Quyết định 19/2022/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Cụ Trần Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố cụ Lương Quang T1, sinh năm 1940; Nơi cư trú cuối cùng đường M, khóm D, phường K, thị xã nay là thành phố S, tỉnh Sóc Trăng đã chết. Căn cứ vào khoản 4 Điều 27, điểm a Khoản 2 Điều 35, điểm a Khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án xác định đây là yêu cầu dân sự về việc tuyên bố một người là đã chết, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

[2] Tại phiên họp, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lương Thúy H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ để tham gia phiên họp lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do. Căn cứ khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành phiên họp.

[3] Xét yêu cầu của cụ Trần Thị T về việc yêu cầu tuyên bố cụ Lương Quang T1, sinh năm: 1940 là đã chết, thấy rằng:

[3.1] Theo lời trình bày của cụ T thì cụ T và cụ T1 chung sống với nhau vào năm 1959 và có 02 người con chung tên Lương Thúy H và Lương Quang V. Theo Giấy khai sinh số 854 và Giấy khai sinh số 855; cùng đăng ký ngày: 28/11/2018 tại Ủy ban nhân dân Phường 4, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng thì Lương Thúy H và Lương Quang V có mẹ là Trần Thị T và cha là Lương Quang T1. Theo đơn xin xác nhận ngày 29/11/2021 của cụ T, Công an Phường 9, thành phố Sóc Trăng xác nhận cụ Lương Quang T1 đã bỏ địa phương đi từ năm 1980 cho đến nay. Căn cứ Điều 391 Bộ Luật Tố Tụng dân sự năm 2015, cụ Trần Thị T có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố cụ Lương Quang T1 là đã chết.

[3.2]. Tại hồ sơ và tại phiên họp người đại diện hợp pháp của cụ T là ông Huỳnh Hồng Th đều không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng của cụ T1 mà chỉ xác định được năm 1980. Đồng thời, tại Công văn số 05/CVTL-CAP9 ngày 01/01/2022 của Công an Phường 9, thành phố Sóc Trăng xác nhận “đương sự Lương Quang T1, sinh năm: 1940 và đương sự Trần Thị T, sinh năm: 1940 có sinh sống như vợ chồng tại địa chỉ: số 125 Mai Thanh Thế, Khóm 3, Phường 9, thị xã nay là thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng giai đoạn từ năm 1975 đến năm 1980. Từ năm 1980 cho đến nay thì đương sự Lương Quang T1 đã không còn sinh sống tại địa chỉ nêu trên đi đâu, làm gì không rõ”.

[3.3]. Quá trình giải quyết đơn yêu cầu của cụ Trần Thị T, Tòa án đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 39/2022/QĐ-TA ngày 13/01/2022 và cụ Trần Thị T đã thông báo tìm kiếm thông tin cụ Lương Quang T1 trên Báo nhân dân trong ba số liên tiếp (từ số 24198 ngày 26/01/2022; số 24199 ngày 27/01/2022 đến số 24200 ngày 28/01/2022); đăng trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng, Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng; phát sóng trên Đài truyền hình của trung ương (VTV9 - Trung tâm Truyền hình Việt Nam Khu vực Nam Bộ) ba lần trong 03 ngày liên tiếp (từ ngày 20/01/2022 đến ngày 22/01/2022); phát sóng trên Đài phát thanh truyền hình Sóc Trăng ba lần trong 03 ngày liên tiếp (từ ngày 23/01/2022 đến ngày 25/01/2022) nhưng đến nay vẫn không có thông tin gì về cụ T1.

[3.4] Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015 thì: “1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:

[3.5]. Như vậy, từ ngày 01/01/1981 cho đến nay đã hơn 05 năm liền và không có tin tức xác thực là cụ Lương Quang T1 còn sống, cũng như đã hết thời hạn 04 tháng, kể từ ngày đăng phát, thông báo lần đầu tiên về tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo Quyết định số: 39/2022/QĐ-TA ngày 13/01/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng nhưng vẫn không có thông tin gì về cụ Lương Quang T1. Do đó, cụ Trần Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố cụ Lương Quang T1, sinh năm 1940; Nơi cư trú cuối cùng đường M, khóm D, phường K, thị xã nay là thành phố S, tỉnh Sóc Trăng đã chết là có căn cứ chấp nhận.

[4]. Về xác định ngày chết của cụ Lương Quang T1, thì thấy: Như đã phân tích trên, thời điểm biết được tin tức cuối cùng của cụ Lương Quang T1 là ngày 01/01/1981. Theo quy định tại khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015 thì “Căn cứ vào các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết”.

[5] Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người đã chết theo quy định tại Điều 72 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[6]. Như đã phân tích trên, đề nghị của Kiểm sát viên là có căn cứ được Tòa án chấp nhận.

[7]. Về chi phí tố tụng khác: Chi phí cho việc đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số tiền 5.400.000 đồng cụ Trần Thị T tự nguyện chịu toàn bộ. Cụ Trần Thị T đã nộp xong.

[8]. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Do cụ Trần Thị T là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp tiền lệ phí nên được miễn tiền lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 36 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mực thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.