Quyết định 165/2021/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

Bà Nguyễn Thị Thanh H làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị Trường N mất năng lực hành vi dân sự. Đây là yêu cầu giải quyết việc dân sự theo quy định tại Khoản 1 Điều 27 và Khoản 1 Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Do người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Trường N cư trú tại địa chỉ: 1028/3D khu phố 3, phường APĐ, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 12 theo quy định tại Điểm a, Khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Xét yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh H tuyên bố bà Nguyễn Thị Trường N mất năng lực hành vi dân sự: Bà Nguyễn Thị Thanh H là con của bà Nguyễn Thị Trường N theo bản sao Giấy khai sinh số 111 ngày 27/8/1979 của Ủy ban nhân dân xã APĐ, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh. Bà H trình bày: Vào năm 1986-1987 bà Nguyễn Thị Trường N có biểu hiện lạ về thần kinh, nhận thức lúc tỉnh, lúc mê được gia đình đưa đi chữa bệnh tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương II. Sau đó, bà N được đưa về chăm sóc, điều trị tại nhà. Tuy nhiên, mấy năm gần đây bệnh tình của bà N ngày càng diễn biến xấu đi và trầm trọng: Có biểu hiện lạ như ngồi chửi một mình, nói nhiều, lúc nhớ, lúc quên, lúc mê, lúc tỉnh, ăn uống phải có người đút ăn, không tự sinh hoạt cá nhân được mà cần phải có sự trợ giúp của người khác. Do đó, năm 2020 gia đình dẫn bà N đi khám thì được bệnh viện kết luận là bị tâm thần phân liệt thể di chứng F20.51-ICD10. Cho nên, nay bà H làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà N mất năng lực hành vi dân sự để thuận tiện làm các giấy tờ, thủ tục hành chính, dân sự là yêu cầu chính đáng và hợp pháp nên ghi nhận.

Ngày 13/4/2021 bà H làm đơn xin trưng cầu giám định năng lực hành vi dân sự của bà N. Cùng ngày, Tòa án ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 09/2021/QĐ-TCGĐ để yêu cầu Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh-Bộ Y tế giám định năng lực hành vi dân sự đối với bà Nguyễn Thị Trường N.

Tại phiên họp:

Bà Nguyễn Thị Thanh H và đại diện theo ủy quyền của bà H là ông Nguyễn Minh T vào ngày 05/5/2021 đều có làm đơn xin vắng mặt tại phiên họp nên Thẩm phán công bố đơn yêu cầu, bản tự khai của bà H, các tài liệu, chứng cứ do bà H cung cấp thể hiện nội dung như sau: Bà Nguyễn Thị Thanh H là con của bà Nguyễn Thị Trường N theo bản sao Giấy khai sinh số 111 ngày 27/8/1979 của Ủy ban nhân dân xã APĐ, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh. Vào năm 1986-1987 bà Nguyễn Thị Trường N có biểu hiện lạ về thần kinh, nhận thức lúc tỉnh, lúc mê được gia đình đưa đi chữa bệnh tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương II. Sau đó, bà N được đưa về chăm sóc, điều trị tại nhà. Tuy nhiên, mấy năm gần đây bệnh tình của bà N ngày càng diễn biến xấu đi và trầm trọng: Có biểu hiện lạ như ngồi chửi một mình, nói nhiều, lúc nhớ, lúc quên, lúc mê, lúc tỉnh, ăn uống phải có người đút ăn, không tự sinh hoạt cá nhân được mà cần phải có sự trợ giúp của người khác. Do đó, năm 2020 gia đình dẫn bà N đi khám thì được bệnh viện kết luận là bị tâm thần phân liệt thể di chứng F20.51-ICD10. Do để thuận tiện làm các giấy tờ, thủ tục hành chính, dân sự nên nay bà H làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà N là mất năng lực hành vi dân sự.

Thẩm phán công bố bản Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 521/KLGĐ ngày 20/4/2021 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh-Bộ Y tế đối với bà Nguyễn Thị Trường N: “Đương sự: Tâm thần phân liệt thể di chứng, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót tăng dần (F20.51-ICD10)…Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến: Về việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng giải quyết việc dân sự và Thư ký phiên họp: Từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán, Hội đồng ra quyết định giải quyết việc dân sự, Thẩm phán, Hội đồng giải quyết việc dân sự và Thư ký phiên họp đã chấp hành đúng quy định tại Điều 367 đến Điều 369 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Kể từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán, Hội đồng ra quyết định giải quyết việc dân sự, người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng quy định tại Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự. Về việc giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Thanh H gửi đơn yêu cầu và Tòa án nhân dân Quận 12 thụ lý việc dân sự về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” là có căn cứ và đúng với quy định tại Điều 361 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà Nguyễn Thị Trường N sinh năm 1952, địa chỉ: 1028/3D khu phố 3, phường APĐ, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều năm về trước bà N đã có biểu hiện lạ về thần kinh được gia đình nhiều lần đưa đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần nhưng bệnh tình ngày càng xấu đi và trầm trọng. Bà N không thể tự mình ăn uống, sinh hoạt…mà phải nhờ đến con cháu trong gia đình giúp đỡ, săn sóc. Bản Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 521/KLGĐ ngày 20/4/2021 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh-Bộ Y tế đối với bà Nguyễn Thị Trường N cũng đã kết luận: “Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”. Vì vậy, đề nghị Hội đồng giải quyết việc dân sự chấp nhận yêu cầu của bà H, tuyên bố bà Nguyễn Thị Trường N mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại các Điều 376, 377, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Từ những căn cứ trên, Hội đồng giải quyết việc dân sự thấy rằng bà Nguyễn Thị Trường N đã thực sự mất năng lực hành vi dân sự, không thể điều khiển hành vi, không thể nhận thức như người bình thường. Vì vậy, có căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh H và đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố bà Nguyễn Thị Trường N mất năng lực hành vi dân sự.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 371, 372, 377, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh H tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

Tuyên bố bà Nguyễn Thị Trường N, sinh năm 1952, địa chỉ: 1028/3D khu phố 3, phường APĐ, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.

Bà Nguyễn Thị Thanh H liên hệ Ủy ban nhân dân nơi bà N cư trú để làm thủ tục giám hộ theo quy định pháp luật.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Thanh H phải chịu 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng) nhưng được cấn trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2019/0105907 ngày 08 tháng 01 năm 2021. Bà H đã nộp đủ lệ phí việc dân sự sơ thẩm.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Đương sự vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

4. Trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7,7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự (được sửa đổi, bổ sung năm 2014); thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự năm 2008.