xác định bà G bị bệnh tâm thần không thể nhận thức, làm chủ được hành vi. Theo khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. Vì vậy, bà T là mẹ của bà G yêu cầu tuyên bố bà G là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ nên yêu cầu này được chấp nhận.

Ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định về việc giải quyết việc dân sự là có căn cứ, đúng qui định của pháp luật.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà T phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự, bà T là người cao tuổi nên được miễn nộp.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, các điều 149, 370, 371, 372, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ vào Điều 22 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qui định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.

- Chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Trị T2. Tuyên bố bà Bùi Thị G, sinh ngày 01/01/1975, nơi cư trú: Khu phố T, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định là người mất năng lực hành vi dân sự.

- Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự và tạm ứng lệ phí sơ thẩm: Bà Phạm Thị T là người cao tuổi nên được miễn nộp. Khi thụ lý việc dân sự, bà T được miễn nộp tạm ứng lệ phí nên không xem xét việc trả lại.

- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp họ không có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn đó được tính từ ngày họ nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.