- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của chị Lê H về việc yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI TỈNH QUẢNG NGÃI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 19/2022/QĐST-VDS | TP. Quảng Ngãi, ngày 20 tháng 12 năm 2022 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận
thức, làm chủ hành vi
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI, TỈNH QUẢNG NGÃI.
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Chí Thương
Thư ký phiên họp: Ông Vũ Anh Tuấn - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ngãi tham gia phiên họp: Ông Võ Hồng Phương - Kiểm sát viên.
Ngày 20 tháng 12 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 310/2022/TLST- VDS ngày 05 tháng 12 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 494/2022/QĐST-VDS ngày 14 tháng 12 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Chị Lê H, sinh năm 1988; địa chỉ: Tổ 1, phường T P, thành phố Q Ng, tỉnh Quảng Ngãi; Có mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 21/11/2022,ngày 25/11/2022, đơn trình bày ngày 07/12/2022 và ý kiến trình bày tại phiên họp người yêu cầu chị L H trình bày:
Chị là con ruột của ông Lê Công Đ, bà Nguyễn Thị Ph, cha mẹ chị đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 15 ngày 11/11/1996 của Tòa án nhân dân thị xã Quảng Ngãi (nay là thành phố Quảng Ngãi). Ngoài ra cha chị không có con nuôi, con riêng nào khác.
Từ năm 1992, cha chị là ông Lê Công Đ xuất hiện những biểu hiện bất thường như: Đêm mất ngủ, hay ngồi nói lẩm bẩm một mình, ít tiếp xúc với mọi người xung quanh, tính tình hay nóng nảy, hay gây gổ đánh người thân, đập phá đồ đạc trong gia đình… Ông Đ hay nghe tiếng nói bên tai của bề trên chê bai mình, cho rằng có người bỏ thuốc độc vào thức ăn, trời phật nhập vào người điều khiển làm việc này việc khác.
Gia đình đã nhiều lần đưa ông Đ đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần Đà Nẵng và Bệnh viện tâm thần Trung ương 2. Sau về địa phương điều trị tại Bệnh viện tâm thần Quảng Ngãi. Ngày 03/9/2013, ông Lê Công Đ được UBND phường Ch L, thành phố Quảng Ngãi cấp Giấy xác nhận khuyết tật, dạng khuyết tật: Thần kinh, tâm thần; mức độ: Khuyết tật đặc biệt nặng và hiện đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Ngày 04/11/2022, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền trung đã có Kết luận giám định pháp y tâm thần số 1874/KLGĐYC kết luận ông Lê Công Đ về mặt y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, tiến triển từng giai đoạn có thuyên giảm (F20.33); Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Nay chị Lê H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lê Công Đ có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và xác định chị Lê H là người giám hộ cho ông Đ theo quy định pháp luật để chị H nhận chế độ tử tuất hàng tháng của ông Đ tại cơ quan Bảo hiểm xã hội và thực hiện các giao dịch dân sự khác theo quy định pháp luật.
Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát tại phiên họp:
- Về thủ tục tố tụng: Từ khi thụ lý đến trước khi họp giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 39, Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đối với việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Người yêu cầu đã thực hiện đúng quy định của pháp luật.
- Về nội dung: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của chị Lê H, tuyên bố ông Lê Công Đ là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định chị Lê H là người giám hộ cho ông Đ theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi nhận định:
Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Chị Lê H yêu cầu tuyên bố Lê Công Đ, sinh năm 1962; Địa chỉ: Tổ 1, phường Ch L, thành phố Q Ng, tỉnh Quảng Ngãi có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Do đó, quan hệ pháp luật khi giải quyết việc dân sự là “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Xét yêu cầu của chị Lê H: Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 1874/KLGĐYC ngày 04/11/2022 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền trung kết luận về năng lực hành vi dân sự của ông Lê Công Đ như sau: Về Y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, tiến triển từng giai đoạn có thuyên giảm (F20.33); Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Như vậy, yêu cầu của chị H phù hợp với các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ việc và phù hợp với kết luận giám định. Tòa án có đủ cơ sở để xác định ông Lê Công Đ là người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi nên yêu cầu của chị Lê H là có cơ sở chấp nhận theo quy định tại Điều 23 Bộ luật Dân sự và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về chỉ người giám hộ: Ông Lê Công Đ, bà Nguyễn Thị Ph chỉ có một người con duy nhất là chị Lê H, ngoài ra ông Đ, bà Ph không có con riêng, con nuôi ngoài giá thú. Ông Đ, bà Ph đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 15 ngày 11/11/1996 của Tòa án nhân dân thị xã Q Ng (nay là thành phố Q Ng). Chị H có đủ điều kiện làm người giám hộ cho ông Lê Công Đ theo quy định tại Điều 49 Bộ luật dân sự. Căn cứ khoản 2 Điều 53, khoản 4 Điều 54 Bộ luật Dân sự, chị H là người giám hộ đương nhiên của ông Lê Công Đ và chị H có đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo quy định tại Điều 57, 58 Bộ luật Dân sự.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Lê H phải chịu 300.000đ lệ phí giải quyết việc dân sự.
Phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên họp là phù hợp với nhận định của Tòa án, nên chấp nhận.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào: Khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39; các điều 149, 361, 367, 370, 372, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ các Điều 23, 47, 49, 53, 54, 57, 58, 59 Bộ luận Dân sự năm 2015;
Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy địnhvề mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của chị Lê H về việc yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
- Tuyên bố ông Lê Công Đ, sinh năm 1962; Nơi cư trú: Tổ 1, phường Ch L, thành phố Q Ng, tỉnh Quảng Ngãi là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
- Chỉ định chị Lê H, sinh năm 1988; Nơi cư trú: Tổ 1, phường T P, thành phố Q Ng, tỉnh Quảng Ngãi là người giám hộ của ông Lê Công Đ.
- Quyền và nghĩa vụ của chị Lê H đối với ông Lê Công Đ được thực hiện theo quy định tại các Điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Lê H phải chịu 300.000đ lệ phí giải quyết việc dân sự, được khấu trừ số tiền 300.000đ do chị H đã nộp tạm ứng theo biên lai thu tiền số 0004280 ngày 01/12/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Q Ng.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo Quyết định này trong thời hạn 10 (Mười) ngày, kể từ ngày ban hành quyết định. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Quảng Ngãi; - VKSND tỉnh Quảng Ngãi; - VKSND TP. Quảng Ngãi; - Chi cục THADS TP. Quảng Ngãi; - UBND phường Ch L; - Người yêu cầu; - Lưu: VP, Hồ sơ. | THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký) Nguyễn Chí Thương |