Quyết định 14/2026/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Trần Thị H - Phạm Thị Kim L"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị H: Tuyên bố Phạm Thị Kim L, sinh ngày 19/6/2002; Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 18/01/2023, nơi cấp: Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Cư trú: Ấp C, xã T, tỉnh Đồng Tháp mất năng lực hành vi dân sự.
Căn cứ chính? Điều 11 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 12 – ĐỒNG THÁP

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 14/2026/QĐST-DS

Đồng Tháp, ngày 05 tháng 8 năm 2026

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố một người một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 12 – ĐỒNG THÁP

Với thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Văn Cư.

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Bá Hồng Tân – Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp tham gia phiên họp: Ông Lê Bình Nguyên – Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 8 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 09/2026/TLST-DS ngày 23 tháng 6 năm 2026 về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 06/2026/QĐST-DS ngày 22 tháng 7 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị H, sinh năm 1970.

Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 19/02/2022, nơi cấp: Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội.

Cư trú: Ấp C, xã T, tỉnh Đồng Tháp.

- Người liên quan: Phạm Thị Kim L, sinh ngày 19/6/2002.

Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 18/01/2023, nơi cấp: Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội.

Cư trú: Ấp C, xã T, tỉnh Đồng Tháp.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 11/5/2026 và quá trình giải quyết vụ việc bà Trần Thị H trình bày: Phạm Thị Kim L, sinh ngày 19/6/2002 (là con gái của bà H) từ nhỏ đã mắc bệnh tâm thần bẩm sinh, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi rất hạn chế. Ngày 19/08/2024, Phạm Thị Kim L được Bệnh Viện Tâm Thần Đồng T xác nhận mắc bệnh Chậm phát triển tâm thần nặng, rối loạn lời nói, ngôn ngữ, không nói chuyện. Trong suốt thời gian qua bà H là mẹ ruột, đồng thời là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý mọi sinh hoạt của L.

Lý do mục đích tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với Phạm Thị Kim L, sinh năm 2002 là để cử người giám hộ đương nhiên cho L trong việc thực hiện các giao dịch dân sự.

Vì vậy, bà H yêu cầu Tòa án giải quyết: Tuyên bố Phạm Thị Kim L, sinh năm 2002. Cư trú: ấp C, xã T, tỉnh Đồng Tháp mất năng lực hành vi dân sự để có người đại diện thực hiện quyền lợi cho L.

- Ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp: Về tố tụng: Thẩm phán, thư ký phiên họp đảm bảo việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự và người yêu cầu chấp hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về nội dung giải quyết việc dân sự: Căn cứ vào kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 369/2026/KLGĐ ngày 20/7/2026 của Trung tâm P, kết luận: Hiện tại, đương sự mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.

Do đó, yêu cầu của bà H về việc yêu cầu tuyên bố Phạm Thị Kim L mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp đề nghị Tòa án áp dụng Điều 22 của Bộ luật Dân sự, chấp nhận yêu cầu của bà H.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của người yêu cầu và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp nhận định:

[1] Về tố tụng: Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Yêu cầu về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” là loại việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người yêu cầu có địa chỉ cư trú tại ấp C, xã T, tỉnh Đồng Tháp nên căn cứ điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 40 của Bộ luật tố tụng dân sự yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp.

Về yêu cầu của đương sự: Xét đơn của bà H về yêu cầu Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với Phạm Thị Kim L.

Theo kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 369/2026/KLGĐ ngày 20/7/2026 của Trung tâm P, kết luận: Hiện tại, đương sự mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi. Từ những phân tích trên, xét thấy có đủ căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà H về việc yêu cầu tuyên bố Phạm Thị Kim L mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự.

Xét đối với bà Trần Thị H có năng lực pháp luật dân sự phù hợp với việc giám hộ, có điều kiện cần thiết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám hộ, có đủ điều kiện là người giám hộ theo Điều 48, 49 và 53 của Bộ luật Dân sự. Vì vậy, cần chấp nhận đề nghị của bà H để thực hiện việc giám hộ cho Phạm Thị Kim L. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại các điều 57, 58, 59 của Bộ luật Dân sự.

Chi phí giám định: Bà Trần Thị H là người yêu cầu giám định và tự nguyện chịu chi phí giám định với tổng số tiền 5.300.000 đồng (theo phiếu thu số 35 ngày 20/7/2026 số tiền 2.200.000 đồng và hóa đơn bán hàng số 00003121 ngày 20/7/2026 số tiền 3.100.000 đồng của Trung tâm P), bà H đã nộp đủ nên không xem xét.

Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị H phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng nhưng được trừ vào tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai số: 0010642 ngày 23/6/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp, bà Trần Thị H đã nộp đủ lệ phí.

Ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Đồng Tháp là có căn cứ nên chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 40, khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 149, Điều 361, khoản 2 Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ Điều 40 của Luật Giám định tư pháp năm 2025.

Căn cứ các điều 22, 48, 49, 50, 57, 58 và 59 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Căn cứ điểm b khoản 1, điểm e khoản 2 Điều 11 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị H: Tuyên bố Phạm Thị Kim L, sinh ngày 19/6/2002; Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 18/01/2023, nơi cấp: Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Cư trú: Ấp C, xã T, tỉnh Đồng Tháp mất năng lực hành vi dân sự.

Bà Trần Thị H thực hiện việc giám hộ cho Phạm Thị Kim L. Bà Trần Thị H có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ được quy định tại các Điều 57, 58 và 59 của Bộ luật Dân sự.

Chi phí giám định: Bà Trần Thị H tự nguyện chịu chi phí giám định với tổng số tiền 5.300.000 đồng, bà H đã nộp đủ nên không đặt vấn đề xử lý.

- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị H phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng nhưng được trừ vào tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai số: 0010642 ngày 23/6/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp, bà Trần Thị H đã nộp đủ lệ phí.

- Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Người yêu cầu có mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định (ngày 05/8/2026).

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định (ngày 05/8/2026).

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 4, 6, 7 và 8 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự.