Quyết định 13/2022/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Lê Thị Mỹ H"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Lê Thị Mỹ H;
Căn cứ chính? Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 3 - ĐỒNG NAI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 13/2022/QĐST-DS

Đồng Nai, ngày 08 tháng 9 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3 - ĐỒNG NAI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Đặng Quang Tuyến.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Yến Nhi – Thư ký Tòa án của Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai tham gia phiên họp: Ông Đỗ Đức Tâm - Kiểm sát viên.

Ngày 08 tháng 9 năm 2025, tại Trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 31/2025/TLST-DS ngày 08 tháng 8 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 240/2025/QĐST-DS ngày 25 tháng 8 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Mỹ H, sinh năm 1986;

Trú tại: Số nhà X, tổ B, ấp V, xã T, tỉnh Đồng Nai.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Bà Nguyễn Thị Mỹ T, sinh năm 1964;

- Ông Lê Công M, sinh năm 1984;

- Bà Lê Thị Mỹ L, sinh năm 1987;

Cùng địa chỉ: Số nhà X, tổ B, ấp V, xã T, tỉnh Đồng Nai.

(Bà H, bà T, ông M, bà L vắng mặt tại phiên họp và đều có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và bản khai trong quá trình tham gia tố tụng, người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Lê Thị Mỹ H trình bày:

Bà Nguyễn Thị Mỹ T, sinh năm 1964 và ông Lê Văn B, sinh năm 1960 chung sống với nhau và có 03 người con chung gồm bà Lê Thị Mỹ H sinh năm 1986, ông Lê Công M sinh năm 1984 và bà Lê Thị Mỹ L sinh năm 1987, ngoài ra không còn người con nào khác. Bố mẹ của ông Lê Văn B đã chết.

Ông Lê Văn B bị tai biến não vào tháng 12/2024, qua thời gian điều trị tại Bệnh viện Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh nhưng bệnh tình chuyển biến yếu liệt nửa thân. Theo bản tóm tắt hồ sơ bệnh án của Bệnh viện Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh xác định sọ não của ông Lê Văn B bị tổn thương diện rộng. Hiện nay, tình trạng sức khỏe của ông Bạch rất yếu, bị liệt nửa thân, đi lại phải ngồi xe lăn, việc ăn uống sinh hoạt phải nhờ người khác chăm sóc, hỗ trợ; ông Bạch không hiểu được người khác nói, không còn khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Nay bà yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố cha của bà là ông Lê Văn B, sinh năm 1960, trú tại: Số nhà 32, tổ 6B, khu phố 4, thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu (nay là ấp Vĩnh An 4, xã Trị An), tỉnh Đồng Nai bị mất năng lực hành vi dân sự. Mục đích để ông Lê Văn B được cử người đại diện theo quy định của pháp luật dân sự, gia đình thuận tiện trong việc thực hiện các giao dịch dân sự và thuận tiện trong việc liên hệ với các cơ quan chức năng có thẩm quyền thực hiện các thủ tục cần thiết liên quan đến quan hệ nhân thân, tài sản của ông Lê Văn B.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Mỹ T, ông Lê Công M và bà Lê Thị Mỹ L thống nhất trình bày:

Ông Lê Văn B bị tai biến não vào tháng 12/2024, qua thời gian được gia đình đưa đi điều trị tại Bệnh viện Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh nhưng bệnh tình chuyển biến yếu liệt nửa thân. Theo bản tóm tắt hồ sơ bệnh án của Bệnh viện Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh xác định sọ não của ông Lê Văn B bị tổn thương diện rộng. Hiện nay, tình trạng sức khỏe của ông Lê Văn B rất yếu, đi lại phải ngồi xe lăn, việc ăn uống sinh hoạt phải nhờ người khác chăm sóc, hỗ trợ; ông Lê Văn B không còn khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, không hiểu được người khác nói.

Nay bà Lê Thị Mỹ H làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố ông Lê Văn B mất năng lực hành vi dân sự thì bà Nguyễn Thị Mỹ T, ông Lê Công M và bà Lê Thị Mỹ L đều đồng ý.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự:

- Về tố tụng: Thẩm phán, Thư ký Tòa án và đương sự đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị Mỹ H về việc yêu cầu tuyên bố ông Lê Văn B mất năng lực hành vi dân sự. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Mỹ H phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định, được tính trừ vào tiền lệ phí đã nộp.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp; Tòa án nhân dân khu vực 3 - Đồng Nai nhận định:

Về tố tụng:

Về quan hệ pháp luật, tư cách đương sự và thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Mỹ H yêu cầu tuyên bố ông Lê Văn B, sinh năm 1960, nơi cư trú tại: Số nhà 32, tổ 6B, khu phố 4, thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu (nay là ấp Vĩnh An 4, xã Trị An), tỉnh Đồng Nai mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 68 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015: Xác định bà Lê Thị Mỹ H là người yêu cầu; bà Nguyễn Thị Mỹ T, ông Lê Công M, bà Lê Thị Mỹ L là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; quan hệ pháp luật là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” và việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai.

Về việc mở phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự: Tại phiên họp bà Lê Thị Mỹ H, bà Nguyễn Thị Mỹ T, ông Lê Công M và bà Lê Thị Mỹ L đều vắng mặt và đều đã có đơn xin vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Tòa án tiến hành mở phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự.

Xét yêu cầu của bà Lê Thị Mỹ H yêu cầu tuyên bố ông Lê Văn B mất năng lực hành vi dân sự:

Các đương sự đều thống nhất trình bày: Ông Lê Văn B bị tai biến não vào tháng 12/2024, qua thời gian được gia đình đưa đi điều trị tại Bệnh viện Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh nhưng bệnh tình chuyển biến yếu liệt nửa thân. Theo bản tóm tắt hồ sơ bệnh án của Bệnh viện Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh xác định sọ não của ông Lê Văn B bị tổn thương diện rộng. Hiện nay, tình trạng sức khỏe của ông Lê Văn B rất yếu, đi lại phải ngồi xe lăn, việc ăn uống sinh hoạt phải nhờ người khác chăm sóc, hỗ trợ; ông Lê Văn B không còn khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, không hiểu được người khác nói.

Trong quá trình tố tụng, Tòa án đã ban hành quyết định trưng cầu giám định số 163/2025/QĐ-TCGĐ ngày 11/8/2025 yêu cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông Lê Văn B. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 239/KL-VPYTW ngày 21/8/2025 của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Lê Văn B bị bệnh: Mất trí trong bệnh mạch máu. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F01. Mất trí ở mức độ nặng. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Do đó, có đủ cơ sở để tuyên bố ông Lê Văn B, sinh năm 1960, nơi cư trú tại: Số nhà 32, tổ 6B, khu phố 4, thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu (nay là ấp Vĩnh An 4, xã Trị An), tỉnh Đồng Nai mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015. Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Lê Thị Mỹ H là có căn cứ nên được chấp nhận.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Căn cứ Điều 149 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, bà Lê Thị Mỹ H phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng lệ phí giải quyết việc dân sự, được tính trừ vào số tiền 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tạm ứng lệ phí đã nộp theo Biên lai thu số 0001719 ngày 08/8/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai. Bà H đã nộp đủ lệ phí giải quyết việc dân sự.

Xét quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai phù hợp với nhận định của Tòa án nên chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 27, 35, 39, 149, 370, 371, 372, 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Lê Thị Mỹ H;

Tuyên bố: Ông Lê Văn B, sinh năm 1960, nơi cư trú tại: Số nhà 32, tổ 6B, khu phố 4, thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu (nay là ấp Vĩnh An 4, xã Trị An), tỉnh Đồng Nai mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị Mỹ H phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng lệ phí giải quyết việc dân sự, được trừ vào số tiền 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tạm ứng lệ phí đã nộp theo Biên lai thu số 0001719 ngày 08/8/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai. Bà Lê Thị Mỹ H đã nộp đủ lệ phí giải quyết việc dân sự.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Bà Lê Thị Mỹ H, bà Nguyễn Thị Mỹ T, ông Lê Công M và bà Lê Thị Mỹ L được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP