Quyết định 18/2026/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - VĨNH LONG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Võ Thị Hồng Điệp

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Cao Thế Hiển – Thu ký tòa án

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 – Vĩnh Long tham gia phiên họp:

Bà Diệp Thị Thu T - Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 8 năm 2026 , tại Tòa án nhân dân khu vực 1 – Vĩnh Long mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số : 608/2026/TLST- VDS ngày 02 tháng 7 năm 2026 về việc “ Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 452/2026/QĐST-VDS ngày 31 tháng 7 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: bà Võ Thị M, sinh năm 1967

Địa chỉ: số A, tổ G, ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long.

Người liên quan đến việc yêu cầu: Ông Trần Hoàng V, sinh năm 1962

Địa chỉ: số A, tổ G, ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Để thuận tiện trong việc giao dịch dân sự của gia đình, hiện nay ông V đã bị mất nhận thức và không làm chủ được hành và do bà M trực tiếp chăm sóc lo ăn uống nuôi dưỡng. Nay bà Võ Thị M yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Hoàng V bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, bà M yêu cầu cho bà là người giám hộ cho ông V, ngoài ra không yêu cầu gì khác.

Tại phiên họp, bà Võ Thị M thay đổi yêu cầu việc dân sự, yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Hoàng V bị mất năng lực hành vi dân sự, bà M rút lại không yêu cầu Tòa án công nhận bà là người giám hộ cho ông V.

Tại phiên họp, Đại diện Việc kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Vĩnh Long phát biểu và đề nghị như sau:

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tham gia tố tụng thực hiên đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự .

Áp dụng các Điều 27, 35, 39, 244, 378 Bộ luật tố tụng dân sự (sửa đổi bổ sung năm 2025); khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự.

Áp dụng khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của UBTV Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Đình chỉ đối với việc bà Võ Thị M yêu cầu bà làm là người giám hộ đương nhiên cho ông Trần Hoàng V.

Chấp nhận một phần yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Võ Thị M,

Tuyên bố ông Trần Hoàng V, sinh năm 1962, ngụ tại số A, tổ G, ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long là người mất năng lực hành vi dân sự.

Về lệ phí: Bà Võ Thị M phải chịu 300.000đ lệ phí giải quyết yêu cầu việc dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Vĩnh Long nhận định:

[1] Về tố tụng:

[1.1] Yêu cầu về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” là loại viêc dận sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy đinh tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật tố tụng dân sự và Điều 378 Bộ luật dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự có địa chỉ ở ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Vĩnh Long được quy định tại Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự. Sửa đổi bổ sung năm 2025 [2] Về nội dung: [2.1] Tại phiên họp bà Võ Thị M trình bày: Ông Trần Hoàng V đã bị mất trí nhớ từ rất lâu, đi đứng không được, nằm một chỗ, nói chuyện lẫn lộn, quên nhiều, đôi lúc không nhận ra người thân, cần nhờ người khác giúp đỡ, không còn khả năng tự làm chủ hành vi của mình. [2.2] Theo khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015 quy định “ Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. [2.3] Căn cứ kết luận Giám định pháp y tâm thần của T1 số: 383/2026/KLGĐ ngày 28/7/2026 của trung tâm P, đối với ông Trần Hoàng V, sinh năm 1962. Địa chỉ: số A, tổ G, ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long. Kết luận như sau: Về y học: Căn cứ tiêu chuẩn chẩn đoán của tổ chức y tế thế giới về các rối loạn tâm thần và hành vi hiện hành (ICD- 10). Căn cứ Thông tư số: 80/2026/TT-BYT ngày 24/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Y ban hành hướng dẫn về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền của Bộ Y, các giám định viên tham gia giám định xác định đối tượng giám định: Họ và tên Trần Hoàng V. Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Mất trí Alzheimer (F00- ICD10), mức độ trung bình. Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Căn cứ Bộ luật dân sự năm 2015, căn cứ quyết định của Bộ trưởng Bộ Y ban hành tài liệu hướng dẫn chẩn đoán, kết luận giám định pháp y tâm thần, căn cứ vào khả năng nhận thức vầ điều khiển hành vi của đối tượng giám định tại thời điểm giám định, các giám định viên tham gia giám định thảo luận và xác định đối tượng giám định có tình trạng nhận thức, điều khiển hành vi như sau: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi do mất trí mức độ trung bình. Vì vậy, bà Võ Thị M yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Hoàng V mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận. [2.4] Bà Võ Thị M yêu cầu Tòa án chỉ định bà là người giám hộ cho ông V, tại phiên họp hôm nay bà M xin rút lại, không yêu cầu bà là người giám hộ đương nhiên cho ông Trần Hoàng V, nên đình chỉ đối với yêu cầu bà là người giám hộ cho ông V. [2.5] Xét Ý kiến Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Vĩnh Long chấp nhận một phần yêu cầu của bà M. Tuyên bố ông V bị mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ chấp nhận

[3] Về lệ phí: Bà Võ Thị M phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 27, 35, 39 , 244, 369, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

Căn cứ khoản 1, Điều 22 Bộ luật dân sự.

Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326/2016 /UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban T2 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Tuyên bố ông Trần Hoàng V, sinh năm 1962. Địa chỉ: số A, tổ G, ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long là người bị mất năng lực hành vi dân sự.

2. Đình chỉ một phần yêu cầu giải quyết việc dận sự về việc bà Võ Thị M yêu cầu Tòa án chỉ định bà làm người giám hộ cho ông Trần Hoàng V.

3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Võ Thị M phải nộp 300.000đ lệ phí giải quyết việc dân sự. Được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 0011740 ngày 15/6/2026 của cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long, bà M đã nộp đủ tiền lệ phí.

4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

5. Quyết định có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

6. Trường hợp quyết định này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người phải thi hành án dân sự, người được thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 8, Điều 36, thời hiệu thi hành án thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật thi hành án dân sự 2025./.

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP