Quyết định 16/2026/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

(V/v yêu cầu tuyên bố một người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi)

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3- ĐÀ NẴNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Bà Trần Thị Kim Ánh

Thư ký phiên họp: Ông Phạm Nguyễn Viết Cường – Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đà Nẵng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đà Nẵng tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Mai Phương - Kiểm sát viên.

Ngày 21 tháng 07 năm 2026, tại trụ sở Toà án nhân dân Khu vực 3 - Đà Nẵng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 412/2026/TLST-DS ngày 20 tháng 5 năm 2026 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp số 1007/2026/QĐST-DS ngày 14 tháng 7 năm 2026.

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Duy T, sinh năm: 1964; Địa chỉ: I T, Tổ B, (nay là TDP N), phường A, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.

Người đại diện theo uỷ quyền của ông Nguyễn Duy T là: Ông Nguyễn Minh T1, sinh năm: 1961. Địa chỉ: Phường H, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị T2, sinh năm: 1969; Địa chỉ: I T, Tổ B, (nay là TDP N), phường A, thành phố Đà Nẵng. Vắng mặt.

Bà Nguyễn Thị Thu S, sinh năm: 1994 và Ông Nguyễn Duy Đ, sinh năm: 1995; Cùng địa chỉ: I T, Tổ B, (nay là TDP N), phường A, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 15/5/2026, quá trình giải quyết việc dân sự và tại phiên họp người yêu cầu ông Nguyễn Duy T và người đại diện theo uỷ quyền của ông T là ông Nguyễn Minh T1 thống nhất trình bày:

Ông Nguyễn Duy T là chồng của bà Nguyễn Thị T2, ông T và bà T2 kết hôn hợp pháp vào ngày 03/02/1992 theo Giấy chứng nhận kết hôn số 62 tại UBND xã H (Nay là UBND phường A), thành phố Đà Nẵng và cùng chung sống cho đến nay.

Bà Nguyễn Thị T2 hiện nay đã 57 tuổi, nhiều năm qua làm nghề buôn bán giá đỗ, rau củ ngoài chợ để mưu sinh và chăm lo cho gia đình. Do đặc thù công việc phải thường xuyên thức khuya, dậy sớm từ khoảng 02 giờ sáng hằng ngày, lao động nặng nhọc kéo dài cùng với áp lực kinh tế, tinh thần trong thời gian dài nên sức khỏe thể chất và tinh thần của bà T2 ngày càng suy giảm nghiêm trọng.

Trong quá trình sinh hoạt và lao động, bà T2 có biểu hiện mất ngủ kinh niên kéo dài hàng chục năm, thường xuyên tự ý mua thuốc sử dụng nhưng gia đình không kiểm soát được do mỗi người đều có công việc riêng và thời gian sinh hoạt của bà không ổn định. Gia đình phát hiện bà có nhiều biểu hiện bất thường về nhận thức, trí nhớ và khả năng làm chủ hành vi trong cuộc sống hằng ngày.

Cụ thể, bà T2 thường xuyên rơi vào tình trạng nhớ nhớ quên quên, nói trước quên sau, không tiếp nhận và hiểu được các nội dung trao đổi có tính phức tạp. Bà không còn khả năng quản lý, ghi nhớ các khoản vay mượn của bản thân, không xác định được đã vay của ai, vay bao nhiêu, mục đích vay như thế nào. Gia đình chỉ biết sự việc khi nhiều người đồng thời đến nhà yêu cầu trả nợ.

Ngoài ra, bà T2 còn có nhiều hành vi cho thấy khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi bị suy giảm rõ rệt như: Thường xuyên để nhầm lẫn đồ vật sinh hoạt, như bỏ điện thoại vào tủ lạnh, để thịt cá trên đầu giường; bật bếp gas nhưng quên tắt, hâm nóng thức ăn đến cháy khét; khi tham gia giao thông thường xuyên trong trạng thái lơ mơ, buồn ngủ, mất tập trung, tự gây va chạm hoặc lao xe lên các đống đất đá ven đường; không còn khả năng tính toán phù hợp trong sinh hoạt, nấu nướng; khi chăm sóc cháu nhỏ thường xuyên mất tập trung, quên việc đang thực hiện; có biểu hiện đi lạc đường, mất định hướng trong sinh hoạt hằng ngày.

Các biểu hiện nêu trên đã xuất hiện từ khoảng năm 2017 và ngày càng nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhận thức, làm chủ hành vi cũng như khả năng tự mình xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự của bà T2. Tình trạng này không chỉ gây nguy cơ thiệt hại về tài sản cho bản thân bà mà còn ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình và những người liên quan.

Do đó để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bà T2. Bằng đơn này, Ông Nguyễn Duy T yêu cầu Tòa án nhân Khu vực 3 - Đà Nẵng giải quyết nội dung như sau:

- Tuyên bố bà Nguyễn Thị T2 (Sinh ngày: 07/5/1969 Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày11/8/2021 tại Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội; Địa chỉ: Tổ B, phường A, (nay là T4), thành phố Đà Nẵng) khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi từ năm 2017 cho đến nay.

- Chỉ định Ông Nguyễn Duy T là người giám hộ của bà Nguyễn Thị T2 theo đúng quy định pháp luật.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Thu S và ông Nguyễn Duy Đ thống nhất trình bày:

Bà Nguyễn Thị Thu S và ông Nguyễn Duy Đ là con ruột của ông Nguyễn Duy T và bà Nguyễn Thị Tuyết . Ông Nguyễn Duy T và bà Nguyễn Thị T2 kết hôn hợp pháp vào ngày 03/02/1992 theo Giấy chứng nhận kết hôn số 62 do Ủy ban nhân dân xã H (nay là Ủy ban nhân dân phường A, thành phố Đà Nẵng) cấp và chung sống với nhau cho đến nay.

Bà Nguyễn Thị Thu S và ông Nguyễn Duy Đ xác nhận trong nhiều năm qua bà Nguyễn Thị T2 làm nghề buôn bán giá đỗ, rau củ tại chợ để chăm lo kinh tế gia đình. Do đặc thù công việc phải thường xuyên thức khuya, dậy từ khoảng 02 giờ sáng hằng ngày, lao động nặng nhọc trong thời gian dài nên sức khỏe của bà Nguyễn Thị Tuyết ngày C suy giảm.

Khoảng từ năm 2017, bà Nguyễn Thị Thu S và ông Nguyễn Duy Đ nhận thấy bà Nguyễn Thị T2 bắt đầu xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường về trí nhớ, nhận thức và khả năng làm chủ hành vi. Ban đầu bà Nguyễn Thị T2 thường xuyên nhớ nhớ quên quên, nói trước quên sau, không nhớ được những việc vừa xảy ra hoặc nội dung vừa trao đổi. Càng về sau, tình trạng này ngày càng nghiêm trọng hơn.

Trong sinh hoạt hằng ngày, bà Nguyễn Thị T2 thường xuyên để nhầm đồ dùng, có lần bỏ điện thoại vào tủ lạnh, để thực phẩm ở những vị trí không phù hợp; nhiều lần bật bếp gas hoặc hâm nóng thức ăn rồi quên tắt, làm thức ăn bị cháy khét. Khi tham gia giao thông, bà Nguyễn Thị Tuyết T3 trong trạng thái buồn ngủ, mất tập trung, có lần tự gây va chạm hoặc điều khiển xe lao lên các đống đất đá ven đường. Bà Nguyễn Thị T2 cũng không còn khả năng tính toán, sắp xếp công việc như trước, khi chăm sóc các cháu thường mất tập trung, quên việc đang làm và có những lần đi lạc, mất phương hướng.

Ngoài ra, bà Nguyễn Thị T2 không còn khả năng quản lý các khoản vay mượn của bản thân. Bà Nguyễn Thị T2 nhiều lần vay tiền nhưng không nhớ đã vay của ai, vay bao nhiêu tiền và sử dụng vào mục đích gì. Gia đình chỉ biết khi có nhiều người cùng đến nhà yêu cầu thanh toán các khoản nợ. Từ thực tế cùng sinh sống với bà Nguyễn Thị T2, bà Nguyễn Thị Thu S và ông Nguyễn Duy Đ nhận thấy bà Nguyễn Thị T2 không còn khả năng nhận thức đầy đủ cũng như làm chủ hành vi trong việc tự mình xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự và quản lý tài sản của bản thân như trước đây.

Hiện nay, ông Nguyễn Duy T là chồng của bà Nguyễn Thị T2, đồng thời là người trực tiếp chung sống, chăm sóc, quản lý sinh hoạt hằng ngày và luôn quan tâm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị Tuyết . Ông Nguyễn Duy T là người hiểu rõ nhất tình trạng sức khỏe, tâm lý cũng như những khó khăn mà bà Nguyễn Thị T2 đang gặp phải.

Vì vậy, bà Nguyễn Thị Thu S và ông Nguyễn Duy Đ hoàn toàn thống nhất với yêu cầu của ông Nguyễn Duy T đề nghị Tòa án xem xét, nếu có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật và trên cơ sở kết luận giám định thì tuyên bố bà Nguyễn Thị T2 là người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và hoàn toàn đồng ý và đề nghị Tòa án chỉ định ông Nguyễn Duy T làm người giám hộ của bà Nguyễn Thị T2 để đại diện, chăm sóc, quản lý tài sản và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị T2 theo đúng quy định của pháp luật. Đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm tại phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

Về pháp luật tố tụng: Về thành phần tham gia phiên họp đúng với thành phần tham gia giải quyết yêu cầu được ghi trong Quyết định mở phiên họp số 1007/2026/QĐST-DS ngày 14 tháng 7 năm 2026, đúng quy định của pháp luật. Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán; Thư ký và của người tham gia tố tụng đã đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và những quy định pháp luật khác.

Về nội dung vụ việc: Theo Bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 1624/KLGĐ ngày 13/7/2026 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền T thì các giám định viên tham gia giám định xác định đối tượng Nguyễn Thị T2: +Thời điểm từ năm 2017 đến tháng 12/2024: kết luận theo tiêu chuẩn y học và kết luận về năng lực hành vi dân sự: Không có đủ căn cứ để xác định. + Thời điểm từ tháng 01/2025 đến nay: Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Các rối loạn thích ứng (F43.2-ICD-10). Giai đoạn bệnh tiến triển. Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Tại đơn yêu cầu và quá trình giải quyết việc dân sự, ông Nguyễn Duy T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị T2 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi từ năm 2017 cho đến nay và chỉ định ông T là người giám hộ của bà T2. Tuy nhiên, tại phiên họp hôm nay, ông T chỉ yêu cầu Tòa án tuyên bố tại thời điểm hiện nay bà T2 người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Vì vậy, đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 3 áp dụng Điều 376, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 23 Bộ luật Dân sự chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Duy T về việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị T2 mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm hiện nay và chỉ định ông Nguyễn Duy T là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Tuyết . Ông Nguyễn Duy T là người cao tuổi nên được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.