Quyết định 178/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện Kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận B nhận định:

* Về tố tụng:

Chị Nguyễn Thị Trà H làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết: “Tuyên bố một người hạn chế năng lực hành vi dân sự” đối với ông Nguyễn T, sinh năm 1936; HKTT và nơi ở: Phòng 306 nhà 222C phố Đ, phường L, quận B, thành phố H. Tòa án nhân dân quận B thụ lý việc dân sự là đúng theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Ngày 15/7/2022, người yêu cầu có đơn sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi Dân sự” đối với ông Nguyễn T là đúng quy định của pháp luật.

* Về nội dung:

Căn cứ vào đơn khởi kiện và các tài liệu chứng cứ nộp theo đơn khởi kiện cùng các bản tự khai và lời khai tại Tòa án của người yêu cầu giải quyết việc Dân sự là chị Nguyễn Thị Trà H thì bố, mẹ đẻ chị ông Nguyễn T và bà Trần Thị Tuyết N có với nhau 02 người con chung là:

1/ Anh Nguyễn Triều S - sinh năm 1966 ; HKTT và nơi ở: Phòng 306 nhà 222C phố Đ, phường L, quận B, thành phố H. (Anh S đã chết ngày 07/01/2022- theo giấy trích lục khai tử số 12/2022/TTKT-BS ngày 19/01/20022). Anh S không có vợ con.

2/ Chị Nguyễn Thị Trà H, sinh năm 1969; HKTT và nơi ở: Phòng 306 nhà 222C phố Đ, phường L, quận B, thành phố H.

Ngoài ra ông T và bà N không ai có con riêng hay con nuôi nào khác.

- Đầu năm 2013, ông Nguyễn T bị ung thư đại tràng, giai đoạn đầu nên phải đi mổ tại bệnh viện Hữu nghị Việt X, sau khi mổ thì ông T đi lại hoạt động khó khăn, luôn phải có người hỗ trợ chăm sóc. Khoảng cuối năm 2017, ông T bị ngã phải vào nằm tại bệnh viện 354, bị khâu 5 mũi, tình trạng sức khỏe tinh thần thì vẫn bình thường, nhưng đi lại khó khăn, mọi sinh hoạt đều phải phụ thuộc vào vợ và con trai trợ giúp. Đầu tháng 01/2022, ông T bị lây covid 19 từ con trai, nên ông T cùng vợ và con trai đều phải vào điều trị covid tại Bệnh viện bệnh nhiệt đới Trung ương. Cuối tháng 01/2022, ông Nguyễn T cùng vợ được ra viện về nhà, còn con trai ông chết vào ngày 07/01/2022. Kể từ sau khi ra viện thì ông Nguyễn T không đi lại được, không tự phục vụ bản thân, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào chị Hương chăm sóc. Ông Nguyễn T tuy vẫn nhận thức được nhưng bắt đầu lúc nhớ, lúc quên, tính tình trở nên cáu kỉnh, tay chân run không cử động đi lại được.

Do ông Nguyễn T không còn minh mẫn, không thể nhận thức và làm chủ hành vi của mình, không đủ điều kiện để xác lập các giao dịch Dân sự, nên chị Nguyễn Thị Trà H đã làm đơn yêu cầu Tòa án quận B “Tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự” đối với ông Nguyễn T và công nhận chị H là người giám hộ cho ông Nguyễn T trong các giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.

Các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ được Tòa án thu thập tại địa phương nơi ông T cư trú cũng thể hiện ông Nguyễn T; sinh năm 1936; đang sinh sống tại địa chỉ: Phòng 306 nhà 222C phố Đ, phường L, quận B, thành phố H. Quá trình sinh sống tại địa phương, ông T vẫn khỏe mạnh về thể chất và tinh thần cho đến khoảng một năm trở về trước, ông Nguyễn T tuổi cao sức cao sức yếu, đi lại chậm chạp. Khoảng mấy tháng trở lại đây có biểu hiện lũ lẫn tuổi già, đôi khi có biểu hiện nóng tính vô cớ, hay quên. Hiện ông T không đi lại được, ăn nằm một chỗ, tay run không cử động được, mọi sinh hoạt đều phải có người chăm sóc.

Quá trình giải quyết vụ án, xét thấy việc trưng cầu giám định sức khỏe tâm thần đối với ông Nguyễn T là cần thiết cho việc giải quyết vụ án và trên cơ sở đơn yêu cầu của người yêu cầu, ngày 29 tháng 3 năm 2022, Tòa án nhân dân Quận B đã ra quyết định trưng cầu giám định số 120/2022/QĐ-TCGĐ, trưng cầu Viện pháp y tâm thần Trung ương giám định sức khỏe tâm thần đối với ông Nguyễn T.

Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu giám định số: 112/KLGĐ ngày 08 tháng 6 năm 2022 của Viện pháp y tâm thần Trung ương, đã kết luận: “Tại thời điểm giám định, ông Nguyễn T bị bệnh mất trí trong bệnh Alzheimer. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F00. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Trên cơ sở kết luận giám định của Viện Pháp y tâm thần Trung ương, người yêu cầu đã làm đơn sửa đổi nội dung yêu cầu khởi kiện ban đầu từ yêu cầu “Tuyên bố một người hạn chế năng lực hành vi dân sự” thành yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với ông Nguyễn T là có căn cứ và đúng theo quy định của pháp luật.

Xét yêu cầu của người yêu cầu: Chị Nguyễn Thị Trà H phù hợp với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ và kết quả biên bản giám định tâm thần của Viện giám định pháp y tâm thần Trung Ương đã được Tòa án trưng cầu là đúng, cho thấy ông Nguyễn T là người mất năng lực hành vi dân sự, cần có người giám hộ theo quy định tại Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ cho thấy: Vợ của ông Nguyễn T là bà Trần Thị Tuyết N cũng đang được Tòa án nhân dân quận B giải quyết việc chị Nguyễn Thị Trà H yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” và cũng đã có kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu giám định số: 114/KLGĐ ngày 08/6/2022 , kết luận: Bà Trần Thị Tuyết N là đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, do vậy bà N không có đủ điều kiện làm giám hộ đương nhiên cho ông Nguyễn T.

Tại khoản 2 Điều 53 Bộ luật Tố Tụng Dân sự quy định:

“Trường hợp cha, mẹ đều mất năng lực hành vi Dân sự hoặc một người mất mất năng lực hành vi Dân sự, còn người kia không đủ điều kiện làm giám hộ thì người con cả làm giám hộ, nếu người con cả không đủ điều kiện làm giám hộ thì người con tiếp theo có đủ điều kiện làm giám hộ là người giám hộ”.

Ông Nguyễn T và bà Trần Thị Tuyết N có với nhau 02 người con chung là: Anh Nguyễn Triều S - sinh năm 1966 và chị Nguyễn Thị Trà H, sinh năm 1969. Anh S đã chết vào ngày 07/01/2022 (theo giấy trích lục khai tử số 12/2022/TTKT-BS ngày 19/01/2022), như vậy chị Nguyễn Thị Trà H sẽ là người giám hộ đương nhiên của ông Nguyễn T. Hiện nay ông Nguyễn T đang ở cùng chị H, mọi sinh hoạt của ông đều do chị H quán xuyến, chăm lo. Bản thân chị H vẫn khỏe mạnh, tinh thần minh mẫn, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và có đủ khả năng và điều kiện để chăm sóc và giám hộ cho ông Nguyễn T theo quy định tại các Điều 46; điểm c khoản 1 Điều 47; Điều 48; Điều 49; Điều 53 Bộ luật dân sự năm 2015.

Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 57, Điều 58 Bộ luật Dân sự năm 2015.

- Về Lệ phí giải quyết việc Dân sự: Chị Nguyễn Thị Trà H phải chịu phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

- Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc Dân sự, Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định; Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định theo quy định tại Điều 371; Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ vào kết luận giám định sức khỏe tâm thần số: 112/KLGĐ ngày 08 tháng 6 năm 2022 của Viện pháp y tâm thần Trung ương.

- Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ

- Lời phát biểu của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật.

- Căn cứ biên bản phiên họp giải quyết việc dân sự ngày 28 tháng 7 năm 2022.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 370; Điều 371; Điều 372; Điều 376; Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ Điều 22; Điều 46; điểm c khoản 1 Điều 47; Điều 48, Điều 49, Điều 53, khoản 1 Điều 57, Điều 58 Bộ luật dân sự năm 2015.

- Áp dụng Luật phí và lệ phí số: 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của chị Nguyễn Thị Trà H đối với ông Nguyễn T.

2. Tuyên bố ông Nguyễn T, sinh năm 1936; HKTT và nơi ở: Phòng 306 nhà 222C phố Đ, phường L, quận B, thành phố H là: “Người mất năng lực hành vi dân sự”.

3. Chị Nguyễn Thị Trà H, sinh năm 1969; HKTT và nơi ở: Phòng 306 nhà 222C phố Đ, phường L, quận B, thành phố H, là người giám hộ đương nhiên cho ông Nguyễn T. Chị Nguyễn Thị Trà H có quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 57, Điều 58 Bộ luật Dân sự năm 2015, kể từ ngày 28 tháng 7 năm 2022 cho đến khi có sự thay đổi khác của pháp luật.

4. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Chị Nguyễn Thị Trà H phải chịu phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự, được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự đã nộp theo biên lai số 0068028 ngày 21 tháng 3 năm 2022 tại Chi cục thi hành án dân sự quận B, thành phố H.

5. Người yêu cầu giải quyết việc Dân sự, Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định; Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định theo quy định tại Điều 371; Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP