Quyết định 146/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đông Anh nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết vụ việc: Người yêu cầu là bà Nguyễn Thị A yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo Khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu là ông Cao Xuân B có nơi cư trú tại Xóm W, thôn X, xã Y, huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội. Do đó, thẩm quyền giải quyết vụ việc thuộc về Tòa án nhân dân huyện Đông Anh theo quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 35; Điểm a Khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về quan hệ gia đình: Ông Cao Xuân B có bố là cụ Cao Xuân Miễn và cụ Phạm Thị Cang (Đều đã chết); Có vợ là bà Nguyễn Thị A và sinh được 04 người con. Sau khi kết hôn, ông bà cùng chung sống tại Xóm W, thôn X, xã Y, huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội.

[3] Xét yêu cầu của bà A:

Về tình trạng của ông Cao Xuân B: Theo ý kiến của bà A và những người hàng xóm của gia đình bà, cung cấp của chính quyền địa phương thể hiện: Từ khi được sinh ra, ông B có thể trạng bình thường, gia đình nội ngoại hai bên trong phạm vi ba đời không có ai bị tâm thần kinh hay mất năng lực hành vi dân sự. Đến năm 2018, ông B bị tai biến, ngã gãy xương đùi bên phải nên phải nằm liệt giường từ đó cho đến nay, thời gian gần đây nặng hơn, không được minh mẫn, khả năng nhận thức và làm chủ hành vi gần như không có. Biểu hiện như sau:

- Về sinh hoạt: Những việc đơn giản, tối thiểu phục vụ cho sinh hoạt của bản thân như ăn uống, tắm, vệ sinh cụ đều không tự làm được, phải có người thân trong gia đình giúp đỡ, thực hiện.

- Không nói được rõ (Ngắn lưỡi). Khi có người nói chuyện thì lúc biết, lúc không, nói xong gần như quên luôn.

- Chân tay co cứng, không linh hoạt, mất tự chủ trong vệ sinh (tiểu, đại tiện).

Gia đình chưa lần nào đưa ông B đi điều trị bệnh tâm thần, thần kinh ở bệnh viện, cơ sở y tế nào. Ông B cũng không được hưởng tiền trợ cấp xã hội theo diện đối tượng khuyết tật ở địa phương.

Sau khi Tòa án thụ lý việc dân sự Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bà A có yêu cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông B. Sau đó Tòa án đã ra Quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông B. Tại Văn bản ghi nhận quá trình giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 149/VBGNQTGĐ và Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 149/KLGĐ cùng ngày 06/7/2022 của Viện pháp y tâm thần Trung Ương kết luận: “Tại thời điểm giám định, đối tượng Cao Xuân B bị bệnh mất trí trong bệnh Alzheimer. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F00. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Do vậy, yêu cầu tuyên bố ông Cao Xuân B mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị A là có căn cứ, phù hợp với Khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự nên được chấp nhận.

[4] Về việc giám hộ cho ông Cao Xuân B: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 53 Bộ luật dân sự, bà Nguyễn Thị A là người người giám hộ đương nhiên cho ông Cao Xuân B. Việc đăng ký giám hộ thực hiện tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về hộ tịch. Do đó, Tòa án không xem xét giải quyết theo quy định tại Khoản 3 Điều 46 Bộ luật dân sự và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

[5] Về quản lý tài sản của ông B: Đương sự không yêu cầu Tòa án giải quyết. Do đó, Tòa án không đặt ra xem xét, giải quyết.

[6] Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm: Người yêu cầu là bà Nguyễn Thị A phải chịu lệ phí theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, bà A thuộc diện được miễn lệ phí nên không phải chịu lệ phí.

[7] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh tham gia phiên họp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ:

- Điều 22; Khoản 3 Điều 46; Khoản 1 Điều 53; Điều 57; Điều 58 Bộ luật dân sự;

- Khoản 1 Điều 27; Điểm a Khoản 2 Điều 35; Điểm a Khoản 2 Điều 39; Điều 149; Điều 367; Điều 372; Điều 376; Điều 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị A.

Tuyên bố ông Cao Xuân B, sinh năm 1944. Hộ khẩu thường trú và nơi ở: Xóm W, thôn X, xã Y, huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội mất năng lực hành vi dân sự.

2. Việc đăng ký giám hộ thực hiện tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về hộ tịch. Người giám hộ được đại diện cho ông B trong việc thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông B; có nghĩa vụ chăm sóc, bảo đảm việc điều trị cho ông B.

3. Bà Nguyễn Thị A được miễn lệ phí.

4. Bà Nguyễn Thị A có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (Mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

THẨM PHÁN- CHỦ TOẠ PHIÊN HỌP