Quyết định 188/2022/QĐ-PT — Tranh chấp hợp đồng đặt cọc

[1] Về tố tụng: Nguyên đơn bà Phan Thị H gửi đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo của nguyên đơn nhận thấy:

[2.1] Theo “Giấy đặt cọc” ngày 03/11/2017 giữa bà Trần Thị B và bà Phan Thị H thể hiện bà B chuyển nhượng cho bà H diện tích đất 41,3m2, thửa đất số 94, tờ bản đồ số 19, phường T, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, giá chuyển nhượng 340.000.000đồng, đặt cọc trước 100.000.000đồng. Căn cứ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất số 94, tờ bản đồ số 19, phường T, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai không thuộc quyền sử dụng của bà Trần Thị B. Do đó, bà H khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên “Giấy đặt cọc nhà” ngày 03/11/2017 giữa bà B và bà H vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự năm 2015 vì bà B chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà H nhưng không đủ điều kiện quy định tại Điều 188 Luật Đất đai năm 2013, buộc bà B hoàn trả cho bà H 100.000.000đồng.

[2.2] Ngày 30/6/2022, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn yêu cầu Tòa án áp dụng thời hiệu. Theo quy định tại khoản 3 Điều 132 Bộ luật Dân sự năm 2015, thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu không bị hạn chế nếu đó là giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của pháp luật. Do đó, cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án là không đúng quy định pháp luật nên chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, hủy Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 336/2022/QĐST-DS ngày 12 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa.

[3] Về án phí: Bà Phan Thị H là người cao tuổi và do kháng cáo được chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

[4] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai tại phiên họp: Theo “Giấy đặt cọc” ngày 03/11/2017 giữa bà Trần Thị B và bà Phan Thị H, nội dung thể hiện bà B chuyển nhượng cho bà H diện tích đất 41,3m2, thửa đất số 94, tờ bản đồ số 19, phường T, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, giá chuyển nhượng 340.000.000đồng, đặt cọc trước 100.000.000đồng. Căn cứ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất số 94, tờ bản đồ số 19, phường T, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai không thuộc quyền sử dụng của bà Trần Thị B. Do đó, việc bà B ký giấy nhận cọc để chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên cho bà H là giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự năm 2015. Ngày 30/6/2022, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn yêu cầu Tòa án áp dụng thời hiệu. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 3 Điều 132 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thuộc trường hợp không bị hạn chế về thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố giao dịch vô hiệu.