Quyết định 20/2021/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.2] Người yêu cầu có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt, do đó Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt người yêu cầu.

[2] Về yêu cầu của đương sự: Anh Võ Minh C và chị Giang Thị Thanh T kết hôn với nhau vào tháng 5 năm 2016, đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã N theo Giấy chứng nhận kết hôn số 30/2016 ngày 09/5/2016. Sau khi kết hôn vợ chồng sinh sống tại nhà cha mẹ ruột của anh C tại số M, đường số H, tổ M, thôn B, xã N, huyện Đ, tỉnh Bình Thuận. Đến tháng 9 năm 2016, vợ chồng về sống tại nhà riêng tại địa chỉ tổ M, thôn B, xã Đ (nay là tổ M, thôn M, xã N), huyện Đ. Tại thời điểm kết hôn, chị T còn tỉnh táo, bình thường. Đến ngày 19 tháng 3 năm 2017, chị T sinh con đầu lòng. Sau đó khoảng hơn 10 ngày, chị T có biểu hiện không bình thường, thường nói với anh C đem con về nuôi chứ chị T không nuôi nữa, chị T thường khóc, không giao tiếp gì với những người xung quanh, hỏi gì trả lời đó, không chủ động nói chuyện gì với ai. Do anh C không hiểu biết nên không nghĩ rằng chị T có gì bất thường. Đến sáng ngày 07/4/2017, chị T ở nhà một mình, đã mang con bỏ xuống giếng nhà hàng xóm nhưng lúc đó không ai phát hiện. Trưa cùng ngày, không thấy em bé nên gia đình báo công an và tìm thấy em bé đã chết dưới giếng. Quá trình làm việc, chị T đã khai nhận mình là người bỏ con xuống giếng. Công an đã đưa chị T đi giám định tâm thần tại Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa. Sau đó, Công an tỉnh Bình Thuận đưa chị T đi chữa bệnh bắt buộc cho đến nay theo Quyết định số 01/QĐ-VKS-P2 ngày 05/10/2017 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận.

[3] Tại Công văn số 723/CSHS ngày 06/7/2021 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Thuận về việc trả lời Công văn của Tòa án nhân dân huyện Đức Linh có nội dung:

[3.1] Ngày 14/6/2017, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Thuận đã ra Quyết định khởi tố vụ án số 31 về tội Giết người; Ngày 24/7/2017, có quyết định trưng cầu Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa đề nghị giám định tâm thần đối với Giang Thị Thanh T; Ngày 27/9/2017, có Kết luận số 423 của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa: Về y học: Trước, trong, sau khi gây án và hiện nay: Đương sự bị bệnh Giai đoạn trầm cảm mức độ vừa (F32.1 – ICD.10). Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Tại thời điểm gây án: Đương sự gây án do cơn xung động trầm cảm, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Vì vậy, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Thuận có bản kết luận điều tra số 42 và Quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự số 02. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận ban hành Quyết định số 01/QĐ-VKS-P2 ngày 05/10/2017 áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với Giang Thị Thanh T. Ngày 01/11/2017, Phòng cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bình Thuận đưa Giang Thị Thanh T vào Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa chữa bệnh cho tới nay.

[3.2] Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Thuận không có ý kiến về việc Tòa án nhân dân huyện Đức Linh thụ lý việc dân sự về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với Giang Thị Thanh T.

[4] Theo đơn đề nghị giám định tâm thần của anh Võ Minh C, ngày 05/4/2021, Tòa án nhân dân huyện Đức Linh ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 03/QĐ-TA đối với tình trạng tâm thần và khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của chị Giang Thị Thanh T, sinh năm 1990, địa chỉ thường trú: Tổ M, thôn M, xã N, huyện Đ, tỉnh Bình Thuận, gửi Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa.

[4.1] Theo đó, Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa có Bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 446/KL-VPYTW ngày 15/6/2021, kết luận:

[4.2] Phần ý kiến khác trong phần kết luận này không nêu rõ “thời gian bệnh sẽ ổn, khỏi” cũng như “giai đoạn bệnh” cụ thể là thời gian bao lâu, và không có căn cứ cụ thể, rõ ràng nào để khẳng định phần ý kiến khác này là có cơ sở. Do đó, Tòa án chỉ căn cứ vào phần kết luận về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa đối với chị Giang Thị Thanh T để làm cơ sở xem xét. Theo đó, có đủ cơ sở để xác định chị Giang Thị Thanh T là người bị mất năng lực hành vi dân sự. Vì vậy, yêu cầu của anh Võ Minh C là phù hợp với quy định tại Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[5] Đề nghi của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh là có cơ sở chấp nhận.

[6] Về lệ phí DSST: Anh Võ Minh C phải chịu lệ phí việc dân sự theo quy định tại Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 về án phí, lệ phí Tòa án.