- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Tuyên bố một người là đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Lê Thị C (tên gọi khác: Lê Phương C).
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; Điều 146 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 148 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG TỈNH HẢI DƯƠNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 15/2023/QĐST-VDS | Hải Dương, ngày 09 tháng 11 năm 2023 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG, TỈNH HẢI DƯƠNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Diệu Linh
- Thư ký phiên họp: Bà Nông Thị Đào - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương tham gia phiên họp: Bà Đỗ Vân Anh - Kiểm sát viên.
Ngày 09 tháng 11 năm 2023, tại trụ sở, Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 57/2023/TLST-VDS ngày 29 tháng 5 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 54/2023/QĐST-VDS ngày 01 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị C (tên gọi khác: Lê Phương C), sinh năm 1959. Trú tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bị yêu cầu tuyên bố là đã chết: Anh Nguyễn Văn N, sinh năm 1988. Nơi cư trú cuối cùng tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương.
3. Người làm chứng: Anh Nguyễn Chung T, sinh năm 1986.
Người đại diện theo ủy quyền của anh Nguyễn Chung T: Bà Lê Thị C (tên gọi khác: Lê Phương C), sinh năm 1959.
Đều trú tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương.
(Tại phiên họp, bà C có mặt, anh N, anh T vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
Theo đơn yêu cầu, lời khai của người yêu cầu trong quá trình giải quyết việc dân sự thể hiện:
Bà C kết hôn với ông Nguyễn Văn N1 (tên gọi khác: Nguyễn Duy N1) vào ngày 25/01/1986 tại Ủy ban nhân dân phường Q, thành phố H. Sau kết hôn, vợ chồng bà có hai người con chung là anh Nguyễn Chung T - sinh ngày 13/9/1986 và anh Nguyễn Văn N - sinh ngày 01/11/1988. Vợ chồng chung sống cùng gia đình ông N1 tại số 78 P1, phường Q, thành phố H đến năm 1988, ông N1 bỏ nhà đi biệt tích. Bà và các con tiếp tục ở đây đến cuối năm 1992, bà C mua nhà đất cùng các con đến sinh sống tại số 18/133 Chương Mỹ, phường P, thành phố Hải Dương. Vào khoảng năm 2011, bà bán nhà chuyển đến sống tại nhà số 52B/75 L, phường P, thành phố H đến nay. Vào khoảng thời gian đêm ngày 08/3/2020 - sáng ngày 09/3/2020, khi anh Nguyễn Văn N làm việc ở tàu Lucky Star thuộc đội tàu của Công ty cổ phần vận tải biển Việt Nam thì bị tai nạn mất tích trên biển trong hành trình từ cảng Zhenjiang, Trung Quốc đến cảng Batangas, Philippines.
Bà C xác định anh N chưa kết hôn với ai, không có con cái, tình trạng là người độc thân, nơi cư trú cuối cùng của anh N trước khi bị tai nạn mất tích là số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương. Sau khi gia đình bà nhận được thông báo của Công ty cổ phần vận tải biển Việt N về tình trạng của anh N. Bà đã tổ chức lễ tang cho anh N cùng sự giúp đỡ của chính quyền khu dân cư số 8, phường P, thành phố H và Công ty cổ phần vận tải biển Việt Nam.
Từ thời điểm Tòa án ra Quyết định thông báo tìm kiếm thông tin của anh N cho đến nay gia đình vẫn không nhận được tin tức gì của anh N. Nay bà C giữ N1 yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Văn N đã chết theo quy định của pháp luật.
Về bố đẻ của anh N là ông Nguyễn Văn N1: Ngày 26/8/2023, ông N1 được Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương tuyên bố là đã chết theo Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 13/2023/QĐST-VDS.
Người làm chứng: Anh Nguyễn Chung T là anh trai ruột của anh N thống nhất với quan điểm của bà C và đề nghị Tòa án giải quyết yêu cầu tuyên bố anh N là đã chết.
Công ty cổ phần vận tải biển Việt Nam có văn bản số 303/VOSCO-ATHH ngày 15/6/2023 cung cấp thông tin anh Nguyễn Văn N được tuyển dụng theo Hợp đồng lao động thời hạn 36 tháng có hiệu lực từ ngày 15/01/2019 đến ngày 15/01/2022. Trong thời gian hiệu lực của hợp đồng lao động với Công ty cổ phần vận tải biển Việt Nam, anh N được điều động công tác trên các tàu biển với chức danh Thợ máy kiêm cơ khí tàu biển hay còn gọi là Thợ cả. Ngày 24/7/2019, anh N được điều động xuống công tác trên tàu Lucky Star, nhập tàu tại Kohsichang, Thái Lan ngày 26/7/2019 và công tác trên tàu đến thời điểm mất tích trên biển trong khoảng thời gian đêm ngày 08/3/2020 - sáng ngày 09/3/2020 trên hành trình từ cảng Zhenjiang, Trung Quốc đến cảng Batangas, Philippines. Sau đó, Công ty có Công văn số 152/VOSCO-NSTV ngày 11/3/2020 gửi các cơ quan Nhà nước liên quan để thông báo vụ việc của anh N, gửi Thông báo cho gia đình anh N. Tại mục 4 của Báo cáo điều tra cuối cùng về thuyền viên mất tích ngày 15/4/2020 của Công ty Pandi Claims Management INC. đã được hợp pháp hóa Lãnh sự và công chứng dịch thuật ghi nhận “Loại tai nạn: Thuyền viên mất tích. Ngày và thời gian: Không rõ (Khoảng thời gian giữa 22:30 giờ địa phương ngày 08/3/2020 và 08:20 giờ địa phương ngày 09/3/2020). Địa điểm: Không rõ (Biển Đông Hải, Trung Quốc, vị trí khoảng 29036.37N, 123000.14E đến 29056.20N, 122009.10E). Tóm tắt tai nạn: Trong khi tàu chở hàng rời LUCKY STAR đi từ Zhenjiang, Trung Quốc ngày 07/3/2020 với 1 Thuyền trưởng và 21 thuyền viên trên tàu, Thợ cả đã mất tích…”. Tại Văn bản số 541/VOSCO-NSTV ngày 02/11/2023 của Công ty cồ phần vận tải biển Việt Nam xác nhận từ thời điểm anh N bị cho là mất tích trên biển đến nay, Công ty không nhận được thêm bất cứ thông tin gì về anh N hay thông tin xác nhận việc anh N còn sống.
Kết quả xác minh tại UBND phường P, thành phố Hải Dương thể hiện: Thông qua cung cấp thông tin của trưởng khu dân cư số 8 phường P, thành phố Hải Dương xác định anh Nguyễn Văn N sinh sống cùng mẹ là bà Lê Thị C và anh trai là Nguyễn Chung T tại địa chỉ nhà 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương. Anh N gặp tai nạn mất tích trên biển từ ngày 08/3/2020 đến nay không có tin tức xác thực anh N còn sống mặc dù gia đình đã tìm kiếm, đăng tin.
Kết quả xác minh với bà Chử Thị Sen - Chi hội trưởng phụ nữ khu 8 phường P, thành phố Hải Dương thể hiện: Thời gian và quá trình sinh sống của bà C và hai con trai tại phường P, thời điểm anh N bị tai nạn mất tích trên biển cũng như nơi cư trú cuối cùng như bà C khai là đúng.
Kết quả xác minh tại Công an phường P, thành phố Hải Dương thể hiện: Qua hệ thống tàng thư nhân hộ khẩu và hệ thống sổ sách theo dõi nhân hộ khẩu lưu trữ tại Công an phường P có trường hợp công dân Nguyễn Văn N, sinh năm 1988 đăng ký hộ khẩu thường trú và nơi cư trú cuối cùng tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương. Từ khoảng tháng 3/2020 đến nay, anh N mất tích không thấy trở về, không có tin tức xác thực là còn sống.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Dương xác định Thẩm phán, Thư ký phiên họp, các đương sự đã tuân theo và chấp hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết việc dân sự. Về nội dung vụ án: Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, khoản 2 Điều 146, các Điều 361, 367, 370, 371, 372, 391 và 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điểm c khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 71, Điều 72, khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của người yêu cầu là bà Lê Thị C (tên gọi khác: Lê Phương C) tuyên bố anh Nguyễn Văn N, sinh năm 1988, nơi cư trú cuối cùng tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương là đã chết. Về lệ phí: Bà C được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương nhận định:
Về tố tụng: Bà C có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết đối với anh Nguyễn Văn N, sinh năm 1988, nơi cư trú cuối cùng tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương là đã chết. Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương thụ lý giải quyết việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” là đúng thẩm quyền, theo quy định tại khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về nội dung yêu cầu của người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Căn cứ tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ có cơ sở xác định anh Nguyễn Văn N, sinh ngày 01/11/1988 có bố mẹ đẻ là ông Nguyễn Văn N1 (tên gọi khác: Nguyễn Duy N1) và bà Lê Thị C (tên gọi khác: Lê Phương C) và nơi cư trú cuối cùng tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương. Ông N1 bị tuyên bố là đã chết và ngày chết được xác định là ngày 03/6/1993 theo Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 13/2023/QĐST-VDS ngày 26/8/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương. Anh N là Thợ cả trên tàu Lucky Star của Công ty cổ phần vận tải biển Việt Nam. Ngày 07/3/2020, tàu xếp xong hàng và rời cảng Zhenjiang, Trung Quốc, trên tàu có 22 thuyền viên bao gồm thợ cả Nguyễn Văn N. Vào khoảng thời gian từ 22 giờ 30 phút ngày 08/3/2020 (thời điểm anh N được nhìn thấy lần cuối cùng trên tàu) đến 08 giờ 20 phút ngày 09/3/2020 (thời điểm không thấy anh N trên tàu), anh N bị tai nạn mất tích trên địa phận biển Đông Hải, Trung Quốc. Sự việc trên được xác nhận tại Báo cáo điều tra cuối cùng về thuyền viên mất tích ngày 15/4/2020 của Công ty Pandi Claims Management INC. đã được hợp pháp hóa Lãnh sự và công chứng dịch thuật. Kể từ khi bị tai nạn trên biển đến nay, gia đình không có tin tức gì về anh N.
Quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết và thực hiện việc công bố thông báo theo quy định pháp luật nhưng đến nay vẫn không có tin tức xác thực anh N còn sống.
Theo điểm c khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự, Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp “Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống; trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”. Do sự kiện anh N bị tai nạn mất tích trên biển trong khoảng thời gian từ 22 giờ 30 phút ngày 08/3/2020 đến 08 giờ 20 phút ngày 09/3/2020, nên thời điểm tai nạn đó chấm dứt được xác định là ngày 09/3/2020.
Từ những chứng cứ, nhận định nêu trên có cơ sở xác định anh Nguyễn Văn N bị tai nạn mất tích trên biển đến nay không có tin tức xác thực là còn sống. Bà C yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết đối với anh Nguyễn Văn N là có căn cứ, được Tòa án chấp nhận.
Về xác định ngày chết của anh Nguyễn Văn N: Theo quy định tại khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự thì “Căn cứ vào các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết” và quy định tại khoản 2 Điều 147 Bộ luật Dân sự thì “Khi thời hạn được xác định bằng ngày,…thì ngày đầu tiên của thời hạn không được tính mà tính từ ngày tiếp theo liền kề ngày được xác định”. Như vậy, ngày chết của anh N được xác định là ngày sau 02 năm kể từ ngày bị tai nạn mất tích trên biển chấm dứt, do đó Tòa án xác định ngày chết của Nguyễn Văn N là ngày 11/3/2022.
Về chi phí cho việc thông báo tìm kiếm anh N trên các phương tiện thông tin đại chúng, bà C phải chịu theo quy định pháp luật.
Về lệ phí: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, do bà C là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, khoản 2 Điều 146, các Điều 361, 367, 370, 371, 372, 391 và 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điểm c khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 71, Điều 72, khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Lê Thị C (tên gọi khác: Lê Phương C).
Tuyên bố: Anh Nguyễn Văn N, sinh năm 1988, nơi cư trú cuối cùng tại số 52B/75 L, phường P, thành phố H, tỉnh Hải Dương là đã chết.
Ngày chết của anh Nguyễn Văn N được xác định là ngày 11 tháng 3 năm 2022.
Khi quyết định này có hiệu lực pháp luật thì quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của anh Nguyễn Văn N được giải quyết như đối với người đã chết. Tài sản của anh Nguyễn Văn N được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
2. Chi phí thông báo tìm kiếm trên các phương tiện thông tin đại chúng: Bà Lê Thị C phải chịu 6.300.000đ (đã nộp).
3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự cho bà Lê Thị C.
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự có mặt được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc ngày niêm yết quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND thành phố Hải Dương; - UBND P. P, TP Hải Dương (để ghi vào sổ hộ tịch); - Lưu hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Diệu Linh |