- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "ds"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Văn H.
- Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 7 – H NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 182/2026/QĐST-VDS | H Nội, ngày 11 tháng 02 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v Tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 7 – H NỘI
THnh phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà A
Thư ký phiên họp: Bà T là thư ký Toà án nhân dân khu vực 7 – H
Nội.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – H Nội tham gia phiên họp: Bà D - Kiểm sát viên.
Ngày 11 tháng 02 năm 2026, tại trụ sở Toà án nhân dân khu vực 7 – H Nội mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 263/2025/TLST-VDS ngày 03 tháng 11 năm 2025 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 05/2026/QĐST-DS ngày 30 tháng 01 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Anh Nguyễn Văn H, sinh năm 1992. Nơi thường trú: Thôn y, tHnh phố H Nội. Căn cước công dân số: x cấp ngày 10/11/2021. Có mặt
- Người bị yêu cầu: Ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1960. Nơi thường trú: Thôn y, tHnh phố H Nội. Căn cước công dân số: x cấp ngày 12/8/2022.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 10/9/2025 và bản tự khai trong quá trình giải quyết vụ việc, người yêu cầu là anh Nguyễn Văn H trình bày: Bố đẻ anh là ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1960. Địa chỉ: Thôn y, tHnh phố H Nội có vợ là bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1970 (chết năm 2011); bố mẹ anh chỉ sinh được một người con duy nhất là anh; ông bà nội anh đều đã chết. Bố anh sinh ra lớn lên khỏe mạnh đến tuổi trưởng tHnh thì ông nhập ngũ, sau khi xuất ngũ, năm 1991, ông lập gia đình nhưng cũng từ đó bố anh có biểu hiện đuổi đánh mẹ anh, hủy hoại đồ dùng sinh hoạt trong gia đình, bỏ nH đi lang thang và đuổi mẹ con anh ra khỏi nH. Khoảng năm 1998, gia đình anh đưa ông đi điều trị tại bệnh viện tâm thần H Nội tại huyện Gia Lâm, tHnh phố H Nội. Sau đó, gia đình đón ông về nH chăm sóc từ đó đến nay nhưng tình trạng không cải thiện, ông không nhận thức được người thân trong gia đình, thường đi lung tung, không tự phục vụ được sinh hoạt hằng ngày. Anh đã cho ông đi khám tại bệnh viện tâm thần H Nội, xác định ông bị bệnh tâm thần phân phân liệt. Nay, anh đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn T bị mất năng lực Hnh vi dân sự.
Tại phiên họp, anh Nguyễn Văn H giữ nguyên yêu cầu đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn T mất năng lực Hnh vi dân sự và cử anh là người giám hộ cho ông T.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – H Nội phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng dân sự của Thẩm phán, thư ký trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý vụ án cho đến phiên họp chấp Hnh theo đúng qui định của pháp luật; việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án của người yêu cầu kể từ khi thụ lý vụ án cho đến tại phiên họp chấp Hnh theo đúng qui định của pháp luật. Sau khi phân tích đánh giá chứng cứ và lời khai của đương sự tại phiên họp. Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến và đề nghị Hội đồng xét xử:
Căn cứ: Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22, Điều 53 của Bộ luật dân sự; Nghị quyết số 326/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án:
- Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Văn H.
- Tuyên bố ông Nguyễn Văn T mất năng lực Hnh vi dân sự.
- Về lệ phí: anh Nguyễn Văn H phải chịu lệ phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 7 – H Nội nhận định:
Về thẩm quyền: Anh Nguyễn Văn H yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1960, nơi cư trú: Thôn y, tHnh phố H Nội mất năng lực Hnh vi dân sự. Do đó, Tòa án nhân dân khu vực 7 – H Nội có thẩm quyền giải quyết vụ án theo quy định tại khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 5 Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện quyền của các toà án nhân dân.
Về nội dung: Căn cứ đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của anh Nguyễn Văn H và các chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện: Ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1960. Địa chỉ: Thôn y, tHnh phố H Nội sinh ra lớn lên khỏe mạnh bình thường đến tuổi trưởng tHnh thì ông nhập ngũ, sau khi xuất ngũ, năm 1991 ông T kết hôn với bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1970 (chết năm 2011), vợ chồng ông T chỉ sinh được 01 người con là anh Nguyễn Văn H, bố mẹ đẻ của ông Nguyễn Văn T đều đã chết. Từ năm 1991 đến nay, ông T có biểu hiện đuổi đánh vợ con, hủy hoại đồ dùng sinh hoạt trong gia đình, bỏ nH đi lang thang và đã được gia đình đưa đi điều trị tại bệnh viện tâm thần H Nội tại huyện Gia Lâm, tHnh phố H Nội năm 1998. Sau đó, gia đình đón ông về nH chăm sóc từ đó đến nay nhưng tình trạng không cải thiện, ông T không nhận thức được người thân trong gia đình, thường đi lung tung, không tự phục vụ được sinh hoạt hằng ngày. Các anh chị em ruột và Hng xóm sống gần nH ông T cùng trưởng thôn nơi ông T cư trú đã có đơn xác nhận ông Nguyễn Văn T có khó khăn trong nhận thức, điều khiển Hnh vi.
Theo hồ sơ bệnh án của ông Nguyễn Văn T tại bệnh viện tâm thần H Nội kết luận ông bị bệnh tâm thần phân liệt. Ông Nguyễn Văn T đang được hưởng trợ cấp xã hội tại địa phương theo diện người khuyết tật thần kinh tâm thần.
Tòa án đã trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông Nguyễn Văn T tại Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hoà. Ngày 18/01/2026, các giám định viên của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hoà đã thực hiện thăm khám, giám định pháp y tâm thần đối với ông Nguyễn Văn T. Tại Kết luận số 62/KL-VPYTW ngày 28/01/2026 của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa kết luận: Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Văn T bị bệnh tâm thần phân liệt. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F20.5, giai đoạn sa sút tâm thần. Hiện nay, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển Hnh vi.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể tự nhận thức, làm chủ được Hnh vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là mất năng lực Hnh vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.
Do đó, có đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Văn H về việc tuyên bố ông Nguyễn Văn T là người mất năng lực Hnh vi dân sự.
Về việc giám hộ cho ông Nguyễn Văn T: Bố mẹ đẻ và vợ ông Nguyễn Văn T đều đã chết, ông T chỉ có một người con là anh Nguyễn Văn H nên anh H là người giám hộ đương nhiên của ông T theo quy định tại Điều 53 Bộ luật dân sự.
Về lệ phí: anh Nguyễn Văn H phải chịu lệ phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
Về quyền kháng cáo: Anh Nguyễn Văn H có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Vì những lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ: Khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
Căn cứ: Điều 22, Điều 53 Bộ luật dân sự;
Căn cứ: Điều 37 Nghị quyết số 326/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án
Căn cứ Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện quyền của các toà án nhân dân:
1. Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Văn H.
Tuyên bố ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1960. Nơi thường trú: Thôn Yêm, xã Sóc Sơn, tHnh phố H Nội. Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 12/8/2022 là người mất năng lực Hnh vi dân sự.
Về việc giám hộ cho ông Nguyễn Văn T: Anh Nguyễn Văn H, sinh năm 1992; Nơi thường trú: Thôn Yêm, xã Sóc Sơn, tHnh phố H Nội; Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 10/11/2021 là người giám hộ cho ông Nguyễn Văn T. Anh H thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:
Anh Nguyễn Văn H phải chịu 300.000 đồng lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự, được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí anh đã nộp theo biên lai số x ngày 28/10/2025 của Thi Hnh án dân sự tHnh phố H Nội. Anh H đã nộp đủ tiền lệ phí sơ thẩm.
3. Quyền kháng cáo: Anh H có quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
| Nơi nhận: - TAND tHnh phố H Nội; - VKSND khu vực 7 - HN; - THADS tHnh phố H Nội; - Người yêu cầu; - Lưu: Hồ sơ việc dân sự. | A |