Quyết định 153/2021/QĐ-PT — Tranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm...

[1] Tháng 5/1996 bà Lê Thị Hồng Nhung khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông Lê Văn Nở và bà Nguyễn Thị Thảo phải trả lại căn nhà số 128B Nguyễn Đình Chính, Phường 8, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh.

[2] Nguồn gốc căn nhà nêu trên là của ông Nguyễn Kiểm và bà Lê Thị Lùng. Năm 1983, ông Kiểm bán nhà cho ông Lê Văn Nở, đã được hợp thức hóa quyền sở hữu. Ngày 27/7/1994, ông Lê Văn Nở bán cho bà Lê Thị Hồng Nhung với giá 80.000.000 đồng, có lập hơp đồng mua bán và được Phòng công chứng số 1 Thành phố Hồ Chí Minh chứng nhận. Theo bà Nhung trình bày: Do ông Lê Văn Nở là người có họ hàng với ông Nguyễn Văn Giỏi nên việc giao tiền giữa ông Nở và bà Nhung không lập giấy biên nhận và sau khi bán nhà bà Nhung vẫn để ông Nở được tiếp tục ở nhờ tại căn nhà trên theo văn bản ghi ngày 27/8/1994. Năm 1995, bà Nhung đòi nhà nhưng ông Nở không trả nên bà Nhung khởi kiện đòi nhà. Tuy nhiên, ông Nở và bà Thảo không đồng ý trả nhà với lý do: Ông bà có thỏa thuận bán căn nhà 128B Nguyễn Đình Chính cho ông Nguyễn Văn Giỏi với giá 50 lượng vàng 24K, nhưng vì ông Giỏi đang cư trú ở Pháp nên ông nhờ bà Nhung đứng tên mua nhà. Ông Giỏi yêu cầu phải có hợp đồng mua bán nhà đã ký kết xong thì ông Giỏi mới thực hiện thủ tục rút tiền tại ngân hàng Pháp để trả cho ông Nở nên ông Nở đã phải ký kết hợp đồng mua bán nhà trước với bà Nhung trong khi chưa nhận được tiền của ông Giỏi. Sau khi ký hợp đồng mua bán nhà xong thì ông Giỏi không trả tiền. Ông Nở và bà Thảo có yêu cầu phản tố đòi hủy hợp đồng mua bán nhà đã ký kết với bà Nhung vào ngày 27/7/1994 đòi lại nhà và đã đóng tiền tạm nộp án phí phản tố.

[3] Ngày 15/6/1996, Tòa án nhân dân quận Phú Nhuận thụ lý vụ án số 42/NP sau đó chuyển đến Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết theo thẩm quyền. Vụ án được giải quyết nhiều lần qua nhiều cấp xét xử: sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm.

[4] Trong vụ án có ông Nguyễn Văn Giỏi là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đang ở địa chỉ: 200 Léon Blum 76300 Sotteville- lès- Rouen France nên Tòa án phải tiến hành thực hiện thủ tục ủy thác tư pháp. Tại Biên bản làm việc ngày 07/5/2019, ông Hoàng Hữu Hiệp trình bày ông Hiệp không đồng ý đóng tạm ứng chi phí ủy thác tư pháp cho ông Nguyễn Văn Giỏi đang cư trú tại Pháp vì: Ngày 12/11/2016, ông Nguyễn Văn Giỏi đã xác nhận gửi cho Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có ý kiến không liên quan đến tranh chấp nhà 128B Nguyễn Đình Chính giữa bà Lê Thị Hồng Nhung và ông Lê Văn Nở; ông đã đóng tạm ứng chi phí ủy thác tư pháp cho Tòa án và Tòa án cũng đã thực hiện việc ủy thác tư pháp cho ông Giỏi, cho Bộ Tư Pháp, cho Bộ Ngoại Giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng Hòa Pháp 01 lần vào ngày 18/9/2013.

[5] Tại Biên bản làm việc ngày 28/10/2019 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện: trong trường hợp ông Hoàng Hữu Hiệp (người đại diện theo ủy quyền của ông Lê Văn Nở và bà Nguyễn Thị Thảo) không nộp tạm ứng chi phí ủy thác tư pháp thì Tòa án sẽ giải quyết theo qui định pháp luật là không giải thích đầy đủ, không đảm bảo quyền lợi của các đương sự. Lẽ ra cần giải thích rõ nếu đương sự không nộp tạm ứng chi phí ủy thác tư pháp thì Tòa án sẽ đình chỉ giải quyết vụ án và đương sự không có quyền khởi kiện lại vụ án.

[6] Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã triệu tập nhiều lần đối với nguyên đơn bà Lê Thị Hồng Nhung, nhưng bà Nhung cố tình vắng mặt, không tham gia không hợp tác vì bà Nhung đã nhận nhà và đã bán nhà lại cho người khác. Mặt khác, phía bị đơn ông Lê Văn Nở, bà Nguyễn Thị Thảo có yêu cầu phản tố. Trong trường hợp này cầm xem xét lại tư cách các đương sự để giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

[7] Từ những phân tích trên, việc Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận định do tất cả các đương sự tham gia tố tụng và người đại diện theo ủy quyền của các đương sự trong vụ án đều không đồng ý nộp tiền chi phí ủy thác cho ông Nguyễn Văn Giỏi, nên căn cứ các Điều 151, khoản 1 Điều 152, điểm đ, khoản 1; khoản 4 Điều 217, khoản 1; khoản 3 Điều 218 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 để ra quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án, không cho đương sự có quyền khởi kiện lại là không đúng qui định của pháp luật. Do đó, Hội đồng cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của ông Hoàng Hữu Hiệp là hủy Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm số 295/2020/QĐST-DS ngày 04 tháng 3 năm 2020 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh như ý kiến đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp.

[8] Ngoài ra, trong đơn kháng cáo ông Hiệp còn khiếu nại những vấn đề liên quan đến vụ án hình sự, có dấu hiệu lừa đảo. Tuy nhiên, đây là vụ án dân sự, những nội dung tố giác tội phạm của ông Hiệp có thể gửi đến cơ quan có thẩm quyết để giải quyết theo qui định.

[9] Do yêu cầu kháng cáo được chấp nhận nên ông Hoàng Hữu Hiệp không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.