- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "bà Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Anh T là người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Nguyễn Thị H.
- Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 161 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN Q. HẢI CHÂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 18/2024/QĐST-DS | Hải Châu, ngày 17 tháng 7 năm 2024 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức,
làm chủ hành vi
TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN HẢI CHÂU - TP. ĐÀ NẴNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Phạm Khắc Tường
Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Anh Đào - Thư ký Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Hải Châu tham gia phiên họp: Bà Hà Thị Thu Hiếu - Kiểm sát viên.
Ngày 17 tháng 7 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Hải Châu mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 15/2024/TLST-DS ngày 16 tháng 5 năm 2024 theo Quyết định mở phiên họp số: 05/2024/QĐST-DS ngày 05 tháng 7 năm 2024.
* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H – sinh năm 1960; Địa chỉ: K L, phường B, quận H, thành phố Đà Nẵng.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 15.5.2024 và lời khai trong quá trình tố tụng, người yêu cầu là bà Nguyễn Thị H trình bày:
Bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Văn M là cha mẹ ruột của Nguyễn Anh T, ông Nguyễn Văn M chết năm 2018. Từ khi sinh ra ông Nguyễn Anh T phát triển không bình thường về thể trạng và tâm thần, bà H là người trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc T từ nhỏ đến nay. Năm 2016 T được UBND phường B cấp Giấy xác nhận khuyết tật với dạng khuyết tật thần kinh tâm thần mức độ nặng. Vì vậy, bà Nguyễn Thị H đề nghị Tòa án giải quyết tuyên bố ông Nguyễn Anh T là người mất năng lực hành vi dân sự. Tuy nhiên, tại Kết luận giám định pháp y Tâm thần theo trưng cầu số: 1125/KLGĐ ngày 01.7.2024 của Trung tâm P - Bộ Y, kết luận về ông Nguyễn Anh T ở thời điểm hiện tại như sau:
- Về y học: Tâm thần phân liệt thể Paranoid, tiến triển từng giai đoạn có thuyên giảm (F20.03).
- Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Vì vậy bà Nguyễn Thị H đề nghị Tòa án giải quyết tuyên bố ông Nguyễn Anh T khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi trên cơ sở tình trạng hiện có của ông Nguyễn Anh T theo kết luận giám định. Đồng thời, bà Nguyễn Thị H là mẹ ruột của ông Nguyễn Anh T nên đề nghị Tòa án chỉ định bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông Nguyễn Anh T theo quy định của pháp luật.
Tại phiên họp:
Người yêu cầu bà Nguyễn Thị H giữ nguyên yêu cầu giải quyết việc dân sự và đề nghị Tòa án giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Hải Châu phát biểu ý kiến:
Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết và tại phiên họp giải quyết việc dân sự, Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Các đương sự đã được đảm bảo các quyền và thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về nội dung: Đề nghị Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng căn cứ Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 376, 377 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị H, tuyên bố ông Nguyễn Anh T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông Nguyễn Anh T theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra phiên họp; ý kiến các đương sự và đại diện Viện kiểm sát nhân dân tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận Hải Châu nhận định:
Về tố tụng:
[1.1] Về quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết: Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Nguyễn Thị H là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Người bị yêu cầu tuyên bố có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là ông Nguyễn Anh T cư trú tại quận H, thành phố Đà Nẵng. Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
[1.2] Về việc tham gia phiên họp dân sự: Việc dân sự thuộc trường hợp Viện kiểm sát tham gia phiên họp theo khoản 2 Điều 21 và khoản 1 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Về nội dung yêu cầu:
Về khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của ông Nguyễn Anh T:
Ông Nguyễn Anh T có quá trình sinh đẻ, phát triển về thể chất và tâm thần bình thường, năm 2015 ông T bắt đầu xuất hiện các biểu hiện bất thường như: đêm không ngủ, ít nói, ít tiếp xúc với mọi người xung quanh, hay ngồi nói lẩm bẩm một mình, ăn uống thất thường, không chú ý vệ sinh cá nhân, nghe tiếng nói bên tai khen chê mình, sợ có người theo dõi bản thân và nhiều lần bỏ nhà đi lang thang, gia đình phải tìm về. Từ năm 2016 ông T từng khám và điều trị nội trú nhiều lần tại Bệnh viện T1. Tại Kết luận giám định pháp y Tâm thần theo trưng cầu số: 1125/KLGĐ ngày 01.7.2024 của Trung tâm P - Bộ Y, kết luận ở thời điểm hiện tại: Ông Nguyễn Anh T tâm thần phân liệt thể Paranoid, tiến triển từng giai đoạn có thuyên giảm (F20.03); Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Kết luận giám định nói trên được thực hiện theo Quyết định trưng cầu giám định số: 02/2024/QĐ-TCGĐ ngày 27.5.2024 của Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Trình tự, thủ tục giám định đã được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật nên kết luận giám định là chứng cứ để giải quyết việc dân sự. Căn cứ vào Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, bà Nguyễn Thị H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Anh T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có cơ sở, phù hợp với Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015 cần được chấp nhận.
Về người giám hộ: Ông Nguyễn Anh T có mẹ ruột là bà Nguyễn Thị H, cha ruột là ông Nguyễn Văn M (chết năm 2018). Theo quy định tại Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì cha, mẹ là người giám hộ đương nhiên của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn M chết năm 2018. Xét thấy, bà Nguyễn Thị H có đủ điều kiện làm người giám hộ theo quy định tại Điều 49 Bộ luật Dân sự năm 2015. Do đó, chỉ định bà Nguyễn Thị H là người giám hộ đương nhiên cho ông Nguyễn Anh T. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 57, 58 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Về chi phí giám định: Chi phí giám định năng lực hành vi dân sự đối với ông Nguyễn Anh T, người yêu cầu là bà Nguyễn Thị H chịu và đã nộp để thực hiện xong thủ tục giám định theo quy định của pháp luật nên không đề cập giải quyết.
Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị H là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp lệ phí. Xét đơn yêu cầu miễn lệ phí giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị H phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 4; khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Căn cứ Điều 16 của Nghị quyết này, chấp nhận cho bà Nguyễn Thị H được miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự.
Xét ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Hải Châu, đề nghị Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị H, tuyên bố ông Nguyễn Anh T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông Nguyễn Anh T là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật cần được chấp nhận.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149, 161, 361, 367, 371, 372, 376 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ các Điều 23, 48, 49, 53, 57 và 58 Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Căn cứ khoản 1 Điều 4; khoản 2 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.
Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Nguyễn Thị H.
1. Tuyên bố ông Nguyễn Anh T (sinh ngày 24.01.1987); địa chỉ: K L, phường B, quận H, thành phố Đà Nẵng; Số CMND: xxxxxxxxx do Công an thành phố Đ cấp ngày 01.8.2017 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Chỉ định bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông Nguyễn Anh T. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 57 và 58 Bộ luật Dân sự năm 2015.
2. Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị H được miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Viện kiểm sát nhân dân quận Hải Châu có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - VKSND quận Hải Châu; - Chi cục THADS quận Hải Châu; - Các đương sự; - Lưu: Hồ sơ vụ việc dân sự. | THẨM PHÁN (Đã ký) Phạm Khắc Tường |