Quyết định 14/2023/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ H, TỈNH HẢI DƯƠNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán-Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Xuân Hiền.

Thư ký phiên họp: Ông Vũ Cao Nguyên.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố H, tỉnh Hải Dương tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thúy – Kiểm sát viên.

Ngày 01 tháng 9 năm 2023, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thành phố H, tỉnh Hải Dương mở phiên họp công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 88/2023/TLST-DS ngày 31 tháng 7 năm 2023 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 49/2023/QĐST-DS ngày 24 tháng 8 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1959; địa chỉ thường trú: Số nhà 65 đường N, khu 2, phường T, thành phố H, tỉnh Hải Dương (bà T có đơn đề nghị mở phiên họp vắng mặt – vắng mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Lê Thị Bích N, sinh năm 1987; địa chỉ thường trú: Số nhà 102 đường T, phường L, thành phố H, tỉnh Hải Dương.

- Người đại diện theo ủy quyền của chị Lê Thị Bích N: Bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1959; địa chỉ thường trú: Số nhà 65 đường N, khu 2, phường T, thành phố H, tỉnh Hải Dương (bà T có đơn đề nghị mở phiên họp vắng mặt – vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Bà Nguyễn Thị T và ông Lê Xuân T1 (ông T1 đã chết ngày 30/01/2021) là vợ chồng. Bà T và ông T1 sinh được 02 người con là Lê Thị Bích N, sinh ngày 13/02/1987 và Lê Xuân T2, sinh ngày 07/01/1983. Ông Lê Xuân T1 có bố là cụ Lê Văn T (đã chết năm 1993) và mẹ là cụ Nguyễn Thị T (đã chết năm 2020). Bản thân gia đình bà T cũng như ông T1 từ trước đến nay không ai mắc bệnh về tâm thần.

Anh Lê Xuân T2 có tiền sử sinh non khi thai mới khoảng 8 tháng tuổi. Do sinh non nên sức khỏe của T2 phát triển không bình thường, được khoảng 01 tháng 20 ngày thì có biểu hiện co cứng lưỡi, mắt dại rồi xuất hiện cơn co giật, sùi bọt mép mỗi khi lên cơn sốt, tần suất có khi nửa tháng, có khi hàng tháng bị một lần nhưng gia đình cũng không cho đi khám để lấy thuốc điều trị. Đến năm 02 tuổi thì mới biết ngồi, đến năm 5 tuổi thì mới chập chững biết đi, đến năm 6 tuổi thì mới bập bẹ biết nói nhưng sau đó nói ngọng. Trên thực tế, do phát triển không bình thường nên gia đình không cho T2 đi học nên T2 không biết đọc, biết viết. Do bệnh của T2 trở nặng hay có những hành vi lẩn thẩn kỳ dị, có từng cơn la hét đập phá đồ đạc, hay đi lang thang và không chịu vệ sinh cá nhân nên năm 2011 gia đình có đưa T2 đi khám và điều trị tại bệnh viện tâm thần Hải Dương từ ngày 13/4/2011 đến ngày 29/4/2011 với chẩn đoán rối loạn tâm thần thực tổn và chậm phát triển tâm thần nặng – Hội chứng Down. Tuy nhiên, cũng chỉ lần đi khám và điều trị đó thì gia đình không đưa T2 đi khám điều trị lần nào khác và cũng không lấy thuốc điều trị tâm thần tại cộng đồng. Từ tháng 7 năm 2014 cho đến nay, T2 được hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng. Hiện tại, Lê Xuân T2 tiếp xúc chậm, có bộ mặt Down, các năng lực định hướng không rối loạn, cảm xúc hời hợt, tri giác giản đơn kém, chỉ nhận biết được một vài đồ vật đơn giản, tư duy nhịp chậm, kém liên quan, nói được vài từ đơn giản không rõ nghĩa, không có hoang tưởng, ám ảnh định kiến, hành vi tác phong rối loạn, hay đi nhặt rác bẩn về để trong nhà, sinh hoạt và vệ sinh cá nhân phụ thuộc người thân trong gia đình giúp đỡ, trí nhớ, trí tuệ kém, nhận thức xã hội và môi trường xung quanh kém, khả năng thông hiểu và sử dụng ngôn ngữ kém, chú ý kém tập trung.

Nhằm đảm bảo có người giám hộ, đại diện cho anh Lê Xuân T2 để thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với quyền lợi dân sự của anh T2 theo quy định của pháp luật. Gia đình anh T2 đã T để mẹ anh T2 là bà Nguyễn Thị T là người đứng đơn đề nghị Tòa án xem xét giải quyết tuyên bố anh T2 là người mất năng lực hành vi dân sự để bà T đề nghị UBND cấp xã, phường nơi anh T2 cư trú cử người giám hộ cho anh T2. Trường hợp anh T2 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, gia đình T đồng ý đề nghị Tòa án chỉ định bà T là người giám hộ cho anh T2 theo quy định của pháp luật.

Sau khi nhận được Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự và giấy triệu tập đến tham gia phiên họp. Vì lý do công việc gia đình nên bà T có đơn xin vắng mặt tại phiên họp, bà T thể hiện quan điểm vẫn đồng ý là người nhận ủy quyền từ người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan; bà T vẫn giữ nguyên yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Lê Xuân T2 là người mất năng lực hành vi dân sự theo Kết luận giám định của Viện pháp y tâm thần Trung ương để có căn cứ đề nghị chính quyền địa phương nơi anh T2 cư trú cử người đại diện, giám hộ cho anh T2 theo quy định.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký và người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự đã đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật. Về đường lối giải quyết, Viện kiểm sát đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T tuyên bố anh Lê Xuân T2 là người mất năng lực hành vi dân sự.