Quyết định 166/2026/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc: Tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 5 - HÀ NỘI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Khắc Hải.

Thư ký phiên họp: Ông Lưu Tuấn Minh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Hà Nội tham gia phiên họp: Cao Đức Lộc - Kiểm sát viên.

Ngày 20 tháng 4 năm 2026 tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hà Nội mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 74/2026/TLST- VDS ngày 05 tháng 02 năm 2026, về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 10/2026/QĐST - VDS ngày 03 tháng 4 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1970. (Có mặt tại phiên họp)

Địa chỉ: Tổ dân phố B, xã G, thành phố Hà Nội.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Ông Hoàng Văn T, sinh năm 1966. (Vắng mặt).

- Chị Nguyễn Thanh T1, sinh năm 2022. (Vắng mặt).

- Cụ Nguyễn Thị L, sinh năm 1930. (Vắng mặt).

Cùng địa chỉ: Tổ dân phố B, xã G, thành phố Hà Nội.

- Chị Hoàng Thanh H1, sinh năm 1993. (Vắng mặt).

Địa chỉ: Số 54 đường N, tổ 7, phường L, thành phố Hà Nội.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và các bản khai tiếp theo bà Nguyễn Thị H trình bày:

Về quan hệ gia đình: Bà là vợ của ông Hoàng Văn T, sinh năm 1966, có hộ khẩu và địa chỉ tại: Tổ dân phố B, xã G, thành phố Hà Nội theo giấy chứng nhận kết hôn số 13, quyển 01/2010 đăng ký ngày 08/02/2010 tại UBND thị Trấn T, huyện G, thành phố Hà Nội cũ. Ông bà sinh được hai con là chị Hoàng Thanh H1, sinh năm 1993 và Nguyễn Thanh T1, sinh năm 2002.

Ngày 08/10/2019 ông T bị tai nạn giao thông và bị tổn hại 100% sức khỏe theo Kết luận giám định số 1127/GĐTT-TTPY ngày 16/12/2019 của Trung tâm pháp y- Sở Y tế Hà Nội. Nội dung kết luận đã xác định ông T bị chấn thương sọ não, chảy máu dưới màng cứng, dập não vùng thái dương phải, hiện sống thực vật. Kể từ thời điểm bị tai nạn, ông T liệt tứ chi nằm một chỗ, đại tiểu tiện không tự chủ, tuy vẫn sống nhưng không có nhận thức và phản ứng với môi trường xung quanh. Toàn bộ mọi việc sinh hoạt đều phải có người phục vụ, trực tiếp là bà H và các con.

Đến ngày 26/5/2020 ông T được UBND thị trấn T cấp giấy xác nhận khuyết tật số 160, trong giấy này đã xác định mức độ khuyết tật đặc biệt nặng. Tiếp đó đến ngày 05/11/2020 UBND huyện G - TP Hà Nội đã có Quyết định về việc trợ cấp xã hội số 8804/QD-UBND cho ông Hoàng Văn T với mức hệ số 2.0 dành cho người khuyết tật đặc biệt nặng.

Việc ông Hoàng Văn T mất hết khả năng nhận thức và điều khiển hành vi dẫn đến nhiều khó khăn vướng mắc trong các giao dịch dân sự của gia đình nên bà làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hoàng Văn T mất năng lực hành vi dân sự và theo sự thống nhất của gia đình đề nghị cử bà làm người giám hộ cho ông T, cử chị Hoàng Thanh H1 là con đẻ của bà H và ông T là người giám sát giám hộ.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Hoàng Thanh H1 và Nguyễn Thanh T1, cụ Nguyễn Thị L thống nhất quan điểm: Nhất trí với toàn bộ các ý kiến, yêu cầu mà bà Nguyễn Thị H đã trình bày về tình hình sức khỏe thể chất và sức khỏe tâm thần của ông Hoàng Văn T cũng như thống nhất đồng ý đối với yêu cầu của bà Nguyễn Thị H về việc tuyên bố ông Hoàng Văn T mất năng lực hành vi dân sự và cử giám hộ là bà Nguyễn Thị H cũng như cử giám sát việc giám hộ. Không ai có ý kiến gì đối với bản kết luận giám định sức khoẻ tâm thần của ông Hoàng Văn T cũng như không có ý kiến, yêu cầu gì khác.

Tại phiên họp, bà H xác định sau khi Toà án thụ lý yêu cầu, bà đề nghị và Tòa án đã có quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông Hoàng Văn T. Viện pháp y tâm thần Trung ương đã có kết luận ông T bị bệnh Mất trí sau chấn thương sọ não. Theo bảng Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F02.8; Mất trí mức độ nặng; Mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do vậy, bà giữ nguyên yêu cầu đề nghị Toà án tuyên bố ông T mất năng lực hành vi dân sự và cử bà làm người giám hộ cho ông T, cử chị H1 con ông bà là người giám sát giám hộ để thuận tiện cho gia đình ông trong việc thực hiện các thủ tục liên quan đến các giao dịch dân sự của gia đình.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5- Hà Nội sau khi đánh giá chứng cứ, tài liệu do các đương sự xuất trình. Đề nghị Tòa án chấp nhận Đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị H về việc tuyên bố ông Hoàng Văn T mất năng lực hành vi dân sự, ghi nhận sự thỏa thuận của các đương sự về việc cử bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông T và chị Hoàng Thanh H1 là người giám sát việc giám hộ.

Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 – Hà Nội là có căn cứ và phù hợp với nhận định của Tòa án.

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được kiểm tra tại phiên họp; Căn cứ vào trình bày của đương sự tại phiên họp trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hà Nội nhận định:

[1] Về tình trạng của ông Hoàng Văn T: Trước khi bị tai nạn giao thông ông Hoàng Văn T có sức khỏe bình thường, đã kết hôn với bà Nguyễn Thị H vào năm 2010 và sinh ra hai người con. Ngày 08/10/2019 ông T bị tai nạn giao thông và bị tổn hại 100% sức khỏe theo Kết luận giám định số 1127/GĐTT-TTPY ngày 16/12/2019 của Trung tâm pháp y- Sở Y tế Hà Nội. Nội dung kết luận đã xác định ông T bị chấn thương sọ não, chảy máu dưới màng cứng, dập não vùng thái dương phải, hiện sống thực vật. Đến ngày 26/5/2020 ông T được UBND thị trấn T cấp giấy xác nhận khuyết tật số 160, trong giấy này đã xác định mức độ khuyết tật đặc biệt nặng. Đến ngày 05/11/2020 UBND huyện G - TP Hà Nội đã có Quyết định về việc trợ cấp xã hội số 8804/QĐ-UBND cho ông Hoàng Văn T với mức hệ số 2.0 đối với người khuyết tật đặc biệt nặng. Kể từ thời điểm bị tai nạn, ông T liệt tứ chi nằm một chỗ, đại tiểu tiện không tự chủ, không có nhận thức và phản ứng với môi trường xung quanh. Toàn bộ mọi việc sinh hoạt đều phải có người phục vụ.

Do có vướng mắc trong các giao dịch dân sự liên quan đến ông T bà H đã yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hoàng Văn T mất năng lực hành vi dân sự.

Theo yêu cầu của bà H, ngày 23/3/2026, Tòa án đã có Quyết định trưng cầu giám định số 12/2026/QĐ – TCGĐ, yêu cầu Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa giám định pháp y tâm thần tại chỗ đối với ông Hoàng Văn T. Ngày 30/3/2026, Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa đã có Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 189/KL-VPYTW đối với ông Hoàng Văn T và kết luận: Tại thời điểm giám định đối tượng Hoàng Văn T bị bệnh: Mất trí sau chấn thương sọ não. Theo bảng Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F02.8. Mất trí mức độ nặng. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Do vậy, có đủ căn cứ để xác định ông Hoàng Văn T mất khă năng nhận thức và điều khiển hành vi. Yêu cầu tuyên bố ông Hoàng Văn T mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị H là có căn cứ, phù hợp với Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được chấp nhận.

[2] Về yêu cầu cử người giám hộ đối với ông Hoàng Văn T của bà Nguyễn Thị H: Bà H chung sống thực tế với ông T từ trước và đăng ký kết hôn từ năm 2010 đến nay. Ông bà có hai con chung đều đã thành niên. Những người thân thích của ông T đều tự nguyện nhất trí để bà H là người giám hộ cho ông T trong trường hợp Toà án tuyên bố ông T mất năng lực hành vi dân sự. Bà H có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có tư cách đạo đức và các điều kiện cần thiết để thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ, đáp ứng đầy đủ các điều kiện của cá nhân làm người giám hộ theo quy định tại Điều 48, 49 Bộ luật Dân sự. Những người thân thích của ông T không có tranh chấp về việc cử người giám hộ cho bà mà thống nhất để bà H là người giám hộ cho ông T là phù hợp với quy định của pháp luật và đạo đức xã hội nên ghi nhận sự thoả thuận của các đương sự xác định bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông Hoàng Văn T là phù hợp với quy định tại Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015. Bà H có trách nhiệm thực hiện việc đăng ký giám hộ theo quy định của Điều 46 Bộ luật Dân sự 2015 và Luật hộ tịch, đồng thời người giám hộ phải có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật là phù hợp.

[3] Về yêu cầu cử người giám sát việc giám hộ: Những người thân thích của ông Hoàng Văn T không có tranh chấp liên quan đến việc cử người giám sát việc giám hộ và thống nhất cử chị Hoàng Thanh H, sinh năm 1993, là con gái của bà H là người giám sát giám hộ là phù hợp quy định của pháp luật. Do vậy các đương sự thực hiện việc đăng ký người giám sát giám hộ tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại Điều 51 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật hộ tịch là phù hợp.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

- Điều 22, Điều 46, Điều 47, Điều 48, Điều 49, Điều 51, Điều 53 và Điều 57 của Bộ luật Dân sự;

- Khoản 1 Điều 27, Điều 149, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án;

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị H.

Tuyên bố: Ông Hoàng Văn T, sinh năm 1966. Nơi cư trú: Tổ dân phố B, xã G, thành phố Hà Nội. Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 22/12/2021 là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Ghi nhận sự thỏa thuận của bà Nguyễn Thị H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Cử bà Nguyễn Thị H là người giám hộ của ông Hoàng Văn T. Bà Nguyễn Thị H phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật.

3. Ghi nhận sự thỏa thuận của bà Nguyễn Thị H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Cử chị Hoàng Thanh H1, sinh năm 1993; Địa chỉ: Số 57 đường N, tổ 7, phường L, thành phố Hà Nội là người giám sát việc giám hộ.

4. Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm: 300.000 đồng bà H phải chịu. Bà được trừ vào số tiền 300.000đ đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án ký hiệu BLTU/26E số 0002420 ngày 27/01/2026.

5. Người yêu cầu là bà Nguyễn Thị H có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được tống đạt quyết định hợp lệ.

6. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo quy định của pháp luật./.