Quyết định 151/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 8, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Lương Duy Minh Chính

Thư ký phiên họp: Bà Hứa Hồng Đào – Thư ký Tòa án nhân dân Quận 8

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8 tham gia phiên họp: Bà Dương Thị Thanh Nhàn - Kiểm sát viên.

Ngày 30 tháng 5 năm 2019 , tại Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 284/2018/TLST-DS ngày 20 tháng 8 năm 2018 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 46/2019/QĐST-DS ngày 22 tháng 5 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Trần Thiện C, sinh năm 1990;

Nơi cư trú: Số 2055/21 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Trần Thị Hồng D, sinh năm 1983;

2. Ông Trần Đức T, sinh năm 1986;

Cùng nơi cư trú: Số 2055/21 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

(Các đương sự vắng mặt tại phiên họp và có đơn đề nghị giải quyết việc dân sự vắng mặt)

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Ông Trần Thiện C có cha là ông Trần Tử M, sinh năm 1958, chết năm 2009 và mẹ là bà Đinh Thị H, sinh năm 1962. Ông M và bà H có 03 người con. Cụ thể:

- Bà Trần Thị Hồng D; Sinh năm 1983;

- Ông Trần Đức T; Sinh năm 1986;

- Ông Trần Thiện C; Sinh năm 1990;

Cùng nơi cư trú: Số 2055/21 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

Bà Đinh Thị H có cha là ông Đinh Công P, sinh năm 1933, chết năm 1986 và mẹ là bà Vũ Thị E, sinh năm 1935, chết năm 1990.

Ông C khai rằng mẹ ruột là bà Đinh Thị H do di chứng tai biến mạch máu não hiện nay liệt hoàn toàn nửa người phải, không đi lại được, quên nhiều, chỉ nhớ được tên mình, không nhớ họ. Tình trạng tâm thần của bà H hiện nay không có khả năng nhận thức, làm chủ được hành vi của mình.

Nay ông C yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố bà Đinh Thị H mất năng lực hành vi dân sự để túc bổ hồ sơ tranh chấp về thừa kế.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của tòa án:

Xét đơn yêu cầu của ông Trần Thiện C xin tuyên bố bà Đinh Thị H là mẹ ruột mất năng lực hành vi dân sự, hiện nay bà H đang cư trú tại Quận C. Nên đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 8 theo quy định tại Điều 27, Điều 35 và Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục: Người yêu cầu ông Trần Thiện C và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trần Thị Hồng D, ông Trần Đức T cùng có đơn đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt nên căn cứ vào Điều 361, Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự.

[3] Về nội dung:

Bà Đinh Thị H có cha là ông Đinh Công P, sinh năm 1933, chết năm 1986 và mẹ là bà Vũ Thị E, sinh năm 1935, chết năm 1990.

Bà H kết hôn với ông Trần Tử M, sinh năm 1958, chết năm 2009 theo Giấy công nhận kết hôn số 07-P.6, quyển số 01 đăng ký ngày 17/01/1983 tại Ủy ban nhân dân Quận F, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà H và ông M có 03 người con chung. Cụ thể:

- Bà Trần Thị Hồng D; Sinh năm 1983;

- Ông Trần Đức T; Sinh năm 1986;

- Ông Trần Thiện C; Sinh năm 1990;

Ông C là con ruột của bà H khai rằng do di chứng tai biến mạch máu não nên hiện nay bà H bị liệt hoàn toàn nửa người phải, không đi lại được, quên nhiều, chỉ nớ được tên mình, không nhớ họ. Để bổ sung hồ sơ tranh chấp về thừa kế, ông C làm đơn yêu cầu tuyên bố bà Đinh Thị H mất năng lực hành vi dân sự.

Ngày 18/10/2018 Tòa án đã ra Quyết định trưng cầu giám định về năng lực hành vi của bà Đinh Thị H. Ngày 02/5/2019 Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có Kết luận Giám định Pháp y Tâm thần số 1948/2019/KLGĐTC kết luận về y học, về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của bà Đinh Thị H như sau:

+ Về y học: Đương sự bị bệnh Sa sút tâm thần trong bệnh mạch máu não (F01-ICD10).

+ Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trần Thị Hồng D và ông Trần Đức T tại các bản tự khai đều xác nhận về quan hệ nhân thân, về tình trạng hôn nhân của bà H; Tình trạng sức khỏe của bà H hiện nay không có khả năng nhận thức, điều khiển hành vi như trình bày của ông C là đúng và cùng thống nhất với yêu cầu của ông C về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đinh Thị H mất năng lực hành vi dân sự.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13:

“1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”

Do đó, yêu cầu của ông Trần Thiện C về việc tuyên bố bà Đinh Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở để được chấp nhận vì phù hợp với Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13.

[4] Về lệ phí:

Ông Trần Thiện C phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định tại Điều 149 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 36 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.