- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Lê Hoài H yêu cầu tuyên bố bà E mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của anh Lê Hoài H .
- Căn cứ chính? Thông tư số 23/2019/TT-BYT ban hành quy trình giám định pháp…; Điều 23 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CHỢ GẠO TỈNH TIỀN GIANG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 206/2025/QĐST-VDS | Chợ Gạo, ngày 15 tháng 5 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
VỀ VIỆC YÊU CẦU TUYÊN BỐ MỘT NGƯỜI CÓ KHÓ KHĂN TRONG
NHẬN THỨC, LÀM CHỦ HÀNH VI
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CHỢ GẠO, TỈNH TIỀN GIANG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Thanh Tuyền.
Thư ký phiên họp: Bà Lê Nguyễn Ái Quyên.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang tham gia phiên họp: Ông Võ Hồng Linh - Kiểm sát viên.
Ngày 15 tháng 5 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 12/2025/TLST-VDS ngày 14 tháng 01 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người bị mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 91/2025/QĐST-VDS ngày 05 tháng 5 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Anh Lê Hoài H , sinh năm 1997; Địa chỉ: ấp B, xã L, huyện C , tỉnh Tiền Giang.
Người đại diện theo ủy quyền của anh Hận: Anh Nguyễn Huỳnh Thanh S , sinh năm 1990; Địa chỉ: ấp B, xã L, huyện C , tỉnh Tiền Giang.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến yêu cầu: Bà Lê Thị Hồng E , sinh năm 1962; Địa chỉ: ấp B, xã L, huyện C , tỉnh Tiền Giang.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 26/12/2024 của anh Lê Hoài H và quá trình giải quyết việc dân sự trình bày:
Anh Lê Hoài H là con ruột của bà Lê Thị Hồng E , từ lúc nhỏ đến hiện tại sức khỏe của bà E đã không được bình thường và không làm chủ được hành vi của bản thân. Bà E được nhận tiền trợ cấp xã hội hàng tháng tại Ủy ban nhân dân xã L do Phòng lao động thương binh và xã hội huyện C, tỉnh Tiền Giang cấp từ lúc nhỏ đến nay. Lúc nhỏ thì bà E sinh sống cùng với ông bà ngoại và em trai, hiện tại bà E đang sinh sống cùng với anh H và được anh H cùng với gia đình chăm sóc tại ấp B, xã L, huyện C , tỉnh Tiền Giang.
Nay anh H và gia đình có nhu cầu thực hiện thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất của cha mẹ bà E chết để lại nên anh H làm đơn yêu cầu này yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Chợ Gạo tuyên bố bà Lê Thị Hồng E - sinh năm 1962 có địa chỉ: ấp B, xã L, huyện C , tỉnh Tiền Giang là người mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp:
- Người đại diện theo ủy quyền của anh H trình bày về việc thay đổi yêu cầu giải quyết như sau: Do bà E bệnh thuyên giảm và kết luận giám định thể hiện bà E bị hạn chế năng lực hành vi dân sự nên anh H yêu cầu tuyên bố bà E bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và xác định anh Lê Hoài H (con của bà E ) là người đại diện theo pháp luật cho bà E .
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Chợ Gạo phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Hội đồng và các đương sự thực hiện đúng quy định Bộ luật tố tụng dân sự; Về việc giải quyết việc dân sự: Yêu cầu của anh H là có cơ sở vì theo kết quả giám định thể hiện bà E bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Đồng thời anh H là con của bà E , bà E không có chồng, do đó anh H là người đại diện theo pháp luật cho bà E . Từ đó, đề nghị Hội đồng chấp nhận yêu cầu của anh Hận.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang nhận định:
Về quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết vụ án:
- Anh H có đơn yêu cầu tuyên bố bà E mất năng lực hành vi dân sự và tại phiên họp thay đổi yêu cầu tuyên bố bà E bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, kết luận giám định thể hiện đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và bà E cư trú tại xã L , huyện C, tỉnh Tiền Giang. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự xác định quan hệ pháp luật là “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang.
- Về yêu cầu thay đổi của anh H không vượt quá yêu cầu ban đầu và phù hợp quy định pháp luật, nên được Hội đồng xem xét.
Về nội dung:
- Xét yêu cầu của anh Lê Hoài H yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị Hồng E bị hạn chế năng lực hành vi dân sự:
Căn cứ vào kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 187/2025/KLGĐ ngày 25/4/2025 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ có nội dung:
“Căn cứ tiêu chuẩn chẩn đoán của Tổ chức y tế thế giới về các rối loạn tâm thần và hành vi hiện hành (ICD-10); Căn cứ Thông tư số 23/2019/TT-BYT ngày 28 tháng 8 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế về quy trình Giám định Pháp y Tâm thần, xác đinh:
Về y học: Đương sự có bệnh lý tâm thần: Tâm thần phần liệt thể không biệt định (F20.3-ICD10), giai đoạn bệnh thuyên giảm.
Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự hạn chế khả năng nhận thức và khản năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), do giai đoạn bệnh thuyên giảm.”
Theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự, có căn cứ xác định bà Lê Thị Hồng E có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
- Đối với việc xác định người giám hộ cho bà Lê Thị Hồng E : Theo giấy khai sinh của anh Lê Hoài H thể hiện mẹ là bà Lê Thị Hồng E , không có tên cha. Căn cứ Điều 46, khoản 2 Điều 53, khoản 4 Điều 54 Bộ luật dân sự, Tòa án xác định anh Lê Hoài H là người giám hộ cho bà Lê Thị Hồng E và xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại Điều 57 và Điều 58 Bộ luật dân sự.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Chợ Gạo về việc giải quyết việc dân sự phù hợp nhận định của Hội đồng nên được chấp nhận.
Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Anh Lê Hoài H có nghĩa vụ nộp lệ phí Tòa án, được trừ lệ phí đã nộp theo khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết 326.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39, Điều 372, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 23, Điều 46, khoản 2 Điều 53, khoản 4 Điều 54, Điều 57 và Điều 58 Bộ luật dân sự;
Căn cứ Điều 17 Luật phí và lệ phí và khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
Tuyên:
1. Chấp nhận yêu cầu của anh Lê Hoài H .
- Tuyên bố bà Lê Thị Hồng E , sinh năm 1962 có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
- Xác định anh Lê Hoài H làm người giám hộ cho bà Lê Thị Hồng E và có các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ như sau:
+ Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;
+ Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự;
+ Quản lý tài sản của người được giám hộ;
+ Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ;
+ Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ;
+ Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;
+ Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác thao quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:
- Anh Lê Hoài H có nghĩa vụ nộp 300.000 đồng lệ phí sơ thẩm, được trừ 300.000 đồng lệ phí đã nộp theo biên lai thu số 0008487 ngày 14/01/2025 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Chợ Gạo, nên xem như đã nộp xong.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
- Anh Lê Hoài H có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
- Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND cùng cấp; - Lưu: Hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN Trần Thị Thanh Tuyền |