Quyết định 20/2026/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8- BẮC NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Ông Trần Xuân Nhân.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thanh Thư – Thư ký TAND khu vực 8-Bắc Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8- Bắc Ninh tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Đỗ Dương - Kiểm sát viên.

Ngày 17 tháng 4 năm 2026,tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh mở phiên họp công khai giải quyết việc dân sự theo thông báo thụ lý số 21/2026/TLST-DS ngày 05 tháng 3 năm 2026 về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở p hiên họp số: 13/2026/QĐ - MPH ngày 06 tháng 4 năm 2026,gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

+ Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1952; Địa chỉ: TDP N, phường N, tỉnh Bắc Ninh. Vắng mặt, đề nghị xét xử vắng mặt.

+ Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Anh Nguyễn Văn C, sinh năm 1974

- Anh Nguyễn Văn T, sinh năm 1984;

- Chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1979;

Cùng địa chỉ: TDP N, phường N, tỉnh Bắc Ninh.

- Chị Nguyễn Thị H1; sinh năm 1977;

Địa chỉ: TDP X, phường N, tỉnh Bắc Ninh.

- Chị Nguyễn Thị G, sinh năm 1981

Địa chỉ: thôn G, phường V, tỉnh Bắc Ninh.

- Chị Nguyễn Thị Hải L, sinh năm 1995.Địa chỉ: TDP Đ, phường V, tỉnh Bắc Ninh. Vắng mặt, đề nghị xét xử vắng mặt.

(Anh T, bà H, bà H1, chị G đều vắng mặt và ủy quyền cho bà N).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Theo đơn yêu cầu và quá trình giải quyết vụ việc, người yêu cầu là bà Nguyễn Thị N trình bày:

Bà Nguyễn Thị N có một người con trai là anh Nguyễn Văn C, sinh năm 1974; hiện anh C đang ở với bà N và được gia đình bà N chăm sóc tại tổ dân phố N, phường N, tỉnh Bắc Ninh. Từ khi sinh ra lớn lên anh C phát triển bình thường, đến khoảng năm 18 tuổi anh C đi làm ăn xa không nói gì với gia đình bà N, gia đình bà N cũng không biết anh C đi đâu làm gì. Đến năm 2003 khi đi làm ăn xa trở về địa phương thì bắt đầu có biểu hiện của bệnh thần kinh và ngày càng trở nặng, cả ngày không nói câu gì chỉ cười một mình như một đứa trẻ chưa biết gì, ai hỏi gì anh C cũng không hiểu gì, không nói gì chỉ cười một mình, khi đi ra ngoài đường thì không nhớ đường về khiến gia đình bà N nhiều lần phải đi tìm. Anh C không tự chăm sóc được bản thân và không nhớ được chỗ nào là nhà vệ sinh của gia đình mà anh đi vệ sinh ngay tại trong nhà không kiểm soát được. Gia đình bà N đã đưa anh C đi điều trị ngoài cơ sở y tế nhưng bệnh tình không thuyên giảm mà ngày càng trở nặng. Anh C không được điều trị nội trú tại cơ sở y tế nào mà chỉ thuộc diện trong danh sách quản lý bệnh nhân tại cộng đồng và được cấp phát thuốc theo sổ điều trị ngoại trú tâm thần số 732/05 ngày 09/9/2005 của Bệnh viện tâm thần tỉnh B và được địa phương cấp phát thuốc đến nay là loại Aminagin 25mg. Sau khi lấy thuốc về nhưng anh C bị bệnh nặng quá hôm uống được thuốc, hôm không, thời gian gần đây hầu như không uống thuốc được. Anh Nguyễn Văn C có kết hôn với chị Nguyễn Thị T1, sinh năm 1972; địa chỉ: xã N, huyện V, tỉnh Bắc Giang vào năm 1995 và đã ly hôn vào năm 2003 theo Quyết định số 46 ngày 21/8/2003 của Tòa án nhân dân huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh (nay là Tòa án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh), anh C và chị T1 có một người con chung là chị Nguyễn Thị Hải L, sinh năm 1995. Địa chỉ: TDP Đ, phường V, tỉnh Bắc Ninh. Tiền sử gia đình bà N từ ba đời từ trước tới nay không có ai có biểu hiện mắc bệnh tâm thần như trên. Anh C được địa phương cấp Giấy xác nhận đối với đối tượng bị bệnh tâm thần - thần kinh loại đặc biệt nặng, hàng tháng được địa phương trợ cấp cho đối tượng bị bệnh thần kinh đặc biệt nặng.

Do vậy bà N đã làm đơn đề nghị Toà án nhân dân khu vực 8- Bắc Ninh tuyên bố anh Nguyễn Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định anh Nguyễn Văn T, sinh năm: 1984 (là em ruột anh C); địa chỉ: Tổ dân phố N, phường N, tỉnh Bắc Ninh là người giám hộ cho anh C.

* Quá trình giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Nguyễn Thị Hải L đồng ý với việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bố đẻ chị là anh Nguyễn Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án chỉ định chị là người giám hộ cho anh Nguyễn Văn C. Tuy nhiên đến ngày 08/4/2026 chị L đã có đơn xin thay đổi ý kiến, sau khi họp bàn và thống nhất trong gia đình đến nay chị L đồng ý với ý kiến của bà N và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác, đề nghị Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định anh Nguyễn Văn T, sinh năm: 1984 (là em ruột anh C); địa chỉ: Tổ dân phố N, phường N, tỉnh Bắc Ninh là người giám hộ cho anh C.

Tòa án đã tiến hành trưng cầu giám định sức khỏe tâm thần của anh Nguyễn Văn C để có căn cứ giải quyết vụ việc. Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số: 88/KLGĐ ngày 01/4/2026 của V kết luận: “Tại thời điểm giám định (hiện tại) anh Nguyễn Văn C bị bệnh tâm thần phân liệt thể di chứng, theo Phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.5 (bệnh ở giai đoạn sa sút tâm thần’’. Tại thời điểm trên, anh Nguyễn Văn C mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

* Đại diện VKSND khu vực 8- Bắc Ninh tham gia phiên họp phát biểu:

- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Thẩm phán, thư ký và các đương sự đã tuân thủ đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong việc giải quyết vụ việc.

- Về nội dung: Đề nghị Tòa án áp dụng Điều 22, 46, 47, 48, 49, 54, 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự; Điều 27, 35, 36, 39, 149, 367, 369, 370,371, 372, 376, 377, 378 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội:

- Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị N, tuyên bố anh Nguyễn Văn C, sinh năm 1974; địa chỉ: Tổ dân phố N, phường N, tỉnh Bắc Ninh bị mất năng lực hành vi dân sự.

- Chỉ định anh Nguyễn Văn T, sinh năm: 1984 (là em ruột anh C); địa chỉ: Tổ dân phố N, phường N, tỉnh Bắc Ninh là người giám hộ cho anh C. Anh T có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại Điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự.

- Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà N được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định.

- Về chi phí giám định sức khỏe tâm thần: Bà Nguyễn Thị N tự nguyện chịu chi phí giám định và không yêu cầu Tòa án giải quyết nên không đặt ra xem xét giải quyết.