Quyết định 202/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 10 nhận định:

- Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Xét đơn yêu cầu của ông Lê Văn P, xác định đây là việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”. Người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết có nơi cư trú cuối cùng tại Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 10 được quy định tại khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết : Ông Lê Văn P là em ruột của bà Lê Thị N nên có quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 391 của Bộ luật Tố tụng dân sự [2] Về yêu cầu của ông Lê Văn P, xét thấy: Cha của bà Lê Thị N tên Lê Văn T, sinh năm 1921, chết năm 2009 ; mẹ bà N là bà Nguyễn Thị Đ – sinh năm 1927, chết năm 2017. Các anh chị em ruột của bà N gồm : Ông Lê Văn P – sinh năm 1960, ông Lê Văn V – sinh năm 1958, bà Lê Thị L – sinh năm 1960, chết năm 1987, trước khi biệt tích bà N không có chồng, không có con. Ông P yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị N là đã chết để làm một số thủ tục liên quan đến nhà đất. Người có quyền, lợi nghĩa vụ liên quan là ông Lê Văn V có cùng ý kiến với người yêu cầu là ông Lê Văn P, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Lê Thị N là đã chết. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chấp nhận yêu cầu của đương sự. Tòa án nhân dân Quận 10 đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 01/2019/QĐ-TA ngày 07/01/2019 và thực hiện việc công bố thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo quy định tại các Điều 392, khoản 2 Điều 388, Điều 384, Điều 385 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Cụ thể, thông báo tìm kiếm bà Lê Thị N được đăng trên báo Thanh niên trên các số 10 (8419) ngày 10/01/2019; số 11 (8420) ngày 11/01/2019; số 12 (8421) ngày 12/01/2019 ; phát sóng trên Đài tiếng nói Việt Nam vào các ngày 10, 11, 12 tháng 01 năm 2019. Hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo đầu tiên nhưng Tòa án vẫn không nhận được tin tức gì về bà Lê Thị N. Theo lời khai của người yêu cầu là ông Lê Văn P thì bà N biệt tích từ năm 1990, cho đến nay gia đình không có tin tức gì của bà N mặc dù đã tìm kiếm nhiều lần.

Căn cứ xác nhận của Công an Phường 2, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 28/11/2018 có nội dung “Bà Lê Thị N, sinh năm 1954 có hộ khẩu thường trú tại 46/10 (số mới 46/5) Nguyễn C, Phường H, Quận 10, bỏ nhà đi khỏi địa phương từ năm 1990”. Như vậy, việc ông P khai bà N biệt tích vào từ năm 1990 là có cơ sở chấp nhận. Theo quy định tại điểm d, khoản 1 Điều 71 của Bộ luật Dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra Quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật này” Theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật dân sự “…nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng”

Từ những căn cứ nêu trên xác định năm có tin tức cuối cùng của bà N là năm 1990. Ngày ông Lê Văn P làm đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là ngày 06/12/2018, như vậy tính đến thời điểm nộp đơn yêu cầu thì bà N đã biệt tích được trên 05 năm.

Do đó, có cơ sở tuyên bố bà Lê Thị N là đã chết theo quy định tại điểm d khoản 1 điều 71, khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự. Ngày chết của bà Lê Thị N là ngày 02/01/1996. Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 72 Bộ luật Dân sự. Toà án thống nhất với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 10, chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn P.

- Về lệ phí: Ông Lê Văn P có nghĩa vụ nộp tiền lệ phí theo quy định.

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 48, khoản 4 điều 143; Điều 369, 370, 371, 372; khoản 2 Điều 388; Điều 384, 385, 391, 392, 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn P:

Tuyên bố bà Lê Thị N, sinh năm 1954, nơi cư trú cuối cùng: số 46/5 (số cũ 46/10) Nguyễn C, Phường H, Quận 10, TP. Hồ Chí Minh là đã chết.

Ngày chết của bà Lê Thị N là ngày 02 tháng 01 năm 1996.

Khi quyết định của tòa án tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết; Quan hệ tài sản của người bị toà án tuyên bố chết được giải quyết như đối với người đã chết, tài sản của người đó được giải quyểt theo quy định của pháp luật về thừa kế

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:

Ông Lê Văn P chịu lệ phí số tiền là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tiền số AA/2018/0016736 ngày 13 tháng 12 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Lê Văn P đã nộp đủ tiền lệ phí.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị :

Ông Lê Văn P, ông Lê Văn V có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày 05/06/2019.

Viện Kiểm sát nhân dân Quận 10 có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định./.