Quyết định 219/2024/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Ông Nguyễn Văn H có đơn yêu cầu Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với bà Nguyễn Thị T1, sinh ngày 09 tháng 9 năm 1956; địa chỉ: Phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

[1.2] Căn cứ Giấy ủy quyền số công chứng 001206, quyển số 01/2024 TP/CC-SCC/HĐGD lập ngày 02 tháng 02 năm 2024 tại Văn phòng Công chứng Trần Quốc Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh của ông Nguyễn Văn H uỷ quyền cho bà Nguyễn Thị Lang H1 thay mặt ông tham gia tố tụng để thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự là phù hợp với quy định tại Điều 85, Điều 86 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[1.3] Bà Nguyễn Thị Lang H1 có đơn đề nghị vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự. Căn cứ vào khoản 2 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án vẫn tiến hành phiên họp theo quy định pháp luật.

[1.4] Về tư cách tham gia tố tụng của đương sự: Bà Nguyễn Thị Lang H1 là em ruột của bà Nguyễn Thị T1, mặc dù không thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà T1 nhưng bà H1 là người chăm sóc và sinh sống cùng nhà với bà T1, nên Tòa án xét thấy cần thiết đưa bà Nguyễn Thị Lang H1 vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đối với các ông, bà Nguyễn Thị Bạch H3, Nguyễn Hữu L, Nguyễn Hữu T không thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà T1 và không sinh sống cùng nhà với bà T1, nên không cần thiết đưa các ông bà này vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ việc. Mặt khác, theo khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 377 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án xét đơn yêu cầu trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần đối với người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu của người yêu cầu, Toà án thấy:

[2.1] Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và lời trình bày của đương sự, có cơ sở xác định: Tại Trích lục bộ khai sanh ngày 30 tháng 9 năm 1968 của Uỷ ban Hành chánh, xã Bình Hòa thể hiện bà Nguyễn Thị T1, sinh năm 1956 là con ruột của ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1932 và bà Ngô Thị H4, sinh năm 1933 (đã chết vào ngày 28 tháng 4 năm 2014 theo Giấy chứng tử số: 57/2014, quyển số: 01/2014 do Uỷ ban nhân dân phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 28 tháng 4 năm 2014). Hiện tại bà T1 nằm liệt giường, bị mất ý thức và không thể tự sinh hoạt cá nhân, không kiểm soát được hành vi. Bà T1 không có chồng, con. Nay ông Nguyễn Văn H yêu cầu Toà án tuyên bố bà Nguyễn Thị T1 là người mất năng lực hành vi dân sự. [2.2] Trong quá trình giải quyết việc dân sự, Tòa án nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số: 4070/2024/QĐ-TCGĐ ngày 04 tháng 4 năm 2024 yêu cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện giám định năng lực hành vi dân sự đối với bà Nguyễn Thị T1. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 2768/KLGĐ ngày 15 tháng 4 năm 2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận bà Nguyễn Thị T1: “1.1. Về y học: Đương sự bị Sa sút tâm thần do nhồi máu não nhiều lần, mức độ nặng (F01.1-ICD10). 1.2. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. 2. Ý kiến khác: Không”. [2.3] Từ những căn cứ nêu trên, Toà án có cơ sở chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Văn H về việc yêu cầu Toà án tuyên bố bà Nguyễn Thị T1 là người mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.4] Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 1 là có căn cứ. [3] Về chi phí giám định: Ông Nguyễn Văn H đã nộp trực tiếp cho cơ quan thực hiện việc giám định nên Toà án không xem xét giải quyết. [4] Về lệ phí: Ông Nguyễn Văn H có đơn đề nghị miễn nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự và thuộc trường hợp được miễn nộp lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. [5] Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 371 và khoản 1 Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Vì các lẽ trên,